Woensdag 27/10/2021

De bloedputten van de Zeta’s

In de Noord-Mexicaanse staat Tamaulipas worden dagelijks nieuwe massagraven blootgelegd. Sinds vorige week zijn al 116 lijken aangetroffen, onder meer van Guatemalteekse migranten. Het spoor leidt naar de Zeta’s, het bloedigste drugskartel van Mexico. Maar achter de wreedheid gaat ook zwakte schuil.

In het Guatemalteekse Chimaltenango kreeg Blanca Tagual Ovalle op 24 maart een telefoontje van haar man. Feliciano (44) had luttele dagen eerder een reis over land aangevat in de hoop via Mexico de VS te bereiken. Dat alles goed ging, zei hij, en dat hij zo snel mogelijk opnieuw zou bellen. Maar Blanca hoorde niets meer. Tot ze deze week door de Mexicaanse autoriteiten werd gecontacteerd: die hadden Feliciano’s lijk geïdentificeerd nadat ze er zijn paspoort op hadden aangetroffen.

Feliciano is een van de 116 mensen wier stoffelijke resten de voorbije week in een massagraf in de Noord-Mexicaanse deelstaat Tamaulipas gevonden zijn, meer bepaald in de stad San Fernando. Elke dag opnieuw stuiten politiediensten er op recent gedumpte lichamen. Die zijn meestal gruwelijk verminkt, wat de forensische experts voor een titanenklus stelt.

Maar het feit dat ook Feliciano zich onder de slachtoffers bevindt, is mogelijk een aanduiding dat de doden migranten uit Centraal-Amerika zijn. In augustus vorig jaar waren op een ranch in Tamaulipas al 72 lijken van Centraal-Amerikanen gevonden. Twee bij het onderzoek betrokken politieagenten werden daarna op hun beurt doodgeschoten, maar het spoor leidde ook toen al naar de Zeta’s.

Die bende voerde aanvankelijk moordklussen uit voor het Golfkartel, historisch een van de belangrijkste drugsgroepen in Mexico, maar ontpopte zich later als een zelfstandig drugs- en misdaadnetwerk. Zo te zien hadden de Zeta’s de reizigers ontvoerd en voor de keuze gesteld: voor hen werken (moorden plegen dus) of sterven. In één moeite door terroriseerde de bende ook de plaatselijke bevolking van Tamaulipas. De massagraven van de jongste dagen wijzen op eenzelfde logica.

Grijze 4x4’s

In een poging de veiligheid te verhogen, stuurt de regering van president Calderón nu bijkomende troepen en federale agenten naar Tamaulipas. Vooral snelweg 101 tussen Victoria en Heroica Matamoros, bijgenaamd de Dodenweg, is bijzonder gevaarlijk geworden. Her en der trekken criminele groepen daar hinderlagen op, waarna ze reizigers in het beste geval beroven, in het slechtste ontvoeren en doden.

“Ik zag vijf grijze 4x4’s aankomen”, vertelt een anonieme getuige in de krant El Universal.“Ik vroeg hun een lichtsignaal te geven. Er kwam niets terug. Toen het me duidelijk werd dat ze van de georganiseerde misdaad waren, heb ik plankgas gegeven. Ze waren zwaarbewapend, maar ik raakte tot bij een militaire post.”

Maar waarom moeten de Zeta’s per se zoveel onschuldigen doden? Volgens federaal minister van Binnenlandse Zaken Francisco Blake omdat de bende de wanhoop nabij is. Ook professor An Vranckx, Latijns-Amerika-expert aan de Universiteit Gent, zegt dat de Zeta’s mogelijk over hun hoogtepunt heen zijn.

“Eigenlijk is er een branching out aan de gang. Eerst waren ze de gewapende arm van het Golfkartel, daarna verhandelden ze zelf drugs, vervolgens gebruikten ze hun netwerk van schuilplaatsen om ook andere goederen, wapens en migranten te smokkelen, ten slotte gingen ze ook in Centraal-Amerika handlangers rekruteren. De inschatting is echter dat de Zeta’s het ‘elitesquad’ niet meer zijn van vroeger. Ze werken met minder getrainde criminelen, meerdere kopstukken zijn opgepakt.”

De Zeta’s begaan nog altijd uiterst driest geweld, zegt Vranckx. Maar dat ze op andere sectoren zijn overgeschakeld, heeft alles te maken met het relatieve succes dat de autoriteiten boeken in de strijd tegen de kartels en de cocaïnetrafiek, onder meer via spectaculaire arrestaties en drugsvangsten.

Daartegenover staat dat de drugsoorlog sinds Calderóns aantreden eind 2006 bijna 35.000 mensenlevens kostte. Leken de Mexicanen aanvankelijk bereid die tol te betalen als de kartels het zwijgen maar kon worden opgelegd, dan neemt het protest tegen het beleid inmiddels hand over hand toe, onder meer op Facebook.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234