Dinsdag 28/09/2021

De bloedige feiten na de holle retoriek

De getuigenis van generaal Petraeus over het 'succes' van zijn offensief in Irak is zwaar op de korrel genomen. Invloedrijke Congresleden trekken de onafhankelijkheid van zijn rapport in twijfel. Een overzicht van de soms schrille contrasten tussen het relaas van Petraeus en andere verslagen uit Irak.

door maarten rabaey

Over veiligheid

l Petraeus (10 september): "Aan de militaire doelstellingen van de Surge (het sturen van 30.000 extra soldaten in januari, MR) werd in grote mate voldaan. Het totale aantal veiligheidsincidenten in Irak nam af in de laatste acht tot twaalf weken. Het aantal incidenten in de laatste twee weken bereikte het laagste niveau sinds juni 2006."

l 'The Independent'-verslaggever Kim Sengupta in Irak (11 september): "Toen generaal Petraeus zijn speech afrondde kon het dodentol van de voorbije 24 uur worden geteld. Het was geen uitzonderlijk gewelddadige dag naar Iraakse normen: zeven VS-soldaten kwamen om in Bagdad; nog in de hoofdstad werden tien lijken gevonden en doodde een autobom twee mensen. Een zelfmoordaanslag eiste tien levens in Mosoel.

"Er zijn overigens tegenstellingen tussen de cijfers over burgerdoden van de VS en de onafhankelijke schattingen. Volgens de VS vielen in augustus 165 doden in Bagdad, het Iraakse ministerie van Binnenlandse Zaken spreekt van 428 doden en persagentschap Associated Press heeft het zelfs over 1.809 doden, het hoogste dodentol dit jaar."

l Government Accountability Office (september): "Het geweld blijft hoog. Het gemiddelde aantal aanslagen tegen burgers bleef ongeveer gelijk in de laatste zes maanden. In vergelijking met juni waren er in juli minder aanslagen op coalitietroepen dan op burgers, maar er zijn méér aanslagen tijdens grote religieuze en politieke manifestaties."

l Onafhankelijke commissie generaal James L. Jones (begin september): "Het geweld nam fel af in de soennitische provincie Anbar, maar aanvallen nemen toe in Diyala, Balad, Basra en Amara. Het geweld blijft endemisch in Bagdad, ondanks een afname sinds februari."

l Witte Huis (juli): "Het aantal zelfmoord- en bomaanslagen in maart en april bereikte een absoluut hoogtepunt, waardoor de sektarische spanning steeg. Deze incidenten namen wel af in mei en juni."

Over sektarisch geweld

l Petraeus: "Operaties van de coalitie- en Iraakse troepen verminderden het sektarisch geweld met meer dan 55 procent, zelfs meer dan 80 procent in Bagdad sinds het hoogtepunt van december vorig jaar."

l Kim Sengupta in Irak: "Aan de oppervlakte lijkt het geweld in Bagdad te zijn afgenomen. Maar de stad is nu verdeeld door sektarsche haat en angst. Beweringen dat de militaire VS-strategie de weg effent voor een stabiele samenleving staan in schril contrast met de realiteit op het terrein. De dood van Omar al-Hoesseini in het Huriyadistrict van Bagdad is maar een van de vele waar de Amerikanen geen rekening mee houden. Omar was 20 toen hij werd ontvoerd. Drie weken later werd hij dood teruggevonden. Zijn moordenaars waren sjiieten, hij was soenniet. Omar was het slachtoffer van een golf van moorden die buurten in de hele stad etnisch zuiveren.

"Zowel het VS-leger als de Iraakse politie vertelden zijn ouders dat de ontvoeringen en moorden 'criminele daden' zijn. Statistisch gezien komen Omars dood en vele anderen dus niet voor in de berekeningen over het sektarisch geweld die door Petraeus zijn gepresenteerd."

l Government Accountability Office: "Het meten van sektarisch geweld is moeilijk omdat de doelstellingen van de daders niet altijd duidelijk zijn. Het gemiddelde aantal aanvallen op burgers bleef de afgelopen zes maanden zowat gelijk."

l Commissie-Jones: "Relatief homogene gebieden als Anbar en de Koerdische provincies lijken veiliger te worden maar etnisch en religieus gemixte gebieden als Bagdad en zijn randsteden worden nog altijd getroffen door geweld en intense sektarische activiteit. Zelfs sommige van Iraks meest homogene sjiitische gebieden in het zuiden ervaren stijgend geweld tussen milities onderling."

l Witte Huis: "Hoewel het sektarisch geweld afnam, is het nog niet verminderd naar een niveau dat de coalitie aanvaardbaar acht."

Over de milities

l Petraeus: "We hebben de activiteiten van sjiitische milities verstoord, de leider en verschillende andere kopstukken van door Iran ondersteunde elite-eenheden gevangen, samen met een hooggeplaatst Libanees Hezbollahlid dat Irans activiteiten in Irak steunde."

l Kim Sengupta in Irak: "Muren die in recordtempo door de VS worden aangelegd, formaliseren de opdeling van Bagdad langs sektarische lijnen. Milities hebben de bovenhand in de nieuw gecreëerde getto's: gewapende jonge mannen met zonnebrillen bemannen controleposten, zamelen geld in van het langsrijdende verkeer en passen hun eigen vorm van standrecht toe op slachtoffers die nooit de statistieken halen. De Amerikanen verwelkomden eerst deze 'burgerwachten', maar stellen nu ook hun standpunt bij omdat er klachten zijn over afpersing. Sommigen werden gearresteerd op verdenking van banden met Al Qaida."

l Government Accountability Office: "De invloed van milities heeft een impact op elk onderdeel van het ministerie van Binnenlandse Zaken, vooral in Bagdad en andere sleutelsteden."

l Commissie-Jones: "Iraks centrale regering heeft geen nationaal veiligheidsbereik. Milities blijven een prominente rol spelen in lokale veiligheidskwesties en zijn bijna een even betekenisvolle dreiging voor Iraks stabiliteit en veiligheid als Al Qaida in Irak."

l Witte Huis: "De aanwezigheid van milities is nog steeds sterk en reikt tot in de veiligheidsdiensten van een aantal ministeries."

Over de bevolking

l Petraeus: "We blijven onze acties focussen op de beveiliging van het Iraakse volk."

l Patrick Cockburn in 'The Independent' (11 september): "De beste indicator voor het niveau van geweld is het aantal mensen dat zijn huizen ontvlucht. Volgens het Hoog Commissariaat voor de Vluchtelingen (UNHCR) is het aantal vluchtelingen onlangs gestegen van 50.000 naar 60.000 per maand, en keert niemand onder hen terug. De achterblijvers leven in een samenleving die uit elkaar valt: het is niet langer mogelijk om medische behandeling te krijgen voor veel ziekten, omdat 75 procent van de artsen en apothekers vertrokken is. De meesten hebben zich bij de 2,2 miljoen Irakezen gevoegd die naar het buitenland zijn gevlucht.

"Het systeem van voedselbonnen, waarmeer vijf miljoen Irakezen overleven, valt ook uit elkaar. Twee miljoen mensen krijgen niet langer eten omdat voedsel niet verdeeld kan worden in gevaarlijke gebieden. Er is een tekort aan meel, thee en babymelk. Zonder voedselbonnen leven meer en meer Irakezen aan de rand van hongerdood."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234