Dinsdag 02/06/2020
De voorstelling 'Who's Afraid of Virginia Woolf' van Mesut Arslan in Brussel.

Theater

De bizarre manieren waarop theaters ‘coronaproof’ hopen te worden

De voorstelling 'Who's Afraid of Virginia Woolf' van Mesut Arslan in Brussel.Beeld KVS

Kunnen we in het najaar terug naar het theater? Niemand antwoordt met zekerheid op die vraag. De grote cultuurhuizen zoeken nu naar verschillende manieren om hun publiek toch te bedienen: van extra ruimte tussen stoelen tot spelen in de openlucht.

“Cultuurhuizen staan voor de keuze: niet ingrijpen en tal van voorstellingen annuleren in het najaar, of nu zelf de plannen bijsturen en een nieuwe richting geven. Daar is veel creativiteit en vindingrijkheid voor nodig, maar daar zijn we nu net hofleverancier in.” Dat schrijft Michael De Cock, artistiek directeur van het Brusselse stadstheater KVS, in een opiniestuk in deze krant.

Of de theaters in het najaar weer kunnen openen, durft niemand met zekerheid te zeggen. Maar als de deuren opengaan, zal het waarschijnlijk niet in de gebruikelijke omstandigheden zijn. “Wij krijgen subsidies om cultuur naar de mensen te brengen. We willen dan openen in september”, verduidelijkt De Cock. “Het liefst met volle bezetting, natuurlijk. Maar als dat niet lukt moeten we nu al werken aan een programma dat voldoet aan de coronamaatregelen. Anders komen er weer tal van annuleringen en dreigt een ramp voor de artiesten.”

De KVS onderzoekt verschillende opties. Grotere voorstellingen, zoals de reprise van Dear Winnie die in het najaar gepland stond, worden hoogstwaarschijnlijk uitgesteld. Toch wil De Cock een volwaardig najaarsprogramma presenteren. Voor kleinere, intiemere producties, zoals Lisbeth Gruwezs Piano Works Debussy, worden andere constellaties gezocht. In de nazomer is het een optie om de achterkant van de schouwburg te openen, waardoor de scène wordt behouden en het publiek in de openlucht kan plaatsnemen op de Arduinkaai, legt De Cock uit. “Daar is genoeg plaats om de toeschouwers in vakken van anderhalve meter te plaatsen.”

Een andere optie is om de zetels op de parterre van de grote zaal te verwijderen en de artiesten daar te laten spelen. Het publiek kan dan rondom de scène, op de balkons, plaatsnemen met voldoende afstand ertussen. “We kunnen voorstellingen eventueel inkorten en twee keer op één avond spelen. Dan blijft de impact op de ticketverkoop beperkt.” Ook in de KVS Box, de kleinere zaal, is zo’n opstelling mogelijk. “Voor een definitieve beslissing is het nog te vroeg, maar we hebben een even interessant plan klaar.”

Afstand bij toiletbezoek

Ook bij andere stadstheaters en cultuurhuizen wordt vooruit gedacht. Want een ‘coronaproof-voorstelling’ organiseer je niet in een-twee-drie. Je moet niet alleen voldoende sociale afstand garanderen in de zaal en op de scène, maar ook bij de ingang, bij het verlaten van de zaal en zelfs bij het toiletbezoek. “Moet dat allemaal herdacht worden?”, zegt Kathleen Treier van het Theaterfestival, de traditionele opening van het nieuwe theaterseizoen. 

Het Theaterfestival begint dit jaar op 3 september, amper drie dagen na de periode waarin de overheid alle massa-evenementen, zoals festivals, heeft verboden. De kans op een Theaterfestival zoals we het kennen lijkt klein, beseft Treier “We werken met de verschillende gezelschappen en onze partners hard aan verschillende scenario’s, maar we hebben duidelijkheid van het beleid nodig.”

Michael De Cock, artistiek directeur KVS: "We moeten nu al werken aan een programma dat voldoet aan de coronamaatregelen. Anders komen er weer tal van annuleringen."Beeld Danny Willems

Bij NTGent vindt de eerste première pas half oktober plaats: een solovoorstelling in de kleine zaal. “We zullen waarschijnlijk geen volle zaal verkopen”, zegt zakelijk leider Nathalie De Boelpaep. Er wordt overwogen om lege stoelen tussen te laten, om de social distancing te garanderen.

Zo’n maatregel ligt niet voor de hand. Op de parterre van de Bourlaschouwburg zouden er dan maar zestig toeschouwers kunnen zitten, stelt Guy Cassiers, artistiek leider van Toneelhuis. “Dat wil niet zeggen dat we het daarom niet moeten doen, maar we moeten zoeken naar de meest realistische optie. Hoe dan ook mag de moed ons niet in de schoenen zakken. We hopen in de loop van de komende maanden te beginnen aan voorstellingen voor volgend seizoen. We zullen dan bekijken wat de best mogelijke vorm is om dat werk aan het publiek te tonen.”

Kleinschaliger

Bij deSingel in Antwerpen, waar directeur Jerry Aerts afscheid neemt en vanaf september wordt opgevolgd door Hendrik Storme, liggen ook verschillende scenario’s klaar. “Ik sluit niet uit dat voorstellingen voor een groter publiek niet zullen kunnen doorgaan”, beseft Aerts. Een symfonieorkest met een groot koor laten optreden in de eerste week van september is bijvoorbeeld weinig realistisch. “Ook theaterbeleving lijdt onder social distancing. Maar niet alle voorstellingen hoeven grote spektakels te zijn. We kunnen voorstellingen opdelen in kleinere fragmenten, voor een kleiner publiek.”

Ook voorstellingen in de openlucht zijn een optie. Aerts: “We beschikken hier over prachtige tuinen en een groot voorplein. Daar kun je voorstellingen presenteren en toch de social distancing bewaken, zonder al te veel publieksverlies.” 

Storme: “We proberen de crisis als een opportuniteit te zien. Het is een kans om vastgeroeste presentatievormen te herijken. In plaats van een groot concert in de grote zaal kunnen we muzikanten en toeschouwers één-op-één bij elkaar brengen, bijvoorbeeld, op verschillende plaatsen in een parcours door ons gebouw.” 

Hoe dan ook moet het publiek van nu en van de toekomst bediend worden, vindt Aerts. “Om de artiesten te steunen, heeft ons publiek zo’n 120.000 euro aan geannuleerde tickets niet teruggevraagd. We mogen dat publiek nu niet lossen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234