Dinsdag 02/03/2021

Geld

De Bitcoinbubbel: u doet wat u wil, maar moet straks niet komen klagen

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

Het kan de gemiddelde consument niet langer ontgaan. De belangrijkste Belgische én Europese toezichthouders waarschuwen voor digitale munten. U doet wat u wil, maar kom achteraf niet klagen.

De beurswaakhond FSMA en zijn Europese evenknie waarschuwen investeerders die intekenen op zogenaamde "Initial Coin Offerings" (ICO). Dat zijn investeringen in start-ups via de aankoop van digitale tokens, die vaak betaald worden met een virtuele munt zoals de bitcoin. Dat systeem valt buiten elk toezicht en het is gevoelig voor oplichting. 

Het is de zoveelste waarschuwing, maar door de gezamenlijke vingerwijzing door de Europese autoriteit zal hij dit keer misschien wel aankomen. Eerder al schreven toezichthouders als onze Nationale Bank van België (NBB) al soortgelijke reprimandes uit.

De waarschuwingen komen niet uit de lucht vallen. De jongste maanden worden we om de oren geslagen met spectaculaire koersstijgingen van - vooral - de bitcoin. Hét symbool bij uitstek van de zogeheten cryptomunten steeg dit jaar al met liefst 646 procent in waarde. Het kan dan ook niet verbazen dat tal van speculanten wat graag een graantje meepikken van die rollercoaster. Bang om de boot te missen. Dat de zeepbel ooit barst, staat vast. Wanneer, dat is een ander paar mouwen.  Maar die speculanten kunnen alvast niet zeggen dat ze niet gewaarschuwd zijn. 

"Geldcreatie gestuurd door centrale banken"

Voor een goed begrip waarom dergelijke cryptomunten gevaarlijk, doch duur, speelgoed zijn, moet je gewoon even kijken naar het mechanisme achter geldcreatie. 

Het is de centrale bank, voor België en Europa, de Europese Centrale Bank (ECB) die bepaalt hoeveel geld er in omloop mag zijn. Dat heet het zogenaamde basisgeld. Banken die verantwoording moeten afleggen aan de ECB zorgen voor het proces van geldcreatie. Uw bank verzamelt deposito’s, om die vervolgens opnieuw uit te lenen, dat heet geldcreatie. Het is de ECB die stuurt, via haar rentebeleid. 

Dat geld krijgt een bepaalde waarde toegemeten, vroeger door de goudstandaard. Tegenover een bepaalde waarde van geld, stonden letterlijk materiële goudstaven. Begin de jaren zeventig werd het systeem losgekoppeld van de fysieke goudstandaard. Toch staat er ook vandaag een actief tegenover geld. Achter elk bankbiljet staat bijvoorbeeld een onroerend goed, of een machine of een businessmodel van een onderneming. Of een bruto binnenlands product van een land, in het geval van staatsleningen. Die kunnen met andere woorden letterlijk te gelde worden gemaakt.

Bij cryptomunten staat er tegenover de waarde van die virtuele munt... niks. Correctie, er staat wel iets tegenover, een beveiligde code, gegenereerd door software via de zogenaamde blockchaintechnologie. Voor een goed begrip, wie waarschuwt voor de virtuele munten wordt vaak weggezet als een ontkenner van de blockchaintechnologie. Dat klopt niet, het potentieel van een open systeem als de blockchain is gigantisch en we staan nog maar aan de vooravond van de talloze toepassingen ervan. 

Maar datzelfde systeem is niet geschikt voor de financiële markten. Om te beginnen zijn er vandaag al bijna twaalfhonderd verschillende cryptomunten en het aantal blijft groeien. Welke waarde heeft die ene tegenover de andere en waarom? Bovendien is het maximale aantal valuta-eenheden vooraf vastgelegd en wordt dit geleidelijk door de software vrijgegeven. Voor de Bitcoin gaat het bijvoorbeeld over 21 miljoen stuks. 

Stel dat die munt inderdaad massaal doorbreekt. Iedereen wil ze hebben en je kan er overal mee betalen. Alleen is het aanbod beperkt, dus kan de koers niet anders dan stijgen. En moet je betalen in een steeds duurdere munt.  Er is geen enkele link met de reële economie. Iedereen kan als het ware een nieuwe digitale munt opzetten, er is geen ECB die stuurt, enkel een digitaal netwerk. 

Arne Staal, vermogensbeheerder bij Standard Life, vat het mooi samen in het Financieele Dagblad. "Bitcoin is niet gekoppeld aan enige onderliggende waarde of kasstroom die van zichzelf intrinsieke waarde heeft. Op dit moment is bitcoin eerder een loterijticket dan een beleggingscategorie."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234