Dinsdag 13/04/2021

De bisschoppen mogen er nog bij horen, wellicht om historische redenen

null Beeld UNKNOWN
Beeld UNKNOWN

Los willen van de kerk, maar vasthouden aan de K: halfslachtig, oneerlijk en opportunistisch, vindt René Stockman. Stockman is generale overste van de Broeders van Liefde.

Ziedaar de volgende stap op weg naar de volledige ontvoogding. In de krant klonk het: "KU Leuven schuift bisschoppen aan de kant" en "snoert ze de mond" (DM 13/7). In de realiteit wordt hun macht teruggedrongen tot een vetorecht op het gebied dat hen aanbelangt: de katholieke identiteit van de universiteit. Alles hangt nu af van hoe men dat terrein invult.

Zal het zo zijn dat de katholieke identiteit verengd wordt tot de eucharistieviering die het academiejaar nog om historische redenen opent en waarbij de bisschoppen nog even mogen paraderen in de stoet van het Sint-Pieters? Wordt al de rest taboe voor hen? In december werd immers beslist dat de naam weliswaar zou worden behouden, maar dat die een louter historische en symbolische invulling zou krijgen. Meer zelfs, men besliste dat de 'K' mocht worden weggelaten wanneer die op internationaal niveau eventueel voor een probleem zou kunnen zorgen.

Reeds in december vond ik dit besluit zeer halfslachtig, eigenlijk zelfs oneerlijk. Als men los wil komen van de katholieke kerk, want dat hoorden we toch voortdurend formuleren, dan zou men beter ook duidelijk zijn in de naamgeving en ook radicaal de term 'katholiek' schrappen.

Dan zou men pas van een consequente houding kunnen spreken. En dan zou men ook aan Rome kunnen vragen om voortaan niet meer beschouwd te worden als een katholieke universiteit. Nu is het alsof de naam nog wordt behouden, om welke opportunistische redenen ook, maar voor de rest mag hij geen enkele consequentie meer hebben op de inhoudelijke werking van het instituut.

Het besluit dat nu is genomen, is opnieuw een stap in die richting. De bisschoppen mogen er nog bij horen, wellicht om historische redenen. Zij waren destijds de stichters, de vaders van de universiteit. De aartsbisschop is er de grootkanselier van, maar ook hij krijgt nu een louter ceremoniële functie.

Referentiekader
Daarmee wordt echter wel heel duidelijk welke strategie de universiteit wil uitstippelen: zich volledig ontvoogden van de katholieke kerk met een zeer negatieve interpretatie wat betreft de secularisatie. Het wordt een scheiding tussen kerk en universiteit, waarbij vanuit het katholieke leergezag geen enkele inbreng meer wordt geduld op het vlak van moraal. We denken daarbij bijvoorbeeld aan het hele terrein van het medisch-wetenschappelijk onderzoek, waar ook voortdurend naar wordt verwezen. Nochtans zou de openheid voor en de eigen inbreng van de katholieke moraal net een sterk punt kunnen zijn van de eigen identiteit zonder dat die afbreuk hoeft te doen aan de wetenschappelijke vrijheid die men terecht mag eisen en kan garanderen. Ieder wetenschappelijk onderzoek heeft toch ook een referentiekader nodig!

In Ex corde Ecclesiae, de apostolische constitutie over de katholieke universiteiten (1990), worden vier karakteristieken vooropgesteld waaraan de universiteiten die de titel 'katholiek' dragen, moeten voldoen:

1. Open staan voor de christelijke inspiratie, ook als universitaire gemeenschap als dusdanig;

2. Continu reflecteren op de groeiende menselijke kennis in het licht van het katholieke geloof;

3. Trouw blijven aan de christelijke boodschap gebracht door de kerk;

4. Ten dienste staan van het Godsvolk op zijn pelgrimstocht naar het transcendente dat zin geeft aan het leven.

Als nu aan de bisschoppen toch nog een vetorecht wordt gegeven wat de katholieke identiteit aangaat, dan zouden het die karakteristieken moeten zijn waarover ze inspraak en uitspraak kunnen eisen. Misschien is het ook nu aan hen om op die wijze hun vetorecht in te vullen. Het vervolg zullen we later vernemen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234