Woensdag 27/10/2021

'De beredeneerde schurk heeft me altijd gefascineerd'

Hij is de zanger en gitarist van de muziekgroep TriggerFinger en schrijft schitterende songteksten. Wie alleen maar naar de meest recente album All This Dancin' Around luistert weet genoeg. Deze zomer stond hij op zowat alle podia van de Belgische festivals: Werchter, Suikerrock om er maar een paar te noemen. Maar ook op festivals in Frankrijk, Nederland of het High Voltage Festival in Londen. In januari en februari volgend jaar gaat de groep op tournee met Thin Lizzy. De zomer betekent werken voor Block. De dagen waarop hij thuis is, noemt hij 'landen'. Het is altijd een weg zoeken naar wat men het 'gewone leven' noemt. De dag voordien heeft hij Ikea-kastjes voor de kamer van zijn kinderen in elkaar gezet.

Hij is een man die boeken verslindt op een geheel eigen manier, met een technische nauwgezetheid en een artistieke gulzigheid. Hij onderstreept zinnen die hij mooi vindt, schrijft ze over in een Moleskine-schriftje, bewaart ze voor later. "Sommige songteksten schrijven zich vanzelf. Bij andere ga ik in het repetitielokaal zitten, heb een paar aanknopingspunten en leg ik alle notities rondom mij. Ik laat mijn oog van de ene zin op de andere vallen, en zo ontstaat er altijd weer iets. Vele zinnen gebruik ik als een kapstok om later iets nieuws aan op te hangen.

"Boeken zijn voor mij als muziek. Ik kan mij vinden in heel verschillende genres. Een mens is niet altijd in de mood voor dezelfde intensiteit. Er zijn boeken waar ik helemaal ondersteboven van ben of waar ik wel twee keer op wil kauwen. En er zijn boeken die zoals een tof popnummertje klinken: Het diner van Herman Koch bijvoorbeeld. Het is goed gemaakt, als een goed popnummer. Ik kan daarvan genieten zoals ik soms ook van de muziek van Justin Timberlake of N.E.R.D. kan genieten. Soms heb ik het nodig om dat heel luid op te zetten in plaats van Nick Cave of Hank Williams. Er is lichte lectuur en muziek en er zijn dingen die heel diep gaan, waar vele lagen in zitten. Ik vind het fijn dat het er allemaal is, dat een mens naargelang zijn gemoedstoestand een boek kan lezen waar hij op dat moment nood aan heeft."

Een half jaar geleden gaf hij zichzelf een week vakantie cadeau. Hij trok een week alleen naar Bali. "Een beloning voor mezelf. Ik wilde terugblikken. Ik ben daar niet de sterkste in." Hij slaat een boek open, een van de acht die hij op dit moment als zijn favorieten bestempelt:

Tom Lanoye
Sprakeloos

Tussen de pagina's ligt een bloem uit Bali te drogen. "Waanzinnig mooi, dit boek. Die prachtige, trage inleiding waarin Lanoye uitlegt waarom het zo moeilijk is om dat enorm intense afscheidsverhaal van zijn moeder te schrijven. Hoe begint een mens in godsnaam een boek over de aftakeling van zijn moeder. Horror moet dat zijn. Van mij mocht hij daar zoveel pagina's voor nemen als hij wou. En wat dan volgt: Lanoye trekt alle registers open, trekt alle levensechte situaties binnenstebuiten. Het is zo menselijk geschreven en met een bijzondere soort soberheid en uitbundigheid tegelijk. Hij kan heel nuchter kijken naar wat er gebeurt en durft tegelijk zijn emotionele kant uitpuren. Hij rijgt de mooiste zinnen aan elkaar. Heel vaak heb ik zitten denken: manlief, wat een straffe schrijver, zo'n zin krijg ik in mijn leven nooit geschreven. Ik werd platgeslagen door die schoonheid. Ik zou dit hele boek willen onderlijnen. Iedere zin bewaren. Het is een van de mooiste boeken die ik ooit heb gelezen heb. En het heeft me diep geraakt. Door de jachtigheid van het leven dat ik nu leid, door dat leven dat in het teken staat van vooruit, vooruit, vooruit... werd ik ingehaald door dat boek dat het thema van 'afscheid moeten nemen' helemaal uitpuurt en mij de keel dichtsnoert."

Het heeft hem vaak doen denken aan een foto, die hem op dezelfde manier bij de strot greep. Hij haalt het boek erbij. Pagina 231, een foto van La Esterella: "Het is een Sprakeloos in het kort."

Stephan Vanfleteren
Portret 1989-2009

"Ik ben naar de tentoonstelling van Vanfleteren gaan kijken in Gent. En ben nog eens teruggegaan en heb zijn boek gekocht. Uit die foto's spreekt zoveel intensiteit en ze tonen zoveel dieptes. Ik sla het boek graag open en zuig die beelden op." Hij noemt het een bijzondere 'input'.

"Die foto van la Esterella alleen al: het gevecht van een fiere madame die haar fierheid wil behouden en er toch niet onderuit kan dat de tijd en de ouderdom toeslaan. Een mens komt niet onder de tand des tijd onderuit. De aftakeling ligt op de loer, maar bij haar, op deze foto schieten de gensters er nog van af."

Hij bladert verder. "Hoe kort de focus is ingesteld, het topje van de neus is wat wazig, de ogen zijn scherp,... Al die lagen in een mens... En de mensen die voor hem poseren tonen zich zo breekbaar. Het zijn mensen die in de publieke aandacht staan, van wie ik me goed kan voorstellen dat er al zoveel foto's zijn genomen dat ze uit zelfbescherming een soort schild hebben opgebouwd. Maar bij Vanfleteren hebben ze hun blik opengesteld. Ze hebben zich in zijn veilige hand gelegd, vol vertrouwen. Het is van een heftigheid die ik graag zie."

Gerard Reve
Het boek van violet en dood

"'Dit is 't een en ander', zei Mauro ooit. Dit zou je eens moeten lezen. Ik had op school al De Avonden gelezen, maar Het boek van violet en dood is zo'n boek waar ik op kan blijven kauwen. In één grote gedachtestroom lanceert Reve maatschappijkritiek, bekritiseert hij zichzelf en laat hij zijn meest donkere gedachten de vrije loop, gecombineerd met pikzwarte humor. Er heerst een bijzondere soort spanning in dat boek. Reve schrijft in een zeer voorname taal, maar tegelijk zet hij ook zijn erotische gevoelens neer voor een jongetje uit de buurt, en een groot aantal daaropvolgende jongelingen die in zijn gedachtestroom binnenkomen. Dat samengaan van voornaamheid en smeerlapperij geeft een enorme spanning. Hij spreekt zowel over zijn mystieke ervaringen als over zijn erotische verlangens. Het hogere en het perverse staan vaak heel dicht bij mekaar. Dat vind ik interessant. Soms lijkt iets heel verheven te zijn maar blijkt in het dagelijkse leven dat er toch nog een aantal donkere kamers achter verscholen zitten.

"Het boek heeft uiteindelijk wel een invloed gehad op de teksten die ik schrijf. Ik denk niet dat ik op dit moment expliciet moet of kan schrijven, daar ben ik nu niet goed in. Bij het lezen van Reve staat het haar soms recht op mijn armen. Hij springt van schijnbaar onschuldige uiteenzettingen en banale overpeinzingen zoals 'vroeger kwam niemand te laat' naar expliciet geile hersenspinsels. Hij is niet getourmenteerd. Hij schrijft het zo beredeneerd en helder op dat het angstaanjagend wordt. De beredeneerde schurk heb ik altijd fascinerend gevonden."

Nick Cave
De dood van Bunny Monroe

"Bunny Monroe, de aan drank verslaafde, seksverslaafde handelsreiziger in cosmetica is dan weer een heel ander type held. Hij is echt doorgeslagen. Hij handelt absoluut niet beredeneerd. Nick Cave schrijft expliciet. Maar het is niet zomaar vuilbekkerij, anders zou het niet interessant zijn. Op het ene moment vindt Bunny Monroe zich fantastisch, het andere moment is hij helemaal het Noorden kwijt en in paniek. Het is een boek over een personage dat vlucht na de zelfmoord van zijn vrouw en als enige houvast zijn perversiteit overhoudt. Hij wil zich opkrikken als 'een man' terwijl de bodem steeds meer onder zijn voeten verdwijnt. Vluchten is natuurlijk herkenbaar. Soms maakt een mens zich dingen wijs om andere dingen even niet te moeten onder ogen zien. En het is fijn of beter gezegd, intens, om jezelf op een podium te verliezen, maar daarbuiten blijf ik redelijk nuchter. Thuis heb ik het ritme van een vader: om half zeven opstaan met de twee kleine kinderen. Hun moeder en ik zijn opnieuw een koppel maar we leven op dit moment beiden nog in ons eigen huis. Als je zelf vader bent, bekijk je zo'n Bunny anders.

"Nick Cave zet naast de dolgedraaide handelsreiziger een klein jongetje, zijn zoon, die meemaakt wat zijn vader uithaalt. Wat dat kind moet doorstaan is je reinste waanzin. Waardoor het boek een knappe spanning krijgt. En wat ik bij Nick Cave als schrijver zo apprecieer, is zijn zwarte humor. Veel mensen zien dat niet bij hem. Ik heb het geluk gehad hem enkele jaren geleden in de Arenbergschouwburg in Antwerpen uit het boek te horen voorlezen. Mensen mochten vragen stellen: Iemand vroeg: 'What part does the boy play in the book?' Cave met afgestreken gezicht: 'The book is about the boy...'

"Ik hou van de manier waarop Nick Cave vertelt en schrijft. Hij gebruikt een plastisch vocabulaire en ik hoor hem haast als ik dit boek lees. In zekere zin is het natuurlijk wel een rock-'n-'rollboek. Het inspireert me wel. In taal. Niet in gedrag. Helemaal niet. Wij zijn de braafste rockgroep van het ogenblik: we roken niet, drinken amper, en dan vooral koffie en laatst kwamen we erachter dat geen van ons drieën een tattoo heeft."

Arnon Grunberg
Tirza

Een van de zinnen die Ruben Block onderstreepte in zijn boek: "Waar ze helemaal alleen is en de schaamte geen functie heeft. Schaamte heeft de ander nodig."

Block: "Je schaamt je omdat je kunt kijken met de ogen van een ander. Schaamte is soms iets noodzakelijks: een intense confrontatie met jezelf, een soort afbakening van je eigen moraal. Dat kan je niet door jezelf op te sluiten.

"Op een zekere manier is dit een heel mooi boek over een groot verhaal van ineen gegroeide mislukkingen. De meeste situaties in een mensenleven kan een mens vanuit meerdere invalshoeken bekijken. Je kan iets zien als bevrijding of als mislukking. De hoofdpersoon uit dit boek ziet zijn leven als een aaneenschakeling van mislukkingen. Hij verliest zich volledig in de opvoeding van zijn jongste dochter. Op het moment dat hij haar moet loslaten, verliest hij de pedalen. Buiten zijn mooie huis in de stad, heeft hij geen enkele houvast meer om structuur in zijn leven aan te brengen. Het is waanzinnig wat hij in zijn leven allemaal toelaat. Iemand kan zich verliezen in het opvoeden van zijn kinderen, ik vind het ook fijn om te zien hoe mijn dochter mij rond haar vingertje kan wikkelen. Maar deze man geeft zijn dochter de verantwoordelijkheid voor wat er goed moet lopen in zijn leven. Zo'n verantwoordelijkheid mag je een ander nooit geven.

"Ik ben een mens die loslaten soms heel moeilijk vindt. Ik weet wat het is: gemis. Zeker als je zoveel weg bent. Kunnen loslaten wordt anders naarmate ik ouder word. Om als voorbeeld maar mijn verzameling gitaren te nemen: vroeger kon ik geen enkele gitaar wegdoen. Nu kan ik keuzes maken tussen wat mij dierbaar is en wat niet."

John Niven
Kill Your Friends

Op de achterflap wordt het hoofdpersonage in het debuut van John Niven een creatuur van onvergetelijke slechtheid genoemd.

Ruben Block: "Het is een hufter van de bovenste plank. Ik heb het boek in twee dagen uitgelezen. Mocht ik meer tijd gehad hebben, was het in één dag uit geweest. 'Zwarte komedie over de muziekindustrie', luidt de ondertitel. Mijn leefwereld dus. De hoofdpersoon Steven Stelfox is een man die nieuw poptalent ontdekt en begeleidt. Het boek speelt zich af in 1997, iedere maand krijg je een uiteenzetting over wat zich op dat moment in de Britse popwereld afspeelt. Het boek weerspiegelt de muziekindustrie, de duistere kant ervan, het grove geld uitgeven en het vertier waarin de mensen van grote platenfirma's zich in het verleden in stortten. Het is hilarisch. Vooral omdat je op de personages zo bepaalde personen uit de muziekindustrie kunt plakken. Het is ook wel schrijnend en misschien daarom troostend. Ik ben blij met de richting die wij als muziekgroep gekozen hebben. We zijn traag gegroeid. Uit noodzaak omdat geen enkel groot label in de tijd voor ons wou tekenen."

Dimitri Verhulst
De helaasheid der dingen

"Het is die herkenbaarheid van dat Vlaanderen, ook al ben ik niet in hetzelfde soort gezin opgegroeid. Het is die liefde van de grootmoeder voor haar familie. Zij wil de familie die steeds meer uit elkaar valt, samenhouden. Iedereen beschouwt haar liefde als een vanzelfsprekendheid. Dat is allicht het mooiste aan moederliefde. In dat boek staan prachtige zinnen: 'een vertelling was de vrucht van haar leven en nu ik ook steeds meer vroeger ga bestaan, leer ik daar vrede mee te nemen'. Bij zulke zinnen blijf ik graag even hangen." De verteller als de man die aan de zijlijn staat, kent hij wel. "Er zijn mensen die in een groep binnenvallen en zich er onmiddellijk in kunnen mengen. Ik niet, ik luister liever."

Alex Ogg
The Men Behind Def Jam: The Radical Rise of Russell Simmons and Rick Rubin

"Het is een documentair verhaal over het platenlabel dat in 1984 door Rick Rubin en Russell Simons werd opgericht. Groepen als The Beastie Boys en Public Enemy hebben hun platen via Def Jam uitgebracht. Het boek illustreert de beginjaren toen het label nog klein was, een gettofenomeen. En het gaat tot de jaren waarin het een van de meest vooraanstaande muzieklabels werd. Dit gaat over twee mannen die hun leven in het teken van de muziek plaatsen, als zakenman maar ook als mens. Ik lees graag biografieën van mensen uit mijn vakgebied. Ik wil weten hoe anderen dat deden: leven met een passie, muziek maken, teksten schrijven,... het houdt nooit op. Vrije tijd heeft in mijn leven een ander soort invulling dan in het leven van de meeste mensen. Ik ben altijd dingen aan het uitproberen. Het is als leven met een laboratorium in je hoofd."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234