Dinsdag 18/01/2022

De Belgische belegger is een angsthaas

Beleggers in dit land schuwen het risico en kiezen al te gemakkelijk voor een fonds met kapitaalbescherming.

Brussel

Eigen berichtgeving

Johan Corthouts

Precies een jaar geleden stonden de beurzen op hun laagste peil in meer dan zes jaar. De dotcomcrisis eiste de voorbije jaren een bijzonder zware tol. De Bel20, de beursindex van Brussel, daalde tot een niveau in de buurt van 1.400 punten. De beurscrisis is inmiddels al een stuk verteerd. Momenteel draait de Bel 20 rond de 2.500 punten of ongeveer 80 procent hoger dan zijn dieptepunt. Wie een jaar geleden 10.000 euro investeerde op de beurs, bezit momenteel 18.000 euro. Het lijkt er op dat de Bel20 nog makkelijk een extra klim aankan en dit jaar nog over de grens van 3.000 punten wipt.

Toch zijn de superwinsten die er op de beurs het afgelopen jaar te rapen waren, voor tal van beleggers niet weggelegd. De schrik om zijn centen te verliezen zit er bij de Belgen diep ingebakken en voor die risico-aversie wordt een forse prijs betaald. "De Belgische beleggers zijn superdefensief", zegt Etienne Minne, financieel analist bij Budget Week, het financiële blad van consumentenorganisatie Test Aankoop. "Ze schuwen elk risico."

De defensieve houding van de Belgische beleggers wordt weerspiegeld in het succes van de zogeheten kapitaalbeschermingsfondsen. Die fondsen waarborgen de belegger dat, wat er ook gebeurt, hij zijn geïnvesteerde kapitaal terugkrijgt. Zulke fondsen met kapitaalgarantie vertegenwoordigden tien jaar geleden minder dan 2 procent van de markt. Midden vorig jaar hadden ze meer dan een kwart van de markt ingepalmd (zie kader). Daarmee zijn ze nummer één op de 136,2 miljard euro sterke markt van in België gecommercialiseerde fondsen.

"Alles heeft zijn prijs. Wie niet kan slapen als hij enig risico neemt, moet daarvoor betalen", zegt Minne. De prijs die tal van beleggers voor hun gemoedsrust betalen, is echter bijzonder hoog. In drie gevallen op de tien gaat het zelfs om fondsen waar de belegger zijn oorspronkelijke inleg na verloop van tijd alleen maar... terugkrijgt. Voor alle duidelijkheid: wie een bedrag van 10.000 euro investeert, is er zeker van dat hij zijn 10.000 euro na bijvoorbeeld zeven of acht jaar kan recupereren. Meer niet. Van een interessante belegging kan dan ook niet meer worden gesproken. "Ruim negen op de tien beleggingsfondsen vinden we totaal oninteressant omdat ze veel te defensief zijn", zegt Minne.

Toch doen de banken gouden zaken met die vorm van beleggen. "Ze spelen het emotioneel. De klant krijgt de boodschap dat hij geen enkel risico loopt en tegelijkertijd kan genieten van de prestaties van de beurs", zegt Minne. Die boodschap slaat aan. In ronkende reclamecampagnes wordt de belegger meerwaarden tot 40 procent voorgespiegeld. Maar zulke cijfers worden slechts in zeer uitzonderlijke omstandigheden ook effectief gerealiseerd. "Door de lage rente en allerlei klikmechanismen krijgt de belegger uiteindelijk maar een deeltje van de potentiële opbrengst mee", zegt Minne.

De analist van Budget Week betreurt dat de banken hun klanten niet meer duidelijkheid verschaffen. Enkel het kleurrijkste scenario wordt gepromoot. De belegger wordt om de tuin geleid. Niet dat Minne de banken durft te beschuldigen van malafide praktijken. "Wat ze doen, is perfect wettelijk." Maar meer transparantie is nodig. "De werking van zo'n fonds is dermate ingewikkeld dat de meeste klanten zelf niet in staat zijn om het product te evalueren. In feite snappen ze er niets van. Ze laten zich in de luren leggen. Ze geloven dat ze geen risico lopen en tegelijkertijd veel kunnen winnen als de beurs fors stijgt. Maar dat is fout."

Toch is volgens Budget Week niet alles kommer en kwel in beleggersland. Zelfs al heeft de Bel20 er een forse klim opzitten, dan nog blijft de beurs van Brussel een interessante plek voor mensen die hun geld willen laten renderen. "Het is nooit te laat om in de beurs te stappen. Alles hangt af van het perspectief dat geboden wordt", zegt Minne. Volgens hem zijn er in Brussel zeker nog koopjes te doen. Brussel behoort samen met Londen en Lissabon tot de interessantste beurzen. "Natuurlijk houden mensen rekening met de forse daling van de voorbije jaren. Veel mensen zijn in de beurs gestapt aan het einde van de klim en hebben geld verloren. Na zo'n ervaring is het moeilijk om terug in de beurs te stappen", zegt Minne. "Maar een belegger mag nooit naar het verleden kijken. Wat de beurs in het verleden heeft gedaan is voor een nieuwe belegging van geen tel meer."

Fondsenmarkt in België

1. met kapitaalbescherming

26,5 % 2. obligaties 24,6 % 3. aandelen19,6 % 4. gemengde17 %

(aandelen-obligaties-liquiditeiten) 5. pensioensparen5 % 6. cash4 % 7. vastgoed 3 %

(toestand op 31 december 2003, bron BVICB)

Etienne Minne ('Budget Week'): 'Ruim negen op de tien fondsen vinden we totaal oninteressant omdat ze veel te defensief zijn'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234