Zaterdag 06/06/2020

De beatnik van de couture

Yves Saint Laurent was de dandy die Franse haute couture voor de vrouw van de straat maakte. De tentoonstelling Yves Saint Laurent Visionair schetst een liefdevol en rooskleurig portret van de ontwerper.

'De beatnik van de couture' werd Yves Saint Laurent weleens genoemd. Wie de videobeelden ziet die de expo Yves Saint Laurent Visionair openen, begrijpt waarom: zijn halflang haar krult speels naar buiten, zijn ogen zijn bedekt door grote, gekleurde glazen. Dromerig spreekt hij de bezoeker toe. "Ik hou van mijn tijdperk. Ik ben dol op de clubs, die ik vaak bezoek. Ik ben dol op de de boetieks, de muziek, etcetera."

Onder het scherm staan ontwerpen uit zijn couturecollecties van de jaren zestig en zeventig. Hij inspireerde zich voor de silhouetten op mannenkleding. Een vest doet denken aan een marine-uniform. Toch oogt alles elegant. "Voor mij is mode een attitude", legt de ontwerper in het videofragment uit. Hij wil vrouwen bevrijden door hen losse broeken te geven, maar houdt niet van de feministische beweging van George Sand die mannen en vrouwen gelijk wil maken. Vrouwen overtreffen mannen door sensueel voor de dag te komen, vindt hij.

De feminiene cool die de late sixties en de seventies zo typeerden, druipt van de eerste silhouetten die hij voor zijn eigen label tekende. Wie iconische beelden uit die tijd bekijkt, kan de hand van de jonge ontwerper vaak terugvinden. Hij kleedt Claudia Cardinale wanneer ze een mysterieuze prinses speelt in The Pink Panther. En als Bianca Jagger trouwt, draagt ze een wit mantelpakje van Saint Laurent.

Vanaf die beginperiode gaat de expo vlot naar creaties uit de eighties en nineties. De sixties staan centraal in de tentoonstelling, maar alle hoogtepunten uit de carrière van de in Algerije geboren ontwerper worden opgesomd. Van de wollen bruidsjurk die aan een sarcofaag doet denken tot de talloze avondjurken in helle kleuren. Ook de beroemde A-lijnjurken die geïnspireerd zijn op het werk van kunstenaars Tom Wesselmann en Piet Mondriaan, een jurk uit de film Belle de jour en de befaamde smoking voor vrouwen zijn te bewonderen. Voor dat broekpak ontwierp de designer een eigen reiskit waarin twee paar schoenen, juwelen en wat accessoires zitten. Meer had een vrouw niet nodig om op reis te stralen.

De eerste editie van Saint Laurents parfum Opium staat in een van de glazen kasten. De naam zorgde ervoor dat de geur destijds omstreden was. Vooral in Amerika, want daar waren aardig wat jongeren verslaafd aan de drug. De ontwerper moest voor de rechtbank bewijzen dat Opium slechts onschuldige componenten als mandarijn en lelietjes-van-dalen bevatte.

"De titel Yves Saint Laurent, Visionair is geen overdrijving, Saint Laurent was de eerste couture-ontwerper, op Coco Chanel na, die de vrouw in de straat wou kleden", zei een zichtbaar tevreden Pierre Bergé bij de opening van de expo over zijn overleden vriend en zakenpartner. De stukken die op de expo staan komen grotendeels uit het archief van de Fondation Pierre Bergé-Yves Saint Laurent dat hij voor zijn ex-geliefde oprichtte. Sommige stukken uit de collectie zijn erg fragiel en kunnen niet tegen fel licht. Daarom zijn de spots in sommige ruimtes gedempt, wat het kijken bemoeilijkt.

Bergé waakt streng over de nalatenschap van zijn vriend. Hierdoor is het beeld dat de bezoeker van de getalenteerde ontwerper krijgt erg rooskleurig. Over zijn drugsverslavingen en wisselvallige karakter wordt met geen woord gerept. De tentoonstelling vormt eerder een liefdesverklaring. Soms letterlijk: de selectie juwelen van Saint Laurents hand is op een groot hartvormig kussen gespeld. Ernaast hangt een muur vol uitvergrote kaartjes met het woord 'Love' die de ontwerper naar zijn dierbaren stuurde. Een aantal kasten tonen de ontwerpen die Saint Laurent voor zijn prêt-à-porterlijn tekende.

Heldere opbouw

Ook fijn zijn de sierlijke schetsen die Saint Laurent van elke collectie bijhield. Kleine lapjes stof en minutieuze borduurwerkjes vergezellen elk silhouet. Het hoogtepunt van de expo is de ruimte die aan de jeugd van de designer is gewijd. Als tiener ontwierp Saint Laurent een papieren garderobe voor modellen die hij uit de Vogue knipte. Bezoekers kunnen de nooit eerder vertoonde figuurtjes verschillende outfits laten passen. De gang met papieren creaties leidt naar een ruimte waar pasvormen en eerste versies van hoeden tentoonstaan. Deze zaal is een ode aan het vakmanschap van de ontwerper.

De tentoonstelling mag dan weinig inzoomen op Saint Laurent als mens, zijn carrière als ontwerper wordt uitvoerig besproken. Het is niet eenvoudig om een boeiende expositie te bouwen rond statische poppen met jurken en mantels. Door een heldere opbouw en voldoende beeldmateriaal blijft het geheel fris ogen. Yves Saint Laurent Visionair is een terechte lofzang voor een man die zijn tijdsbeeld mee heeft geschapen. Een must voor iedereen die wegdroomt bij duizelingwekkende creaties uit vervlogen tijden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234