Maandag 23/05/2022

De bard wordt te kijk gezet

De Duitse Hollywoodrampenspecialist Roland Emmerich en scenarist John Orloff vertrekken in Anonymous van de stelling dat Shakespeare zijn stukken niet zelf geschreven heeft. O shame! Where is thy blush?, om het met Hamlet te zeggen.

Maar wat als het inderdaad eens een mythe is? Wat als de stukken, verzen en sonnetten niet door William Shakespeare zijn geschreven maar door de meer volwassen Edward de Vere, een rebelse aristocraat? Wat als de grootste Engelse toneelschrijver of 'heilige koe', zoals Orloff hem noemt, gewoon een bedrieger was, een opportunistische zuipschuit, een klungelende acteur en een parvenukraai die met moeite zijn eigen naam kon schrijven?

Het is een discussie die al sinds jaren in academische middens woedt maar die nu dus door Emmerich tot de multiplexen opengetrokken wordt. Vergelijk het met wat Milos Forman deed met zijn epoquefilm Amadeus over hofcomponist Saliere en W.A. Mozart. Maar of dit nu speculatieve fictie is, een groteske extrapolatie van de werkelijkheid of een provocerende en historisch accurate theorie over de ware identiteit van Shakespeare, dit blijft een boeiend Elizabethiaans drama waarin duistere complotten gesmeed worden, het theater gebruikt wordt om politieke agenda's te beïnvloeden en het historische Londen in indrukwekkend fraaie beelden tot leven komt.

Theatergenie Shakespeare is trouwens niet het échte hoofdpersonage. Dat is de graaf van Oxford of Edward de Vere, een door de liefde verbitterde adelman met inkt aan zijn vingers. Omdat het nieuwe beroep van toneelschrijver in het zeventiende-eeuwse Londen allesbehalve achtenswaardig en dus beneden zijn stand is, laat hij zijn werken door Ben Jonson opvoeren. Deze concurrent van Shakespeare wordt door De Vere als stroman én cover-up gebruikt in de strijd om de troonopvolging van de officieel kinderloze koningin Elizabeth I: hoe bitsiger die strijd, hoe politiek opruiender de stukken. En net Globe-acteur Shakespeare gaat Jonson manipuleren in zijn niet te stoppen drang naar roem en rijkdom.

Zwierig

Er wordt over de hele lijn schitterend geacteerd, niet alleen door Rhys Ifans als De Vere en Xavier Samuels als Ben Jonson. Ook door Vanessa Redgrave als koningin Elizabeth en David Thewlis en Edward Hogg als William en Robert Cecil, de gluiperige en machtige Puriteinse raadsmannen van de koningin. Toch zijn het niet die performances die het meest de verbazing wekken. Emmerich is de regisseur van bombastische ondergangsepossen als Independence Day, The Day After Tomorrow en 2012, woeste spektakels met als visitekaartje de speciale effecten. Anonymous is evenwel geen opgeblazen productie in een 'ik stoot Shakespeare van zijn sokkel'-ramstijl. De somptueuze zin voor details in het schilderen van de tijdgeest rond de modderpoel van het Globe-theater en het Britse hof laten duidelijk zien dat Emmerich met veel passie aan dit project gewerkt heeft.

Wat niet wil zeggen dat hij zijn instinct voor denderende non-stopactie niet aanspreekt.

Dit is geen stijf academisch kostuumdrama maar een zwierige, intrigerijke carrousel in fikse tableaus over de strijd tussen veder en zwaard, kunst en politiek. Of een onderhoudend doolhof van flashbacks die harmonieus en geloofwaardig samenvloeien tot een vernuftige Shakespeariaanse menselijke komedie met een zweem van kitsch. Een die zich met evenveel vulgaire en verfijnde smaak fantasievol overgeeft aan zowel de listen, machts- en lustspelletjes aan het hof als het duel om litteraire roem voor en achter de coulissen van het theater.

Anonymous

Regie: Roland Emmerich

Met: Rhys Ifans, Vanessa Redgrave, David Thewlis

Duur: 130 minuten

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234