Woensdag 22/09/2021

CoronaTelewerk

De balans na een jaar telewerken: kwart van de Vlamingen wil van job veranderen

Arbeidseconoom Stijn Baert (UGent): ‘Er speelt een honeymooneffect. De eerste weken vonden veel werknemers het geweldig. Nu voelen ze dat ze er toch een prijs voor betalen om zo lang thuis te zitten.’ Beeld Pexels
Arbeidseconoom Stijn Baert (UGent): ‘Er speelt een honeymooneffect. De eerste weken vonden veel werknemers het geweldig. Nu voelen ze dat ze er toch een prijs voor betalen om zo lang thuis te zitten.’Beeld Pexels

Velen onder ons werken noodgedwongen al meer dan een jaar in datzelfde ‘kot’. Hoe dan ook een boeiend experiment. Dus peilden professoren organisatiepsychologie Ans De Vos en Kathleen Vangronsvelt (Antwerp Management School) en arbeidseconoom Stijn Baert (UGent) bij een kleine 5.000 Vlamingen naar het effect van een jaar telewerken. Vijf interessante conclusies op een rij.

1 op de 4 voelt zich mentaal niet gezond

Iets meer dan de helft (53%) van de bevraagde werknemers laat verstaan dat de coronacrisis een negatief effect heeft op zijn of haar mentale gezondheid. Een kwart zegt zich mentaal niet gezond te voelen. Toch leidt dat niet tot meer afwezigheid tijdens het werken. Amper zeven procent geeft aan dat ze soms niet konden werken omdat de pandemie te zwaar op hen woog. Slechts 13 procent geeft aan nu vaker afwezig te zijn door stress en hoge werkdruk dan voor corona. Acht op de tien zegt stressvolle zaken ‘er meestal gewoon bij te nemen’. Het is de combinatie van werk en extra belasting, volgens professor Ans De Vos. “Veel werknemers hebben op korte tijd veel bijgeleerd en hebben zich flexibel opgesteld. Dat vreet wel energie en zo’n tandje bijsteken gaat ten koste van andere zaken. Thuis was het vaak schakelen door de gezinscontext en een deel van het sociale contact is weggevallen. Dat zorgt voor mentale vermoeidheid.” Uit het onderzoek blijkt dat werknemers vooral aanhalen dat een goed gesprek met de werkgever over het functioneren en het werk al flink kan helpen. “Het is duidelijk dat telewerkers al lange tijd op hun tandvlees zitten”, zegt professor Kathleen Vangronsvelt. “Ze hebben er nood aan duidelijk te zien hoe hun thuiswerk bijdraagt aan het grotere plaatje en de doelen van de organisatie waarvoor ze werken. Burn-outs zijn moeilijk te voorspellen, maar leidinggevenden mogen er niet vanuit gaan dat het – bij mensen die zich nu al maanden sterk houden – vanzelf zal loslopen van zodra dat corona wat naar de achtergrond verhuist.”

Band met werkgever belangrijker dan band met collega’s

Videovergaderen, whatsaperitieven of quarantainequizjes: het is geen vervanging voor ‘trivia time’ op het werk. Eén op de vier bevraagde werknemers zegt geen verbinding te voelen met collega’s. 45 procent spreekt van een negatief effect op de band met collega’s gedurende het afgelopen jaar. Eén op de drie voelt zich minder ‘echt bij de organisatie horen’ dan voor de crisis. “Terwijl dat een belangrijke rol speelt in het mentaal welzijn”, zegt De Vos. “Opvallend is dat werknemers aangeven dat de band met de werkgever een grotere rol speelt in dat welzijn dan de band met collega’s.” 27 procent heeft er minder vertrouwen in dat zijn of haar prestaties nog correct geëvalueerd worden, terwijl werkgevers nochtans aangeven dat hun vertrouwen in werknemers erop vooruitging. Kathleen Vangronsvelt: “Maar meer vertrouwen hebben in je werknemers betekent natuurlijk niet automatisch een goed zicht hebben op de inspanningen die zij van thuis uit geleverd hebben. Praten met je werknemers is de boodschap en het liefst over de werkinhoud.”

1 op de 4 wil van job veranderen

Toch schrikken wellicht heel wat werkgevers: 26 procent van de bevraagde werknemers geeft aan uit te kijken naar een andere job. Een verdubbeling ten opzichte van voor de crisis. Corona houdt een spiegel voor, zoveel is duidelijk. Meer dan de helft (54 procent) zegt tijdens de pandemie meer te zijn gaan nadenken over de loopbaan. “In Vlaanderen is ruim een half miljoen mensen tijdelijk werkloos geweest (of is het nu nog) en dat heeft voor velen wellicht een schokeffect teweeggebracht – uit ons onderzoek blijkt dat in deze groep de verloopintenties nog hoger liggen”, zegt De Vos. “Daarnaast merken we dat veel werknemers zich existentiële vragen hebben gesteld tijdens deze crisis: wat ben ik eigenlijk aan het doen en doe ik dat nog wel graag?” Toch hoeven we dat nog niet te negatief te zien. Professor Stijn Baert: “De schrik dat men verplicht zal zijn van job te veranderen is bijvoorbeeld een stuk lager. Vorig jaar vreesde meer dan twee op de tien bevraagden zijn of haar baan kwijt te raken door de coronacrisis, nu is dat minder dan een op de tien.” Algemeen is de meerderheid van wie deelnam aan het onderzoek van mening dat hun job zinvol is (74 procent). Meer dan de helft (58 procent) zegt op het werk taken te doen die men echt wil doen.

Corona leerde ons nieuwe dingen

Eén op de drie geeft aan dat corona voor aanpassingen zorgde op het werk. Voor 34 procent werd het werk deels gedigitaliseerd. 63 procent van de bevraagde werknemers zegt door corona nieuwe vaardigheden te hebben geleerd. “Corona zorgde voor een enorme versnelling in de digitalisering. We hadden geen andere keuze, terwijl op dat vlak er altijd weerstand was”, zegt professor Ans De Vos. “De opzet was nu vaak: ‘laat ons allemaal een tandje bijsteken’. Dat creëerde heel wat nieuwe leerervaringen. Het is positief dat 63 procent van de bevraagde werknemers door corona nieuwe vaardigheden zegt te hebben geleerd.”

Wittebroodsweken van telewerken lijken voorbij

Opvallend is dat de ingeschatte positieve effecten van telewerk wat zijn teruggevallen. In het begin van de coronacrisis zag twee op de drie een positief effect op de werk-privébalans en dat is nu minder dan de helft. “Het begint wel lang aan te slepen”, zegt arbeidseconoom Stijn Baert (UGent), die ook meewerkte aan het onderzoek. “Er speelt een honeymooneffect. De eerste weken vonden veel werknemers het geweldig: ‘Oef, we zitten eens thuis en zoveel verplichtingen vallen weg’. Nu voelen veel werknemers dat ze er toch een prijs voor betalen om zo lang thuis te zitten.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234