Zondag 13/06/2021

De balalaika van Henegouwen

Interview: Jean-Pierre Detremmerie

Moeskroen is bij uitstek de armste pool van de provincie Henegouwen. Jean-Pierre Detremmerie (cdH), burgervader sinds 1979, houdt zich staande tussen Kortrijk en Rijsel. Hij is sinds lang de stem van de 320.000 inwoners van West-Henegouwen.

Hij ontvangt ons in zijn tweede thuis, de lokalen van voetbalclub Excelsior Mouscron. De trots van de streek, de slokop ook, want niet weinig geld vloeide in de loop der jaren naar de club. Detremmerie is een zachtmoedig man, maar vriend en vijand kennen hem als een sluwe vos. Niet beroerd om zich met de grootste spelers van de streek te meten. Met het aangrenzende Frankrijk, bijvoorbeeld.

"In mijn stad zul je geen wegwijzers naar Franse supermarktketens over de grens zien", zegt hij, in perfect Nederlands met een licht West-Vlaams accent. "Ik ben niet gek. Er zijn 25 winkelcentra net over de grens. Meer dan de helft van de Moeskroense bevolking gaat in Frankrijk winkelen. Mijn vrouw niet. Mijn kinderen doen dat wel, die kan ik het moeilijk verbieden. Er worden in Noord-Frankrijk miljarden verteerd door Belgen. Eigenlijk hebben de Belgen daar 5.000 jobs gecreëerd. Wij willen daar een stop op zetten. Moeskroen heeft het economisch al lastig genoeg. We willen dat de Belgen hier in eigen land winkelen en dat we, voor zover mogelijk, ook nog Fransen naar hier kunnen aantrekken."

Er komt in Moeskroen een groots winkelpaleis, een Cora. Zeer tegen de zin van uw Kortrijkse collega Stefaan De Clerck (CD&V). U lokt ook veel Vlaamse bedrijven weg naar Henegouwen. Deloyale concurrentie, noemt men dat in Vlaanderen.

"(Wuift weg) Kortrijk is aan het doodbloeden. Dat voorbeeld willen wij niet volgen. Het ideaal is dat de ganse regio bloeit. We zijn een grensregio. Vroeger werden we vergeten door iedereen. Vandaag beschouwt men ons als een poort naar Frankrijk. Wij spelen die troef inderdaad uit naar Vlaamse bedrijven. En tegen Franse bedrijven zeggen wij: ga niet naar Kortrijk, kom naar hier, want hier kun je je eigen taal gebruiken."

Ze komen voor de subsidies?

"Niet echt. Geen enkel bedrijf komt alleen voor de subsidies, en ik vertel aan Vlaamse bedrijven ook dat ze het niet dáárom moeten doen. Als ze komen, hebben ze andere redenen. De Vlaamse administratie is te complex en werkt te traag. Soms lijkt het wel op het vroegere Oostblok. En in Vlaanderen is er een gebrek aan gronden en goed opgeleide arbeidskrachten."

Werkt u samen met Kortrijk?

"Weinig. Kortrijk wil altijd de eerste viool spelen in de streek en dat is voor ons moeilijk te aanvaarden. Vóór 1963 werden we vergeten door Kortrijk. De bourgeoisie daar wilde niet van ons weten. En nu kunnen ze niet aanvaarden dat we in Frankrijk met evenveel egards worden ontvangen als zijzelf."

Lopen jullie elkaar voor de voeten in Nord-Pas de Calais?

"Nee, maar Moeskroen staat wel dichter bij Noord-Frankrijk. Moes-kroen is zoals een balalaika: een in-strument met drie snaren. We hebben het Picardisch, het Frans en het Vlaams. Veel Vlamingen zijn hier in de textielsector komen werken. Velen zijn hier lang geleden gestrand en zijn volledig verfranst, maar ze hebben hun Vlaamse roots wel altijd behouden. In Moeskroen zijn we zeer Vlaams-minded, maar onze identiteit is Picardisch."

U hebt het woord 'Waals' nog niet laten vallen.

"We zijn dan ook geen echte Walen. De Waalse Feesten worden hier niet echt gevierd. Wel de Franse en de Belgische nationale feestdagen. Met Charleroi of Ath hebben we niets te maken."

Henegouwen is rood, Moeskroen is een christen-democratisch bastion. Voelt u dat?

"Van de publieke Europese fondsen hebben wij bijna niet mee kunnen profiteren, omdat we geen socialistische baronie zijn. We hebben ons geld uit privé-fondsen moeten halen."

Uw partij, cdH, denkt eraan om in de provincie de strijd aan te gaan met Elio Di Rupo (PS). Partijvoorzitster Joëlle Milquet wordt misschien in de strijd gegooid?

"(Brede glimlach) Misschien. Ik denk dat ze wel eens zwaar ontgoocheld zou kunnen worden. West-Henegouwen is een geval apart."

Hoe belangrijk is Excelsior voor Moeskroen?

"Het heeft ons wat fierheid bijgebracht. Ik herinner me dat de scholieren die vroeger Moeskroen verlieten om elders hoger onderwijs te gaan volgen, niet durfden te zeggen dat ze uit Moeskroen kwamen. We zeiden dat we van de buurt van Doornik, Rijsel of Kortrijk waren. Het voetbal heeft ons verlost van dat minderwaardigheidscomplex. En het heeft ons ook economisch geen windeieren gelegd. Twintig jaar geleden hadden we hier de hoogste werkloosheid van de streek en de laagste inkomens. We hebben te lang op de textielsector gerekend. We moesten diversifiëren, want elke nieuwe crisis in het textiel riskeerde deze hoek van Henegouwen de doodsteek te geven."

Filip Rogiers

'Het is voor ons moeilijk te aanvaarden dat Kortrijk altijd de eerste viool wil spelen in de streek'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234