Donderdag 24/09/2020

ReportageLa Casa Del Artista

De atelierflat van Jozef Peeters: niet luxueus, wel fascinerend

De werkkamer van Jozef Peeters met uitzicht op de Schelde.Beeld rv

Waar en hoe leefden beroemde kunstenaars? Deze week: de Antwerpse atelierflat van Jozef Peeters.

“Nu het kaartenhuis van de samenleving ingestort is (…) voelt de massa de behoefte om bij de heropbouw aan zijn nieuwe opvattingen te voldoen.” Geen quote uit een coronaspeech, wel uit een lezing van Jozef Peeters (1895 – 1960) in 1922. Op dat moment was hij de trekker van de Antwerpse avant-garde, zeker sinds dichter Paul van Ostaijen naar Berlijn was gevlucht. Straf: Peeters schilderde al vanaf 1919 abstract, beïnvloed door De Stijl en de ideeën van Piet Mondriaan. Al was die bewondering niet wederzijds. Toen Peeters hem in Parijs opzocht, schreef Mondriaan achteraf: “Ik had hem beter van de trappen gegooid”. Hoewel hij overduidelijk talent had als schilder, graficus en meubelontwerper, kon Jozef nogal autoritair en zelfingenomen overkomen.

Jozef Peeters in zijn flat aan de Antwerpse Gerlachekaai.Beeld rv

“Wees voorzichtig met die meneer”, schreef kunstenaar Theo van Doesburg. Hij noemde Jozef en zijn vrouw Pelagia zelfs “het bloeddorstige echtpaar Peeters”.

Het koppel woonde vanaf eind 1924 aan de Antwerpse Gerlachekaai in een nieuwbouwflat. Dat is nu een soort huis­museum, omdat Peeters er vanaf 1927, na de geboorte van hun dochter Godelieve en zoon Maarten, één groot 3D-kunstwerk van maakte. Hij beschilderde de muren en ­plafonds met asymmetrische kleurvlakken, die een eeuw later helemaal on trend zijn. Hij tekende ook kasten, tafels, bureaus, deuren en lampen. Zelfs de groeimeter in de ­suikerboonkleurige kinderkamer was van zijn hand.

Peeters toverde zijn appartement om tot een kunstwerk in 3DBeeld rv

Luxueus was het allemaal niet, fascinerend wel. De mooiste kamer, die met zicht op de Schelde en Linkeroever, palmde Peeters in als schilder- en weefatelier. Alleen: zijn abstracte werken kenden nauwelijks succes. En ook zijn meubel- en tapijtontwerpen kreeg hij aan de Antwerpse straatstenen niet verkocht. Gelukkig was zijn vrouw lerares en kostverdiener. Pelagia belandde helaas in een sukkelstraatje: ze kreeg in 1937 multiple sclerose. Jozef ontwierp voor haar een rolstoel en ­verzorgde haar thuis tot ze in 1955 stierf. Uitgerekend op het moment dat zijn abstracte werk eindelijk (her)ontdekt werd.

Beeld rv

Na Jozefs dood in 1960 bleef dochter Godelieve in de flat ­zonder badkamer wonen. Het flatgebouw zou eigenlijk afgebroken worden in de jaren 90, maar Godelieve verzette zich daar fel tegen. Dankzij haar is het gerestaureerde ­interieur nog intact, beschermd en te bezoeken. In ­afwachting van andere tijden kan je er al eens virtueel in rondlopen via de website van Het Letterenhuis.

Atelierflat Jozef Peeters, De Gerlachekaai 8, Antwerpen, wandel virtueel rond via letterenhuis.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234