Woensdag 13/11/2019

De Antwerpse clash tussen links en rechts

Als grootste stad van Vlaanderen claimt Antwerpen eens te meer de hoofdrol in de lokale verkiezingen. Kan burgemeester Bart De Wever (N-VA) er nog zes jaar bijdoen? Of komt het linkse kartel rond Wouter Van Besien (Groen) alsnog met de verrassing?

N-VA

Blijft Bart De Wever aan zet in Antwerpen? Die kans is reëel, maar afgaande op de laatste peilingen kan de burgemeester nog niet achterover leunen.

Aan de populariteit van De Wever ligt het niet. Zowat 40 procent van de Antwerpenaren verkiest nog steeds hem als burgemeester. Daarmee laat hij zijn directe concurrent Wouter Van Besien (Groen) ver achter zich.

Vraag is: kan N-VA straks een coalitie vormen? De Wever wil door met de huidige ploeg met CD&V en Open Vld. Zo legt hij ook de basis voor een verderzetting van de regering-Michel na de verkiezingen in 2019. Maar Open Vld flirt met de kiesdrempel, terwijl de relatie met CD&V almaar stroever verloopt.

Veel opties heeft De Wever niet. Zijn partij sluit elke samenwerking met Filip Dewinter (Vlaams Belang) uit. Ook een coalitie met de groenen vermijdt hij liever. Dat betekent dat N-VA voldoende groot moet blijven, zodat het potentiële verlies van Open Vld en CD&V wordt gecompenseerd. Liefst door stemmen van Vlaams Belang weg te kapen.

Veiligheid en identiteit, dat zijn de thema's die De Wever uitspeelt. Op die manier zet hij N-VA af tegenover de andere partijen. Het is één tegen allen. N-VA tegen de 'vierkoppige draak' van CD&V, Groen, sp.a en PvdA.

CD&V

Het moet al gek lopen als CD&V straks níét als winnaar uit de verkiezingen komt. Niet omdat ze 30 procent halen, wellicht eerder 10 procent, maar omdat ze onmisbaar zijn in de nieuwe coalitie. Wat er ook gebeurt, de Antwerpenaar krijgt CD&V. Maar onder welke burgemeester?

Een jaar geleden waren de christendemocraten op sterven na dood. Ze hadden de stadslijst met sp.a bij de vorige verkiezingen opgeblazen om in zee te gaan met N-VA. Daarna kwamen ze er niet meer aan te pas. Maar de komst van boegbeeld Kris Peeters is een game changer. Peeters zet zich af tegen de polarisatie tussen links en rechts. Of die strategie zal lonen, valt te betwijfelen. Met de eenheidslijst 'Samen' dreigt CD&V verpletterd te worden tussen links en rechts.

Het voordeel is dat CD&V onmisbaar is. Als N-VA onder de 30 procent gaat, dan kunnen de christendemocraten het laatste duwtje geven aan sp.a en Groen om hun 'Samen' aan de macht te brengen. Tegelijk kan CD&V de samenwerking met N-VA verder zetten.

Aan de bitse campagne tussen Peeters en De Wever te zien, lijkt die kans klein. Maar strubbelingen zijn snel vergeven als het om een coalitie gaat.

Sp.a en Groen

De kracht van verandering. Met die slogan greep De Wever in 2012 de overwinning in Antwerpen. Nu proberen Groen en sp.a hem van hetzelfde laken een pak te verkopen. Hun 'Samen', dat de progressieve krachten in Antwerpen bundelt, daagt het centrumrechtse bestuur uit.

Als lijsttrekker gaat Wouter Van Besien (Groen) rechtstreeks het duel aan met De Wever. Daarbij focust hij op het contrast met de 'bullebakkerij' van zijn concurrent. Van Besien wil mensen verbinden, of zij nu in Borgerhout of op het Zuid wonen.

En sp.a? Die klampt vooral aan. De socialisten zitten overal in een negatieve spiraal. Ook in Antwerpen, waar N-VA niet met hen wil besturen. Vandaar dat een eenheidslijst met Groen de beste kans is op bestuursdeelname. Het contrast met de dominantie van vroeger is groot. Maar het is beter dan niets.

'Samen' hamert op duurzame mobiliteit. Onder het huidige bestuur heeft de auto een prominente plek veroverd, maar daar moet verandering in komen. Recente ongevallen met fietsers, de problemen met De Lijn en de bouw van Oosterweel maken van mobiliteit een belangrijk thema.

Peilingen voorspellen een nek-aan-nekrace tussen Samen en N-VA. Beide hengelen naar de samenwerking met CD&V, maar die houdt voorlopig de boot af.

Open Vld

In 2012 haalden de Antwerpse liberalen maar net de kiesdrempel. Na jaren van interne ruzies, waarbij huidig N-VA-schepen Ludo Van Campenhout uit de partij stapte, bleef er weinig over van Open Vld. Nu moet Philippe De Backer het tij keren. De staatssecretaris voor Fraudebestrijding werd dit jaar gebombardeerd tot het nieuwe boegbeeld.

De liberalen zijn ambitieus, maar ook realistisch. De Antwerpenaar koos de voorbije jaren nog eerder voor een communist dan voor een liberaal. Bovendien is De Backer niet zo bekend. De partij mikt op 10 procent. Dat moet volstaan om op gelijke voet te komen met CD&V, of zelfs hoger. Op die manier kunnen zij ook de rol van kingmaker claimen.

Vlaams Belang

Standhouden is het nieuwe winnen. Toch voor Vlaams Belang, dat met Filip Dewinter zijn joker uitspeelt in Antwerpen. Bij VB weten ze dat de N-VA rechtsom stemmen zal proberen winnen. Wees dus niet verbaasd als Dewinter nog eens de bokshandschoen bovenhaalt.

Partijvoorzitter Tom Van Grieken maakte al bekend dat zijn partij niet langer voor het centrum van Antwerpen gaat. De partij mikt nu op de bange, blanke man in de rand. Maar daar staat N-VA wel sterk.

PVDA

Hoe beter PVDA scoort, hoe kleiner de kans op een links bestuur. Dat is het dilemma voor Peter Mertens en zijn kameraden. In 2012 haalde PVDA+ nog 8,6 procent. De hoge score van de communisten droeg echter bij aan de versnippering van de linkse stemmen. Vandaag haalt PVDA nog altijd 8 procent in de peilingen. Groen en sp.a hopen echter PVDA-kiezers in hun kamp te trekken. Alleen zo kunnen ze de electorale kracht van N-VA evenaren. Maar een samenwerking? Daar moet PVDA niet op hopen.

Conclusie

Een ouderwetse krachtmeting tussen links en rechts, dat is wat de Antwerpse kiezer voorgeschoteld krijgt. Bart De Wever (N-VA) en Wouter Van Besien (Groen) zijn twee kandidaat-burgemeesters met een duidelijke visie op hun stad. Als De Wever opnieuw een monsterscore haalt, dan houdt niets hem tegen om de coalitie met CD&V en Open Vld verder te zetten. Maar het linkse blok rond sp.a en Groen heeft de wind in de zeilen. Met de steun van CD&V en/of Open Vld is het niet ondenkbaar dat links opnieuw aan de macht komt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234