Zaterdag 11/07/2020

De antipsychiatrie

In zijn boek Histoire de la folie (1961) wees Michel Foucault erop dat ook na de fysieke bevrijding van geesteszieken uit hun ketenen eind achttiende eeuw de psychiater zich nog steeds de dubieuze rol aanmat van vaderlijk toonbeeld van normaliteit. De diagnose 'geestesziek', zo luidde het, werd dan ook al te vaak gebruikt om louter maatschappelijke onaangepastheid af te straffen. Het is dit idee dat centraal zou komen te staan in de beweging van 'de antipsychiatrie'. In zijn meest extreme vorm werd door de aanhangers hiervan zelfs geponeerd dat geestesziekte helemaal niet bestond: het volledige psychiatrische discours zou alleen maar dienen ter onderdrukking van iedereen die van de norm durfde af te wijken. Het spreekt dan ook voor zich dat de - toen nog - DSM-2 kop van Jut was.

De - mede door Milos Formans verfilming - wereldberoemde roman One Flew Over the Cuckoo's Nest (1962) van Ken Kesey was voor de antipsychiatrie een grote inspiratiebron. In de Nederlandstalige literatuur wordt met name in het werk van de Vlaming Roger van de Velde en de Nederlanders Maarten Biesheuvel en Jan Arends op momenten fel van leer getrokken tegen de psychiatrie. Niet toevallig hadden deze schrijvers zelf ruime ervaring met het verblijven in psychiatrische inrichtingen. Psychiater Jan Foudraine schreef met Wie is van hout... op zijn beurt een aanklacht die klassiek zou worden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234