Vrijdag 07/08/2020

'De agent gaf het zelf toe: hij dacht dat ik een dealer was'

De zwarte rapper Typhoon (31) is gisteren in het Nederlandse Zwolle aangehouden omdat de politie de grootte van zijn auto in combinatie met zijn huidskleur verdacht vond. Inmiddels heeft de politie haar excuses aangeboden.

"We gaan hier niet over liegen: dit had niet mogen gebeuren", reageerde de politie. Maar waar ligt de grens tussen een etnisch en een risicoprofiel? En wat is de oplossing?

"De scheidslijn tussen een etnisch en risicoprofiel is dun. Vaker is het gewoon een grijs gebied", zegt Pieter Beljon, woordvoerder van de Nederlandse Politieacademie. "Neem het voorbeeld van de 'Audi-bende'. Onlangs werd bekend dat een reeks plofkraken is uitgevoerd door een groep Marokkaanse jongens in snelle Audi's. Stel, je ziet als surveillerende agent twee Audi's rijden: een met een Marokkaanse jongen erin en een met daarin een man van middelbare leeftijd in pak. Wie hou je aan? Dat lijkt me duidelijk. Dit is dan zowel een etnisch als een risicoprofiel."

Typhoon (echte naam: Glenn de Randamie) werd volgens de Zwolse politie aan de kant gezet op basis van 'opmerkelijk bezit'. Dat kan bijvoorbeeld gaan om een dure auto in combinatie met een lage leeftijd. Huidskleur mag daarbij geen rol spelen, zegt de politie. En juist dat gebeurde bij Typhoon wel, gaven de agenten in kwestie toe. "De dienstdoende agent - vriendelijke vent, daar niet van - gaf toe dat hij bevooroordeeld was, en er rekening mee hield dat het om drugsgeld kon gaan. Dit is helaas de zoveelste keer dat dit mij overkomt. En dan ben ik nog 'bekend' en is de sfeer na herkenning minder gespannen. Velen hebben dat voorrecht niet", schreef Typhoon op Instagram.

Gangbare opsporingsmethode

Uit de verklaring van de politie: "De agenten zagen de jongeman (...) rijden in een dure auto. Zij besloten de bestuurder te controleren omdat ze de combinatie van de leeftijd en de, in hun ogen, dure auto en de huidskleur verdacht vonden."

Dat mensen vaker op basis van bijvoorbeeld hun dure auto's worden aangehouden, is geen geheim. Sterker nog: het is een gangbare opsporingsmethode. De methode is vrij eenvoudig: kijk bij locaties waar zich vaak criminele activiteiten voordoen, zoals coffeeshops en seksclubs, en bekijk waar de 'profielen' niet kloppen. Jongeren van niet-westerse afkomst die in auto's rijden van 50.000 euro of meer? Verdacht. Deze jongens zijn oververtegenwoordigd in de criminaliteitscijfers. Op basis van hun profiel kunnen ze dan ook worden aangehouden.

Problemen met etnische profilering zijn evenmin nieuw. Typhoon ondertekende met tientallen anderen een ingezonden brief in de Volkskrant waarin de politietop en landelijke overheid werden opgeroepen racisme en geweld bij de politie te erkennen.

Neutraliteit

Districtschef Arjan Mengerink wordt ook geciteerd in de politieverklaring: "De politie moet te allen tijde staan voor neutraliteit. Wij mogen niet selecteren op uiterlijk of afkomst en daarom vonden wij het belangrijk om deze kwestie direct op te helderen. De betrokken agenten waren zich zeer bewust van hun inschattingsfout en gaven dit ook meteen ruiterlijk toe. Nu gaat het erom dat we ervan leren, en dat gaan wij zeker doen. Typhoon kan rekenen op onze excuses."

Typhoon schrijft vaker met etnisch profileren te maken te krijgen en dit soort incidenten inmiddels lijdzaam te ondergaan. "Voorheen kon ik er nog boos om worden, nu ga ik er al vanuit dat ik word aangehouden en word ik juist rustig als weer blijkt dat etnische profilering het motief is. Het is triest. Ik kies ervoor dit nu te delen omdat dit niet een op zichzelf staand iets is."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234