Vrijdag 24/09/2021

AnalysePolitiek

De afgang die Schauvliege bespaard had kunnen blijven

Joke Schauvliege. Beeld Thomas Sweertvaegher
Joke Schauvliege.Beeld Thomas Sweertvaegher

Niet Joke Schauvliege, maar senator Sabine de Bethune wordt namens CD&V rechter bij het Grondwettelijk Hof. Partijvoorzitter Joachim Coens had zijn oud-minister deze afgang kunnen besparen.

Coens kiest voor De Bethune (62) en beloont haar zo voor haar trouwe dienst. Al sinds 1995 zetelt ze in de Senaat, waarvan vele jaren als fractieleider. “De keuze voor de Bethune komt er na haar jarenlange inzet voor mensenrechten”, laat de partij weten. “En dan vooral voor de rechten van vrouwen en meisjes, zowel bij ons als elders in de wereld.” Zij neemt de plaats in van CD&V’ster Trees Merckx-Van Goey, die met pensioen gaat.

Voor Schauvliege, de andere kandidate die de partij naar voren schoof, is dit een domper. Toen eind vorige maand bekend geraakte dat ze een van de twee kandidaten was, werd ze even beschouwd als de favoriet. In haar voordeel pleitte dat ze met haar 51 een stuk jonger was dan De Bethune. Tegelijk kon ze met tien jaar in de regering meer ervaring voorleggen.

Alleen kampt ze met een probleem van geloofwaardigheid nadat ze ontslag moest nemen als Vlaams klimaatminister in 2019. Ze had gelogen over info die ze “van de Staatsveiligheid” zou hebben gehad. Haar kandidatuur wekte meteen heel wat kritiek op. Als ze effectief benoemd zou worden, zou het beeld blijven plakken van een gesjeesde politica die nog snel een postje moest krijgen toebedeeld. Daar was ook Coens zich maar al te goed van bewust.

Net daarom had de CD&V-voorzitter haar deze afgang kunnen besparen. Pas een dag voor de stemming vrijdag in de Senaat hakte Coens de knoop door. CD&V stelde de voorbije weken “twee evenwaardige kandidaten” te hebben. Al die tijd bleven De Bethune en Schauvliege in de waan dat ze een kans maakten.

Toch was het van bij het begin duidelijk dat het politiek onmogelijk is om de beslissing effectief aan de Senaat over te laten. Daarvoor is de stemprocedure te complex. Zonder duidelijke stemafspraken vooraf zou allicht geen van de twee kandidaten aan de nodige tweederdemeerderheid geraken. Want ook al is wettelijk voorgeschreven dat de partij twee kandidaten moet voordragen, in de praktijk wordt er maar één ernstig genomen. De andere is meestal niet meer dan een schijnkandidaat.

Door het getalm van Coens dreigde opnieuw chaos. Eind 2019 slaagde Zakia Khattabi er niet om voldoende senatoren achter haar te krijgen, waardoor in de maanden nadien verschillende nieuwe pogingen volgden, tot ze paste voor de post. Het idee dat dat scenario zich kon herhalen, maakt ook Senaatsvoorzitter Stephanie D’Hose bloednerveus. Het was de CD&V-Senaatsfractie die Coens er nadrukkelijk op moest wijzen dat een beslissing nu echt wel dringend begon te worden.

Sabine de Bethune. Beeld BELGA
Sabine de Bethune.Beeld BELGA

Schauvliege zegt zelf niet teleurgesteld te zijn, “al had ik de job oprecht heel graag gedaan”. “De voorzitter heeft me nog nodig in Oost-Vlaanderen”, zo legt ze uit. “Electoraal kan ik nog een belangrijke rol spelen.” Daar valt iets voor te zeggen. Schauvliege haalde in 2019 nog 42.000 voorkeurstemmen, het tweede resultaat op Vlaams niveau voor CD&V. Alleen Hilde Crevits deed beter. Toch is de vraag of de Oost-Vlaamse straks in 2024 een gelijkaardige score kan neerzetten na vijf jaar van relatieve anonimiteit als Vlaams Parlementslid.

Voor De Bethune moet Coens nu een vervanger zoeken in de Senaat. Omdat het gaat om een zitje als gecoöpteerd senator kan hij van de gelegenheid gebruikmaken om mensen die in 2019 net niet verkozen geraakten opnieuw de Wetstraat in te loodsen. De namen Griet Smaers, Ward Kennes en Roel Deseyn doen de ronde.

Intussen werkt de Senaat verder aan de hervorming van de procedure om de rechters in het Grondwettelijk Hof te benoemen. Het gaat om een twaalfkoppig orgaan: zes juristen en zes oud-politici. Die laatsten worden afwisselend aangeduid door de Kamer en de Senaat. Er liggen voorstellen klaar om de politici te onderwerpen aan een voorafgaande hoorzitting in het parlement, of een examen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234