Maandag 20/09/2021

'De 5 van '91': Tori Amos over 'Nevermind'

null Beeld UNKNOWN
Beeld UNKNOWN

Een week lang blikt Studio Brussel terug op vijf legendarische platen die twintig jaar geleden werden uitgebracht. Vandaag staat Nirvana's Nevermind in de kijker. Het Kroatische 2 Cellos speelt vandaag een versie op StuBru met - u zag 'm al aankomen - twee cello's. Denken wij aan klassiek uitgevoerde covers van 'Smells Like Teen Spirit', dan komen we echter sneller uit bij de bekendste versie van Tori Amos. 'Mijn piano dwong me om Nirvana te coveren.'

Het muzieklandschap werd in 1991 behoorlijk hertekend. Architecten van dienst kwamen uit de triphop, metal en zelfs stadionpop - laten we U2's Achtung Baby deze week immers niet vergeten. Toch zorgde geen enkele groep voor zo'n grote aardverschuiving als Nirvana. Morgen is het exact twintig jaar geleden dat zij Seattle muzikaal op de kaart zetten, een nieuwe rockscene deden ontstaan, en 'generatie X' brutaal wakkerschudden. En dat met een plaat waar het cynisme van afdroop! Tot aan de achterflap van Nevermind toe: de gestrekte middelvinger van Cobain vatte het geluid van Nirvana helemaal samen. Het geluid van blinde woede en witte knokkels.

Nevermind opende ook met de bekendste riff van de nineties. Die van 'Smells Like Teen Spirit': vier simpele akkoorden, als strijdkreet voor een hele generatie.

Zelf vonden Kurt Cobain, Dave Grohl en Krist Novoselic dat songs als 'Lithium', 'Stay Away' of 'In Bloom' klonken als de Bay City Rollers die aan flarden gereten werden door Black Flag. Anderen hoorden er dan weer vooral de Pixies in - of zelfs Boston's 'More Than A Feeling'! - en noemden die balorige mix 'grunge'. Cobain werd er willens nillens de goeroe van. Tot hij een paar jaar later naar z'n eigen Nirvana trok.

Wist je dat Cobain jouw versie van 'Smells Like Teen Spirit' net voor zijn eigen concerten door de zaal joeg?
"Snugger van hem. Dan moest hij die hit zelf ook niet meer spelen (glimlacht). Het lijkt me typerend voor de likmevestje-houding van Kurt. Naar verluidt kwamen de groepsleden ook meestal op tijdens mijn versie, om als ballerina's pirouettes te draaien voor een verbouwereerd publiek. Om je te bescheuren!"

Zat er ook veel humor in Nevermind?

"Wrange humor misschien. Maar Kurts teksten vond ik toen niet zo belangrijk. Het ging me vooral om zijn stem: die rauwe oerkreet. Kurt was een passionele zanger. Intens en gekweld. Z'n muziek klonk brutaal, maar ook bloedmooi. Wie bang is van echte schoonheid, staart zich blind op die rauwheid. Maar zelfs zijn woede klonk prachtig."

Wat was het grootste belang van Nevermind?
"Die plaat heeft de wereld spannender gemaakt. Toen ik de groep voor het eerst zag op TV, zag je dat al aankomen. Toen heeft m'n piano me bevolen: Tori, trek je hoge hakken aan, we gaan een hoop lol beleven met dit nummer."

Is 'Smells Like Teen Spirit' je favoriete song?
"Dat is 'Rape Me', maar die song staat op In Utero. Een heel moedig nummer, omdat het zo confronterend en provocatief is. Maar tegelijk ook krachtig. Wat Kurt zong, was: 'komaan, klootzak, verkracht me maar. Mijn geest krijg je nooit kapot!' Die boodschap werd te vaak misbegrepen."

Waar was jij toen Kurt stierf?
"Ik moest spelen in een kerk in Berlijn. Het leek me gepast om 'Smells Like Teen Spirit' te spelen, en iedereen zong zachtjes mee. Zoals in een wiegeliedje. Wondermooi: we zongen Kurt samen naar bed. Ik bracht toen ook een versie waaraan 'American Pie' was vastgeknoopt, je weet wel: dat liedje over 'the day the music died'. Een ontroerend toeval: diezelfde avond deed Eddie Vedder duizenden kilometers verderop exact hetzelfde. Zo voelde die noodlottige dag in '94 ook aan: de muziek is toen een beetje gestorven."

Tori Amos. Foto Alex Vanhee Beeld UNKNOWN
Tori Amos. Foto Alex VanheeBeeld UNKNOWN
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234