Zondag 25/10/2020

AchtergrondCoronacijfers

De 10.001ste coronadode is gevallen: ‘De laatste week is het aantal doden in een sprint omhooggegaan’

Geert Molenberghs: 'De oudere populatie wordt nu veel beter beschermd dan in het begin van de crisis.'Beeld BELGA

10.001 coronadoden in ons land, and counting. Het aantal sterfgevallen is de voorbije maanden heel traag gestegen. Maar de nieuwe cijfers voorspellen weinig goeds, zegt biostatisticus Geert Molenberghs.

De teller voor het aantal coronadoden heeft lang rond de 9.000 gehangen. Begin mei werd die kaap al gerond. Nu, meer dan vier maanden later, zijn we de grens van de 10.000 doden voorbij, zo blijkt uit de cijfers van het gezondheidsinstituut Sciensano. Gemiddeld zijn er over de voorbije week bekeken dagelijks 4,3 Belgen overleden aan corona. 

Dat het aantal doden zo traag is gestegen, komt onder meer door een statistische correctie. Op dinsdag 25 augustus wees de teller al 9.996 doden aan. Een dag later stond de teller ineens op 9.878. Dat verschil kwam voort uit een grondig onderzoek naar de cijfers uit de woon-zorgcentra, waarbij dubbeltellingen en andere verkeerde gegevens werden uitgegomd. 

Beeld Jan Straetmans

Vinger aan de pols 

Toch heeft het dus nog meer dan een maand geduurd vooraleer het dodental naar 10.000 is geklommen. Er zijn verschillende verklaringen waarom het de laatste maanden zo traag oploopt, ziet biostatisticus Geert Molenberghs (UHasselt/KU Leuven). 

“De oudere populatie wordt nu veel beter beschermd dan in het begin van de crisis”, zegt Molenberghs. “Toen hebben we het ongeluk gehad dat het virus zwaar begon te circuleren in de woon-zorgcentra. Tijdens de eerste golf viel tweederde van de overlijdens daar. De mortaliteit blijft dus relatief laag zolang je het virus uit die woon-zorgcentra en in het algemeen buiten de oudere populatie kan houden.” 

Het profiel van de gemiddelde coronadode is doorheen de crisis hetzelfde gebleven. De gemiddelde leeftijd is 83 jaar, zo maakte Sciensano eind vorige maand bekend. 53 procent van de sterfgevallen zijn vrouwen. Maar dat komt omdat vrouwen nu eenmaal ouder worden dan mannen. Vrouwen zijn oververtegenwoordigd in de categorie van 85-plussers, en daar zijn tijdens de crisis dus de meeste slachtoffers gevallen. 

Overlevingskansen

“Uit de gegevens in de andere leeftijdscategorieën blijkt dat juist mannen iets meer kans hebben om aan het virus te sterven”, zegt Molenberghs. “Behalve de leeftijd spelen onderliggende aandoeningen natuurlijk ook een belangrijke rol in de overlevingskansen.” 

Tijdens de zomer begon het virus op te flakkeren, maar sindsdien circuleert het vooral bij jongeren, wat nog verklaart waarom er de laatste maanden zo weinig doden zijn gevallen. “Ook toen we deze zomer in Antwerpen een grote piek zagen, was er geen grote stijging in het aantal sterfgevallen”, zegt Molenberghs.  

Aan het begin van de crisis stegen de overlijdens ook evenredig met het aantal besmettingen, maar nu is dat niet meer zo. Dat komt omdat onze teststrategie nu veel meer op punt staat. In de eerste fase konden door een tekort aan testen enkel de zwaar zieken en het ziekenpersoneel een test krijgen. 

“Er was in het begin een onderrapporteringsfactor van dertig tot vijftig", zegt Molenberghs. “Voor elke case die we via een test vonden, waren er dus tot vijftig die we niet vonden. Tegen mei en juni is die factor gedaald naar een op de vijf, waardoor we nu veel beter de vinger aan de pols kunnen houden.” 

Geert Molenberghs. 'Uit de gegevens in de andere leeftijdscategorieën blijkt dat juist mannen iets meer kans hebben om aan het virus te sterven'Beeld BELGA

Parameters 

Maar het aantal besmettingen gaat sinds begin deze maand wel pijlsnel naar boven. Gemiddeld testten over de voorbije week dagelijks 1.550 Belgen positief op corona. Ook de andere parameters zitten in een opwaartse trend. De voorbije week steeg het daggemiddelde van de overlijdens met een vierde. Ook het aantal ziekenhuisopnames is aan een dergelijke klim bezig. 

“De besmettingen zijn de laatste tijd helaas ook meer aan het verschuiven naar de oudere groepen in de bevolking”, zegt Molenberghs. “Het virus circuleert nu eenmaal heel sterk en dan kan je de dijken tussen de jongere en de oudere mensen maar moeilijk in stand houden. We zien trouwens ook dat het aantal overlijdens de laatste week ineens in een sprint naar die 10.000 is gegaan.” 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234