Dinsdag 22/09/2020

Recensie

'David Lynch: The Art Life': Lynch over Lynch, dat is al gek genoeg

David Lynch: The Art LifeBeeld RV

David Lynch: The Art Life is geen biopic in de traditionele zin. Het gaat zelfs niet over zijn filmcarrière. De regisseur vertelt zelf over vroeger, over hoe hij in de schilderkunst is beland. En hoe dat de rest van zijn bevreemdende oeuvre heeft bepaald.

Ooit vertelde een fotografe me het verhaal hoe ze David Lynch mocht fotograferen in zijn huis in Hollywood Hills. Aimabele man, iemand die je niet het gevoel geeft je meteen weer buiten moet. Alleen voor de foto zelf kreeg ze één minuut. En toch was dat genoeg voor een prachtig portret.

Met dat verhaal in het achterhoofd is meteen duidelijk wat er gebeurt in David Lynch: The Art Life. Niet dat de documentaire de indruk wekt dat Lynch er geen tijd in wou steken. Wel dat de regisseur graag zélf de touwtjes in handen houdt.

Hij vertelt, terwijl we hem in beeld zien. Maar de twee zijn niet simultaan. Slecht in twee korte shots toont Lynch zich van achter een radiomicrofoon, waarmee het interview is opgenomen. De andere beelden zijn daar over gemonteerd. Beelden waarop Lynch de hand legt aan nieuwe kunstwerken, of waar hij minuten lang - lurkend aan een stompje sigaret - in zijn zetel zit. Soms wat materiaal uit zijn privéarchief. En dat is het. Geen andere getuigen, geen terugkeren naar bijzondere plekken. Gewoon Lynch, over Lynch. En dat is al gek genoeg.

Geen getroebleerde jeugd

In eerste instantie heeft de film een hoog video-installatie gehalte. Van het soort dat urenlang in loop wordt afgespeeld in musea voor moderne kunst. Iets wat u maar fragmentarisch bekijkt, en allicht daarom zelden begrijpt. Maar wie de montage geconcentreerd volgt, ziet de clevere parallellen. Lynch vertelt over zijn jeugd, de kunstwerken die passeren zijn een soort verwerken daarvan.

Nu denkt u misschien: arme Lynch, dit creatieve genie had allicht een trauma. Toch niet. Het ergste verhaal over zijn moeder: van haar kreeg hij geen kleurboeken, wegens "dodelijk voor de creativiteit". En zijn vader, die hoorde dat zoonlief schilder wou worden, zei ooit in een uitzonderlijke opwelling: "voortaan maak je geen deel meer uit van dit gezin". Tot zover die getroebleerde jeugd.

David Lynch: The Art LifeBeeld RV

Een bijzondere anekdote zegt het eigenlijk allemaal. Lynch herinnert zich een raar moment in zijn geboortestad Missoula - “my world was no bigger than a couple of blocks” - wanneer een naakte vrouw huilend over straat liep. Mysterieus, zo voelde hij dat aan. Iets wat de banaliteit van die kleine wereld even doorbrak. 

Het wordt nergens expliciet gezegd, noch gehint. Toch is het een verhaal als het deze dat iets quasi onbegrijpelijk als Twin Peaks plots heel helder maakt. Maar wie verwacht dat deze documentaire ook echt iets vertelt over de films van de schilder/regisseur, is eraan voor de moeite. 

Documentaire
Regie: Jon Nguyen, Olivia Neergaard-Holm, Rick Barnes
Met: David Lynch
Duur: 89 minuten

Vanaf 17/5 in Cinema Galeries. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234