Maandag 26/10/2020

NatuurreeksDavid Attenborough

David Attenborough: ‘We kunnen niet gewoon zeggen dat de natuur prachtig is. We moeten de waarheid vertellen’

Een cameraman filmt zeekoeien op Antarctica voor ‘Seven Worlds, One Planet’, de nieuwe natuurreeks van David Attenborough.Beeld BBC Earth

93 jaar is hij ondertussen, maar sir David Attenborough blijft onvermoeibaar doorgaan. Ook in zijn nieuwste reeks Seven Worlds, One Planet schotelt hij ons opnieuw de meest fascinerende natuurbeelden en dierenverhalen voor. Al is hij somber over de toekomst ervan. ‘We kunnen niet gewoon zeggen dat het prachtig om zien is. We moeten de waarheid vertellen.’

Een ijsbeer zit op een rots, terwijl de zon schittert op het voorbijstromende water. Geduldig wacht het dier tot er een prooi voorbijzwemt. En die duikt plots op: een school beloega’s, witte dolfijnen die makkelijk 1.000 kilo wegen en drie à vijf meter lang zijn. Te groot voor een ijsbeer? Niets van. De ijsbeer duikt in het water, op de rug van een beloega en slaagt er na een verwoede strijd in om de witte dolfijn aan land te sleuren. Ondertussen vertelt David Attenborough met zijn typerende stemgeluid. “Een kleine groep beren heeft een slimme manier gevonden om de magere zomermaanden te overleven. Dit uitzonderlijke gedrag is alleen hier, in deze uithoek van Noord-Amerika vastgesteld, en alleen in de laatste paar jaar.”

Ook Seven Worlds, One Planet, de nieuwste documentairereeks van Attenborough en de BBC die per aflevering één continent belicht, kan er niet omheen: de aarde warmt op, de natuur verandert. “Canada warmt sneller op dan elk ander land ter wereld”, vertelde Attenborough dit voorjaar bij de wereldpremière van de reeks in Liverpool. Tijdens een masterclass voor tv-aankopers en een handvol journalisten gaf hij achtergrond bij het maken van de reeks.

Met zijn warme stem gidst sir David Attenborough de kijkers door ‘Seven Worlds, One Planet’.Beeld BBBC Earth

“We hebben in onze reeksen natuurlijk al vaker ijsberen gefilmd. Maar deze ontmoeting, deze strijd kunnen filmen is best uitzonderlijk. Het is nogal een recent fenomeen – het is alleen pakweg het laatste decennium waargenomen – en het wordt gelinkt aan de klimaatverandering.”

Opwarming

Zoals steeds in klimaatdiscussies was er ook hier onmiddellijk discussie of de beloegajacht wel zo nieuw was en of je dat kan linken aan de opwarming van de aarde. Ja, is Attenborough ervan overtuigd. Je kan er nu eenmaal niet omheen, niet in Canada, niet elders in de wereld: je ziet hoe de opwarming van de aarde fauna en flora verandert en welke nefaste rol de mens speelt. De voorbeelden van dat laatste zijn legio, zegt Attenborough, die de voorbije jaren al vaker aan de alarmbel trok als het ging over de opwarming van de aarde. 

“In de aflevering over Azië hebben we het bijvoorbeeld over de Sumatraanse neushoorn. Een klein, schattig diertje, helemaal anders dan de grote Afrikaanse neushoorn die we allemaal kennen. En dan zijn gezang waarmee hij met soortgenoten communiceert. Zo mooi. Echt een opwindend dier.” Alleen zijn er nog maar enkele honderden over. In Seven Worlds, One Planet filmen ze die soort in een reservaat, beschermd achter draad. Door stroperij en de vernietiging van grote lappen woud door de mens kan het niet anders. Dat moet je tonen en zeggen, zegt Attenborough. 

Dankzij drones slaagde de BBC erin om vele dieren nog beter te filmen.Beeld Still BBC

“Als programmamakers moeten we een goede balans vinden in wat we tonen. We houden allemaal veel van de natuur en van de dieren. Het zit vol schoonheid, dramatiek en spanning. Dat is wat we allemaal willen vertellen. Maar je weet ook dat er een groot gevaar dreigt, dat veel van dit alles zou kunnen verdwijnen. We hebben op dat vlak ook een verantwoordelijkheid. We kunnen niet gewoon zeggen dat het prachtig is. We moeten de waarheid vertellen. En de waarheid is dat dit allemaal meer dan ooit in gevaar is.”

Al betekent dat niet Seven Worlds, One Planet alleen maar kommer en kwel is. Verre van. De verbluffende beelden en scènes blazen je nu ook vaak omver, en er zitten ook voorbeelden in van hoe het anders en beter kan. Alleen maar doemdenken en het opgeheven vingertje is immers niet altijd even effectief. “Daarom hebben we in elke aflevering ook een positief verhaal. Over hoe er in Antarctica nu bijvoorbeeld opnieuw meer walvissen zijn omdat de jacht erop gestopt is. In Europa gaat het over de Europese lynx, waar er nu al 200 van zijn. Tot voor kort waren er nog maar 25 over.”

Drones

Om Seven Worlds, One Planet te kunnen maken haalde de BBC opnieuw de grote middelen boven. Er werd gefilmd in 41 landen, meer dan 1.500 mensen werkten eraan mee, er waren net geen 1.800 opnamedagen... Indrukwekkende cijfers, al kan je je de vraag stellen of het nog mogelijk is te verrassen? Er zijn al zoveel verbluffende natuurdocumentaires gemaakt, al dan niet door Attenborough of de BBC. Kan je daar nog iets aan toevoegen?

Ja, is Attenborough ervan overtuigd. Dankzij de insteek om per aflevering één werelddeel te belichten. “De geschiedenis van elk werelddeel, wat er gebeurt, waarom het is wat het is en waarom die dieren er leven. Je hebt zo telkens een enorme variëteit per aflevering.” Maar ook dankzij de nieuwe technologieën, en dan vooral de alsmaar beter wordende drones die steeds verder en langer kunnen vliegen met betere cameralenzen. “Dat zijn echte gamechangers. Zes jaar geleden heb ik die voor het eerst gebruikt en toen was ik opgewonden. Maar wat de ploeg er nu mee gedaan heeft: it blows my mind. Nu kan ik opnieuw naar plaatsen waar we vroeger al waren en dingen laten zien waar ik toen alleen maar van kon dromen.”

Seven Worlds, One Planet,  van maandag 23 tot donderdag 26 december en van maandag 30 december tot woensdag 1 januari, telkens omstreeks 20.10 u op Canvas

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234