Woensdag 08/04/2020

Daverend applaus voor de Briljante Kameraad

Voor het eerst sinds 1980 is er in Pyongyang een partijcongres. Het kolossale evenement wordt gezien als de 'kroning' van de 33-jarige Kim Jong-un tot onbetwist leider van Noord-Korea.

Met het eerste economische vijfjarenplan sinds de jaren 80 probeerde de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un zaterdag meer inhoud te geven aan zijn tweesporenbeleid. Kim streeft ernaar zijn van de wereld geïsoleerde dictatuur om te vormen tot een kernwapenstaat met een bloeiende economie. Daarom moet de productie in de landbouw en de industrie tot 2020 omhoog, geholpen door een op kerncentrales draaiende stroomvoorziening.

De 33-jarige Kim ontvouwde zijn plannen in een drie uur durende toespraak tijdens een zeldzaam congres van de Arbeiderspartij in Pyongyang: een evenement vol van het politieke theater dat de eenpartijstaat kenmerkt. Zalen vol uniformen applaudisseren voor een partijtop waaruit de dissidenten de afgelopen jaren stelselmatig zijn weggezuiverd door executiepelotons.

Het partijcongres, dat vrijdag begon en een onbepaalde duur kent, is het eerste sinds 1980. Mede daarom zien Noord-Korea-kenners het als de 'kroning' van de jonge Kim, die in 2011 zijn plotseling overleden vader opvolgde. Na zijn grootvader Kim Il-sung en zijn vader Kim Jong-il is hij de derde in de dynastie die het land leidt sinds de stichting van de communistische volksrepubliek in 1948.

Handen en voeten

Het is onduidelijk hoe Kim zijn vijfjarenplan handen en voeten wil geven. De economie van Noord-Korea lijdt ernstig onder de sancties die de Verenigde Naties in de loop der jaren hebben uitgevaardigd als straf voor de voortdurende ontwikkeling van kernwapens. In zijn toespraak, die pas een dag later op de staatstelevisie werd uitgezonden, hield Kim de 25 miljoen Noord-Koreanen vooral voor dat hun land over vijf jaar "de vlag van de overwinning zal hijsen" en dan een "wetenschappelijke en technologische, economische en hoogbeschaafde macht" zal zijn.

De Verenigde Staten eisen dat Pyongyang alle nucleaire ambities opgeeft, voordat te praten valt over een terugkeer op de wereldmarkt. Maar Kim wil daarvan niets weten: hij herhaalde zaterdag dat Noord-Korea eerst als kernwapenmacht moet worden erkend, daarna pas wil hij over de ontmanteling van zijn atoomprogramma praten in de context van internationale ontwapening - dus ook die van andere landen. Zo zitten de onderhandelingen over het Noord-Koreaanse wapenprogramma al jaren vast.

In zijn toespraak herhaalde Kim zaterdag dat hij niet als eerste kernwapens zal gebruiken, "behalve als onze soevereiniteit wordt geschonden door agressieve, vijandige strijdkrachten die kernwapens hebben". Hij leverde daarmee naar eigen zeggen het bewijs "een verantwoordelijke kernwapenstaat" te zijn.

Uit satellietbeelden genomen op 5 mei leiden onderzoekers van de Amerikaanse Johns Hopkins University af dat er een vijfde atoomproef op handen kan zijn bij het testterrein Punggye-ri. Ze namen er bewegingen van voertuigen waar "die daar zelden worden gezien, behalve tijdens de voorbereiding van een proef", stelt een verklaring op de onderzoekswebsite 38 North.

Sinds januari heeft Pyongyang bij herhaling laten zien dat het driftig in de weer is met zijn atoomprogramma. Eerst was er de vierde atoomproef (na eerdere ondergrondse proeven in 2013, 2009 en 2006). Daarna volgde de lancering van een satelliet, waarvoor een lange afstandsraket in stelling was gebracht. Hoe ver Noord-Korea precies is met de ontwikkeling van kernwapens is onderwerp van debat op afstand, omdat er al jaren geen wapeninspecteurs meer in het land zijn geweest.

In duister gehuld

Wat Noord-Korea daar in economische groei tegenover kan zetten, is grotendeels in duister gehuld. Het land publiceert geen begrotingen of andere economische cijfers. Onderzoekers in Zuid-Korea denken wel dat er de laatste jaren groei te zien is, maar de schattingen daarvan lopen uiteen van 1 tot wel 7 procent. De oorzaak zou zijn dat de laatste jaren oogluikend ondernemerschap is toegestaan, nadat duidelijk was dat de staat er stelselmatig niet in slaagde voor zijn burgers te zorgen. Het meest tragische bewijs waren de hongersnoden in de jaren 90, waaraan vermoedelijk vele honderdduizenden zijn bezweken.

Met het vijfjarenplan lijkt Kim de bevolking te willen tonen dat hij hun noden ziet. In tegenstelling tot zijn vader, die tussen 1994 en zijn dood in 2011 nooit over de economie van Noord-Korea sprak. Kim neemt daarmee volgens Noord-Korea-kenners wel een risico: als hij dat de komende jaren niet waarmaakt, kan het tot gemor in de gelederen leiden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234