Zaterdag 08/08/2020

Dave Sinardet wil dat de staatshervorming uitgesteld wordt

Politici, zeg mij na: 'We schorsen de communautaire onderhandelingen'

Dave Sinardet

is politicoloog aan de UA en

gastprofessor aan de Franstalige universiteit Saint-Louis in Brussel. Hij is gespecialiseerd in federalisme en staatshervorming.

Het moet uit zijn met het schimmenspel over de staatshervorming, vindt Dave Sinardet: 'Kan er zich niet één staatsman- of vrouw loswrikken uit dit gezelschap derderangsacteurs?'

'Une nouvelle gifle de la Flandre'. Je zou verwachten dat Franstalige media zich in dat soort bewoordingen uitlaten over de beslissing van Vlaams minister Marino Keulen om de drie recalcitrante burgemeesters uit de faciliteitengemeenten niet te benoemen. Maar nee. De door Keulen uitgevoerde strategische zet van Open Vld bleek zó knullig en doorzichtig dat ook de commentaarstukken van Le Soir en La Libre de beslissing bijna louter belichtten als de daad van een radeloze partij die Kris Peeters pootje lap wil zetten uit plat electoralisme.

Zo slaagden de Vlaamse liberalen er in om alvast Vlaamse en Franstalige commentatoren dichter bij elkaar te brengen.

Ach, op één bizarre bocht meer of minder zal het nu ook niet meer aankomen, denkt men allicht in de Melsenstraat. Want op een half jaar van de verkiezingen dicteert ook daar de strategie. Al is het er dan één van het jaar nul, want een duidelijke en unieke positie tegen het communautaire opbod levert in deze tijden waarschijnlijk meer op dan een ongeloofwaardige greep naar het label van beste Vlaming.

Oké, het moet frustrerend zijn voor de liberalen: ze vinden dat CD&V hen meer dan een jaar gijzelde door samen met N-VA mordicus op een onverzoenlijke en onhaalbare communautaire lijn te kamperen. En nu verlangde uitgerekend Kris Peeters, voorman van die CD&V, van hún liberale minister dat die zich communautair gematigd zou opstellen. Zodat Peeters zijn communautaire dialoog kon redden om toch met enig resultaat de confrontatie met zijn ex-kartelpartner aan te gaan. En zij, Open Vld, hadden Peeters dat moeten gunnen terwijl ze hem op zijn bek konden laten gaan?

Nee, dan liever de rol innemen die CD&V ondertussen onbezet had gelaten. Het absurde karakter van die politieke rolverwisseling kwam wel zeer mooi tot uiting in een debat over de Franstalige burgemeesters in De zevende dag twee weken geleden. Voor CD&V zat daar Eric Van Rompuy, die maandenlang de N-VA probeerde bij te benen en elke mogelijke toegeving in de Brusselse rand gelijkstelde aan landverraad, maar die zich nu in bochten moest wringen om te verkopen dat die burgemeesters nog eens expliciet niet benoemen nu ook weer niet nodig was. Voor Open Vld zat daar Sven Gatz, die zich eerder liet opmerken met pleidooien voor dialoog en compromis en tegen radicalisme, en die zich nu in bochten moest wringen om een niet-benoeming te verdedigen die enkel een ondermijning van de communautaire pacificatie en een vrije baan voor de radicalen zou opleveren. Beide heren zagen blijkbaar ook zelf de ongerijmdheid van de situatie in, want het ontbrak hen duidelijk nog aan rolvastheid.

En zo zitten we al een week opnieuw waar we tot voor het uitbreken van de financiële crisis zaten: in schimmen- en rollenspelen over waar nu wel of niet onderhandeld mag worden.

Lepeltje suiker

Officieel wil Kris Peeters zoveel mogelijk resultaat bereiken voor 2009. Maar tegelijk wil hij niet over de drie burgemeesters en B-H-V praten. Twee volstrekt incompatibele posities. Want vooral voor de MR is een akkoord over de Brusselse taalproblematiek een conditio sine qua non voor een algemeen akkoord over de staatshervorming. Sommige Vlaamse commentatoren zien Reynders als degene die elke stap blokkeert, maar dat klopt niet. Hij wil best praten over verregaande bevoegdheidsoverdrachten, maar dan wil hij wel scoren op B-H-V, vanwege de stemmen die hij daar haalt en vanwege het FDF, maar dat is eigenlijk twee keer hetzelfde.

Peeters weet dat natuurlijk, maar enkele maanden geleden heeft zijn partij zich vastgereden in de stelling dat men in de dialoog niet over B-H-V mocht praten. Dat absurde standpunt was een afscheidscadeau van de N-VA. Eind juli kwam het voor het eerst op de proppen in een communiqué waarin CD&V en N-VA hun voorwaarden voor het opstarten van een dialoog opsomden na het debacle van 15 juli. Nochtans was er tot en met 14 juli wel onderhandeld over B-H-V. Ook door N-VA. Herinner u, het fameuze 'lepeltje suiker' dat Bart De Wever aan de Franstaligen wou geven om de zure B-H-V-slok door te spoelen. En dat hij op een bepaald moment invulde met een algemeen inschrijvingsrecht.

Maar plots wou men niet meer over B-H-V praten. Dat is het beste bewijs dat men voor 2009 niets fundamenteels meer verwacht op vlak van de staatshervorming.

Voor wie voeren de politici dat toneeltje eigenlijk nog op? Wie zich intussen niet van hun spel afkeerde, kan het enkel zien voor wat het is: slecht theater.

Kan er zich niet één staatsman- of vrouw loswrikken uit dit gezelschap derderangsacteurs? Met een duidelijke boodschap: 'Dames en heren, over een half jaar zijn er verkiezingen. Alle partijen, ook de mijne, houden zich onledig met electorale spelletjes. Geen enkele partij, ook niet de mijne, is bereid tot toegevingen. In dergelijk klimaat onderhandel je geen nieuw institutioneel evenwicht, dat weet het kleinste kind. In 2007, toen het nog wel kon, hebben we het als Vlamingen en Franstaligen collectief verpest, of het nu was door ons in te graven in onhoudbare stellingen, dan wel door strategisch te zwijgen en te volgen. Dat was onverantwoord, getuige daarvan onder meer het rampzalige federale budget dat deels het gevolg is van onze mislukking om de financiering te herzien.

'Iedereen weet nu dat het voor juni 2009 niet meer zal lukken. Zeker in tijden van economische crisis is het onverantwoord u nog langer blaasjes te verkopen. Daarom schorsen we de communautaire onderhandelingen op tot na de verkiezingen. Daarna dient zich hopelijk een periode aan waarin een heropleving van het verantwoordelijkheidsbesef kan uitmonden tot serene onderhandelingen. Sommige partijen zullen dit voorstellen als verraad en bedrog, maar het tegendeel is waar. Verraad en bedrog zou het zijn als we u nog zes maanden wijsmaken dat wij ons in dit dossier gedragen als verantwoordelijke bestuurders.'

Nu nog een partij vinden die electoraal brood ziet in deze boodschap.

Plots wou men niet meer over B-H-V praten. Dat is het beste bewijs dat men voor 2009 niets fundamenteels meer verwacht op vlak van de staatshervorming

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234