Zondag 25/08/2019

‘Dat programma heeft mijn zoon gekraakt’

‘Ik had van het begin geen goed gevoel bij zijn deelname aan Mijn restaurant. Ik heb hem dat gezegd. Maar Chris’ enthousiasme was niet te temperen. Als kind droomde die jongen al van zijn eigen restaurant. Weinig zesjarigen die zo graag in de keuken staan. ‘Pa, ik voel het, dit is mijn kans’, zei hij. Als vader kun je daar weinig tegen in brengen.’ Frans De Wachter over de zelfmoord van zijn zoon.door Kim Van de Perre

e hebben afgesproken op een rustig terras, hartje Mechelen. Het is woensdagavond, morgen moet Frans zijn zoon begraven. Hij klinkt opvallend rustig en beheerst wanneer hij vertelt over zijn zoon. Enkel een kleine trilling in zijn stem verraadt nu en dan het verschrikkelijke verdriet.

In de nacht van vrijdag 17 op zaterdag 18 september besloot Chris Aerts (34) uit het leven te stappen. Hij overleed in een garagebox in Mechelen aan de gevolgen van een overdosis medicatie en drank. Zijn familie omschrijft hem als “sterk, doch gevoelig”. Een goede vader voor zijn drie kinderen. Een man van veel passies ook: koken, zaalvoetballen, supporteren voor KV Mechelen. Hij luisterde graag naar muziek van Nirvana en Rage Against the Machine. “Chris was rock-’n-roll.”

Voor televisiekijkend Vlaanderen was Chris Aerts echter al twee jaar die kok van het vtm-programma Mijn restaurant. De man wiens saus volgens Peter Goossens naar snot proefde. Die zijn klanten olijven voorschotelde “die smaakten naar mazout”.

“Hij was ervan overtuigd dat Mijn restaurant zijn doorbraak zou betekenen in de wereld van de horeca”, zucht Frans. “Ik hoor het hem nog zeggen: ‘Zelfs al eindigen we niet als eerste, dan nog zullen we er als winnaars uitkomen. Baat het niet, dan schaadt het niet.’ Toen beseften we nog niet wat we nu weten: iedereen verliest in de wereld van de reality.”

Vijf koppels strijden voor hun ultieme droom: een eigen restaurant. Ze krijgen opdrachten en worden beoordeeld door een professionele jury. Wie de mist in gaat, krijgt een nominatie en kan onverbiddelijk naar huis worden gestuurd door de kijkers. Het koppel dat overblijft, mag de zaak verder uitbaten. Dat is in een notendop de insteek van Mijn restaurant. Een insteek die al drie seizoenen lang bij gemiddeld ongeveer 900.000 kijkers aanslaat. Zogenaamde ‘reality’ met een wedstrijdelement. Door de makers ook vaak omschreven als feelgoodtelevisie.

KUTPROGRAMMA

Alleen houden maar weinig ex-deelnemers achteraf een goed gevoel aan het programma over. “Ik ben heel blij dat dat programma achter mij ligt”, zegt Claudio Dell’Anno, de winnaar van het tweede seizoen. “Ik zou nooit meer opnieuw meedoen. Ik heb wel veel geleerd, in de eerste plaats hoe men realitytelevisie maakt. Eigenlijk gaat het om pure fictie, de makers zijn verhalenvertellers die hun deelnemers in een bepaalde rol duwen. De zaak die we tijdens het programma en na onze overwinning mochten uitbaten, was een vergiftigd geschenk. Dat pand was in geen enkel opzicht bedoeld als horecazaak. Wij hebben achteraf uit eigen zak 100.000 euro moeten investeren.”

Jeroen Van Alphen houdt gemengde gevoelens over aan zijn deelname: “In de keuken van een restaurant gaat het er per definitie hard toe. Ik werkte ooit bij Louis XV in Monaco en ben dus een en ander gewoon. Maar het was niets in vergelijking met Mijn restaurant. Je leert er wel hoe je een restaurant moet runnen, maar je wordt als chef in je eer geraakt en afgekraakt voor honderdduizenden kijkers. Ik ben dan ook erg kwaad op jurylid Peter Goossens. Gelukkig kan ik goed relativeren. Elk seizoen heeft zijn pispaal. Dat lokt nu eenmaal kijkers, weten de makers. In seizoen twee was die eer weggelegd voor Chris.”

Zelfs twee jaar na zijn deelname aan Mijn restaurant voelde Chris Aerts de gevolgen nazinderen. “Hadden we maar nooit aan dat kutprogramma meegedaan”, schreef hij in de afscheidsbrief die hij voor familie en vrienden achterliet.

WEG ZELFVERTROUWEN

“Voor dat programma had Chris altijd werk op niveau als kok in Mechelen”, zegt Frans De Wachter. “Daarna kwam hij nergens meer aan de bak.”

Frans leerde de moeder van Chris kennen toen die laatste zes maanden oud was en voedde de jongen als vader op. Het woord stiefzoon neemt hij niet graag in de mond: “Chris is mijn zoon.” Slechts één keer wil hij met zijn verdriet in de krant, om daarna in alle rust verder te rouwen. “Ik vind dat het verhaal van Chris verteld moet worden. Hij was een goede kok. Zijn sauzen waren naar mijn smaak misschien wat te zwaar, maar die jongen kon koken. Daar bestaat geen twijfel over. Maar dan verkondigt Peter Goossens plotseling op televisie: ‘Jij bakt er niets van.’ En iedereen gelooft hem. Zelfs Chris begon zwaar aan zichzelf te twijfelen. Op een gegeven moment durfde hij nog amper een kookpot aan te raken. Hij raakte gefrustreerd, depressief zelfs. Op sollicitaties ging alles meestal wel goed, tot Mijn restaurant ter sprake kwam.”

“Waar Chris in Vlaanderen ook kwam, werd hij met het programma geconfronteerd. Het bleef hem achtervolgen. En na het programma ging het door in de roddelboekjes, waar zijn problemen en zogezegde onkunde breed werden uitgesmeerd. Het ging hier over zijn passie, die een groot deel uitmaakte van wie hij was. Dat raakte hem diep. Sergio Herman vertrouwde hem in de coulissen toe dat hij goed bezig was, om hem vervolgens volledig af te breken als de camera’s eenmaal draaiden. Sensationele televisie, daar was het de makers om te doen. Ik heb zelf een scenario onder ogen gekregen, waarin stond: ‘Als A dat zegt, dan moet Dirk De Prins zo reageren.’ Mijn zoon kon daar met zijn verstand niet bij. Toen het derde seizoen van start ging, zag hij meteen dat de makers met Jeroen (Van Alphen, KVDP) hetzelfde deden als met hem. Elk seizoen hebben ze een zondebok nodig. ‘Pa, ik ga die jongen helpen, hem waarschuwen.’ Hij wou hem behoeden voor wat hij zelf doormaakte. Hij wist als geen ander hoe zwaar dat publiekelijk afgeven op een chef woog.”

Tijdens de draaiperiode dacht Chris vaak aan stoppen. “‘Je kunt de bodem bereiken, maar ik zit nog enkele verdiepingen lager’, zei hij soms. Maar hij zat met handen en voeten contractueel vast aan vtm. Hij kon geen kant op. Ik noem dat trouwens geen contract, dat is een eenzijdige verbintenis.”

25.000 EURO SCHULDEN

Joris Bruyninckx, tv-psycholoog van beroep, is formeel: “Niemand is in staat om de impact van zo’n deelname aan een realityprogramma correct in te schatten. Ik moet de eerste nog tegenkomen.” Bruyninckx screent en begeleidt al zes jaar kandidaten van allerhande realityprogramma’s. Mijn restaurant maakt geen deel uit van zijn cv, wel programma’s als Big Brother, Expeditie Robinson en Beauty en de nerd. “Ik zeg niet dat de dood van Chris de schuld is van de media, het verhaal is volgens mij genuanceerder dan dat. Ik probeer kandidaten wel zo goed mogelijk te wijzen op de mogelijke gevolgen. Ik vergelijk het bijvoorbeeld met op internaat gaan. Voor sommigen een leerrijke ervaring, voor anderen een afknapper. Ik probeer de deelnemers ook een snelcursus mediatraining mee te geven, want ze worden hoe dan ook geconfronteerd met roddelboekjes, waar je als gewone mens niet tegenop kunt. Ze worden daar soms jaren na hun deelname nog mee geconfronteerd.”

“Ik zeg altijd: reality bestaat niet, tenzij men met verborgen camera filmt”, zegt Bruyninckx. “Bij dit soort programma’s komt er altijd een regisseur aan te pas. Deelnemers denken in de eerste plaats dat op televisie komen een fantastisch avontuur is, maar ze moeten goed beseffen dat hun hele persoonlijkheid voor televisiekijkend Vlaanderen tentoon wordt gesteld.”

De kijker wil nu eenmaal echte realiteit. En de echte realiteit, die is zoals algemeen geweten hard.

“Mijn restaurant heeft mijn zoon gekraakt”, zegt Frans. “Sommige problemen waren er misschien ook zonder het programma geweest, maar als hij niet had deelgenomen, dan was hij nu nog bij ons. Daar kan ik heel duidelijk in zijn. De echte klap kwam pas na het programma. Mijn restaurant had de bvba van hem en Wendy met een schuldenberg van 25.000 euro opgezadeld. Achterstallige btw, personeelskosten, RSZ. Daar was hij echt helemaal van ondersteboven, de eerste dagen kon hij het niet geloven.”

“Ik vind het immoreel dat je kandidaten aantrekt voor een spelprogramma dat je met een schuldenberg kan achterlaten die je nooit alleen weg werkt. Chris had geen flauw benul van de risico’s. Het besef dat het zo erg was, heeft hem gebroken. We hebben samen met zijn boekhouder en vtm rond de tafel gezeten om te kijken wat eraan te doen was. Dat was een moeilijk gesprek. Vtm vond dat het geen aandeel had. Uit angst voor negatieve publiciteit heeft het toch aangeboden 12.000 euro op zich te nemen. Maar daarna bleven de onbetaalde facturen binnenstromen. Eigenlijk hadden we harder moeten aandringen, maar we durfden niet. Uit schrik met niets achter te blijven. Uiteindelijk hebben ze gewoon zwijggeld betaald.”

BLOEMSTUK EN EEN TELEGRAM

Van productiehuis Kanakna kreeg Frans inmiddels een bloemstuk thuis bezorgd. En een telegram: “Met oprechte deelneming. Heel veel sterkte in deze moeilijke tijden. Kanakna Productions.”

“We hebben veel respect voor het verdriet van de familie”, zegt executive producer Pieter Van Huyck. “Ook wij zijn zeer aangeslagen. De impact van het programma op deelnemers en alles wat errond gebeurt, is moeilijk vooraf te bepalen. We hebben een uitgebreid systeem van casting en psychologische begeleiding. Alle deelnemers worden vooraf zorgvuldig gescreend. Tijdens en na het programma worden kandidaten door onze huispsycholoog opgevolgd. Chris was daarop geen uitzondering. Verder kan ik zeggen dat we nooit op voorhand bepalen wie goed zal presteren en wie slecht. Zelf was ik niet bij elke situatie aanwezig, maar onze professionele jury oordeelt objectief en naar best vermogen.”

Over de schulden die sommige kandidaten aan het programma overhouden, wil het productiehuis weinig kwijt. “Het duo tekent een contract met vtm, dat achteraf de financiële kant afhandelt.”

Sara Vercauteren (woordvoerster vtm): “Het klopt dat sommige duo’s tijdens de eerste twee seizoenen jammer genoeg verlies hebben gemaakt, maar ik denk niet dat je dat een fout van vtm kunt noemen. In het contract staat duidelijk dat de deelnemers verantwoordelijk zijn voor het uitbaten van hun zaak. Als ze winst maken, mogen ze die ook houden. Voor ze het contract ondertekenen, overlopen we het heel rustig in hun bijzijn, zodat ze van alles op de hoogte zijn. In seizoen drie hebben we wel voor meer controle gezorgd en een extern boekhoudkantoor ingeschakeld, waardoor alle deelnemers het programma met winst hebben verlaten. Met Chris en Wendy hebben we een schriftelijke overeenkomst gemaakt dat wij de helft van hun schulden na het programma overnamen. Voor ons is dit dan ook een afgesloten verhaal. Natuurlijk zijn wij ook geschokt en aangeslagen door de dood van Chris. We willen ook ons medeleven betuigen aan familie en vrienden en hen veel sterkte toewensen.”

Op medeleven zit Frans niet bepaald te wachten. Noch op een mea culpa. “Het enige wat ik van hen verlang, is dat ze de schulden waarmee Wendy en de kinderen nu opgezadeld zitten, kwijtschelden. Om de zaak correct af te handelen. Ik vind dat ze zich er nu iets te makkelijk van af maken. Vtm zegt nu: we hebben de kandidaten altijd gewaarschuwd voor de risico’s. Niet waar. Als mijn zoon vooraf had geweten dat hij hier schulden aan kon overhouden, dan had hij nooit meegedaan. Chris viel volledig uit de lucht. Dat was niet gespeeld. We hebben daarop het contract gelezen en het stond er daadwerkelijk in. De zogenaamde kleine lettertjes. Chris was handig in de keuken, maar helaas had hij niet dezelfde vaardigheid als het aankwam op contracten.”

“Ik dacht eigenlijk dat het de laatste tijd iets beter met hem ging”, zegt Frans. “Hij had een nieuwe vriendin. Had hij weer werk gevonden, dan had hem dat misschien voldoende stabiliteit gegeven om een nieuwe start te nemen. (even stil) Ik dacht dat het beter met hem ging. Ik had het mis.”

Vragen over zelfdoding?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden