Zaterdag 16/01/2021

'Dat mogen ze bij mij thuis

paleis laat 'gewone volk' voor een keer kijken naar 'heaven of delight', de plafondschildering van jan fabre

ook komen doen'

Jan Fabre heeft het plafond van de Spiegelzaal in het Koninklijk Paleis van Brussel bekleed met 1,5 miljoen dekschildjes van Thaise juweelkevers. Het resultaat is overweldigend. Heaven of Delight wordt door sommige kunstcritici vergeleken met de plafondschilderingen van Michelangelo in de Sixtijnse kapel. Gisteren mocht het 'gewone volk' in 'gepaste kledij' voor een keertje het kunstwerk aanschouwen. De Morgen was erbij en verzamelde voorts nog de meningen van Fabre-liefhebbers, koele Fabre-minnaars en regelrechte Fabre-haters.

Brussel

Eigen berichtgeving

Nica Broucke

Het koninklijk paleis van Brussel gooide naar aanleiding van de dag van de dynastie de poorten open om de nieuwe hofkunstenaars (naast Jan Fabre mochten ook Marthe Wéry en Dirk Braeckman aan de slag in het paleis) aan het publiek voor te stellen. Dat publiek diende daarvoor evenwel "gepaste kledij" aantrekken. De twee mannen van Rentokil, die door Man bijt hond voor de camera werden gehaald, kregen van een politieman de keuze: hun jas over hun overall aantrekken of weggaan. Het paleis rekende op 13.000 belangstellenden, maar gistermiddag waren er nog maar een kleine duizend, onder wie opvallend veel jongeren opgedaagd. De staatsieportretten van Dirk Braeckman in de Sfinkxzaal konden op grote bijval rekenen. Dat de twee bijna levensgrote zwartwitportretten van het koningspaar een eenheid vormen met vier stillevens, werd amper opgemerkt. Wel viel op dat Albert en Paola apart, en niet als koppel, werden geportretteerd. "Zou dat misschien op een nakende scheiding wijzen?", vroeg een bezoeker bezorgd af.

De monochrome schilderijen van Marthe Wéry werden, afgaand op het aantal mensen dat de moeite nam om halt te houden in de 'gang van de Koning', minder gewaardeerd. Een stel dertigers uit Brussel dat de tentoonstelling van deze abstracte schilder vorig jaar in het PSK bezocht, uitgezonderd: "Mochten we de centen hebben, dan zouden we een werk van haar kopen."

In de Spiegelzaal zijn de superlatieven niet van de lucht. Verrukte blikken zijn naar de Heaven of Delight gericht. De 'P' van Paola, naar verluidt door hare majesteit zelf aangebracht, wordt druk aangewezen en becommentarieerd: "Het schijnt dat de schildjes het stof tegenhouden. Dat mogen ze bij mij thuis ook komen doen." De twee bejaarde dames uit Antwerpen vinden het zonde dat ook de luchter door de kunstenaar met kevers werd bedekt. "Die kan nu niet meer branden. Het lijkt wel of hij onder de lava is bedekt." Kenden zij het werk van Jan Fabre al? "Ja, ik heb drie beelden van hem gezien in het Vlaams Parlement en we hebben hem op de televisie gezien." Naar de tentoonstelling van Fabre in Gent gaan ze niet: "We zijn niet zo'n tentoonstellingsbezoekers." De luchter is ook voor Piet Van Langendonck en Helga Duchamp "te dichtbij en te lomp. Het mysterieuze totaaleffect heb je alleen als je de schildjes van ver ziet." Wat hen betreft, mag het paleis nog wel meer kunstwerken aankopen: "Als je ziet hoeveel centen er naar de beveiliging van een voetbalmatch gaan, dan kan er toch wel wat voor kunst af."

Carine Lambricht, die met haar man uit Hasselt naar Brussel kwam, "kende Jan Fabre al eerder, maar het is de eerste keer dat we iets van zijn kunst zien. Het is werkelijk heel mooi." Vinden ze het terecht dat het werk met belastinggeld (via de Regie der Gebouwen, NB) werd gerealiseerd? "Natuurlijk, het paleis is een openbaar gebouw. Als je ziet hoeveel geld er naar de OCMW's gaat dan mag er gerust wat meer voor kunst worden neergeteld. Alleen jammer dat we er zo weinig van kunnen genieten."

De Nederlandse vastgoedmakelaar John van Paassen, die met enkele collega's tijdens de lunch naar het Paleis is afgezakt, vindt "het werk prachtig met al die lichteffecten. Waar je ook staat, je ziet altijd iets anders. Ik zou het echter geen echte kunst noemen, het is kunstig, dat wel. Ik denk dat de koninklijke familie over voldoende eigen middelen beschikt om dit zelf te financieren. Dat zou pas een mooie geste zijn."

Lea Van Ranst kwam met haar vriendin met de bus van Halle naar... het koninklijk paleis in Laken. "Op Radio 2 hebben ze ons de verkeerde informatie gegeven. En ook de dienst toerisme van Brussel kon ons niet helpen." Maar dat kan enthousiasme niet drukken, zij het dat "het werk hier niet past. Het is op zich wel een kunstwerk, maar het past niet in deze omgeving. Noem ons gerust conservatief". Er is volgens hen ook minder volk dan op de andere opendeurdagen: "Dat komt door de slechte communicatie en bovendien moeten de meeste mensen vandaag werken. Het paleis zou langer open moeten zijn."

De vrouw met een 'Dienst van de Koning der Belgen'-badge mag niet met haar naam in de krant. Zij vindt Fabres feeërieke scarabeeën "prachtig en speciaal. Maar in het begin waren we er niet voor. Er stond een afschuwelijke stelling in de zaal en de kevers zagen er lelijk uit. Nu het werk af is en een aangepast verlichting heeft, is het wel mooi."

Erik De Bruyne en Raymond Van de gaer, de Rentokil-mannen, (zie hierboven) ten slotte, vinden de hemel "echt wel magnifiek". Vinden ze het ook kunst? "Jazeker, voor zover wij iets van kunst kennen, is dat hier duidelijk een praktijk van kunst." De Thaise juweelkever komt in onze gewesten niet voor. Rentokil heeft er, als professionele verdelgers van ongedierte, "in elk geval nooit mee te maken gekregen".

Voor de bezoekers van het paleis is het duidelijk: 'Het is werkelijk héél mooi'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234