Donderdag 04/03/2021

Dat er in de Lage Landen niet alleen slimme Nederlanders wonen is normaal

"Als er in wat ooit de zuidelijke Nederlanden waren sprake is van een Calimerocomplex is dat even onnodig als jammer. Maar hetzelfde geldt voor het meerderwaardigheidscomplex waarmee Nederlanders zuidwaarts kijken", schrijft Hans Muys, freelance journalist bij onder andere De Morgen die Femke Noordink (DM 24/10) van antwoord dient.

Altijd boeiend wanneer er vanuit het buitenland aandacht wordt besteed aan België, al was het maar omdat dit zelden gebeurt. En nog interessanter wordt het wanneer het gaat om de opinie van een Nederlandse die dit land uit eigen ervaring zegt te kennen en nog medewerkster van een expertisecentrum blijkt te zijn ook. Daar moeten zowel Belgische staatsburgers als ondergetekende Nederbelg iets van kunnen opsteken.

De teneur van het 'opiniestuk' van Femke Noordink ('Een Belg? Dat is Hij Die Niet Van Holland Houdt', DM 24/10) is simpel: Belgen hebben een hekel aan Nederlanders. Wie daarover wil schrijven, doet er goed aan eens in een geschiedenisboek te duiken. Want uitgerekend dit jaar is de Schelde die Antwerpen met de Noordzee verbindt anderhalve eeuw open, na sinds de scheiding van de Nederlanden vanuit Nederland te zijn gesloten, met de teloorgang van Antwerpen als middeleeuwse wereldstad als gevolg. En zoiets laat sporen na. Dat gebrek aan historisch perspectief blijkt ook uit haar vaststelling dat Belgen "amper in staat om samen een staat te vormen". Bondig, dat wel, maar op zijn zachtst gezegd niet echt de vrucht van een doorwrochte kennis van een inderdaad complexe historie.

Maar we lezen wél dat juist het ontbreken van eenheid, waardoor de identiteit moet worden ontleend aan een vijandbeeld de 'anti-Hollanderssfeer' verklaart. En ze stelt vast dat het feit België kleiner is dan het buurland wel eens wil leiden tot een Calimerocomplex. En ja, daar zit iets in want niet alleen in deze contreien zorgt de verstandhouding tussen klene en grote buur voor gevoelens van afkeer. Denk maar aan de hoogspanning als Schotland tegen Engeland voetbalt of rugby speelt (waarbij van hieruit wel excuses moeten worden aangeboden voor de fluitconcerten in het koning Boudewijnstadion toen daar het Wilhelmus werd gespeeld voor de bezoekende Nederlands elftal. Onbehoorlijk, bijna on-Belgisch). En natuurlijk helpt het als die vijand lekker dichtbij ligt en nog dezelfde taal deelt ook - nou ja, bijna dezelfde want zoals veel van haar landgenoten is ook mevrouw Noordink vertederd door het smeuïge taaltje waarin woorden worden gebezigd als 'kuismadam' en 'chauffage'. Wat nog niet wil zeggen dat mevrouw Noordink een cliché-Nederlandse is, want als ze hier te lande het openbaar vervoer gebruikt, toont ze haar kaartje aan de conducteur terwijl er goedkopere reisformules bestaan (flauwe opmerking, ik weet het, maar een voorzet voor open doel....) Dat in die trein de afkeer van Nederlanders een populair gespreksthema is, komt voor mij, na vele jaren sporen tussen Antwerpen en Brussel als een verrassing en dat ze daar kennis van heeft kunnen nemen toont vooral dat er niets mis is aan haar gehoor, want conversaties in dit land dragen doorgaans tientallen meters minder ver dan wat Nederlanders elkaar te melden hebben.

Dat die Nederlanders weinig over Belgen en, belangrijker, over België weten, daarin heeft Noordink gelijk. Bezoekers uit de Randstad zijn er vast van overtuigd dat er hier nauwelijks belasting wordt betaald en stonden, vanuit een uit de dagen van Michiel de Ruyter daterend superioriteitsgevoel ook paf als ze zagen dat sommige nu ingeburgerde zaken als kabeltelevisie en geld uit de muur halen in hun modelstaat jaren later doordrongen dan hier. En een bezoek met vrienden uit Nederland aan het Antwerpse stadhuis (tijdens de Bollekes feesten nog wel, helemaal gezellig) is hen vooral bijgebleven doordat er in de vergaderzaal microfoons staan van het merk Philips. Maar goed, dat er in de Lage Landen niet alleen slimme Nederlanders wonen is normaal. Wat wel stoort is dat die onwetendheid gekoppeld is aan het soort zelfverzekerheid een échte grootmacht waardig. Als er in wat ooit de zuidelijke Nederlanden waren sprake is van een Calimerocomplex is dat even onnodig als jammer. Maar hetzelfde geldt voor het meerderwaardigheidscomplex waarmee Nederlanders zuidwaarts kijken.

Dus laten we daar mee stoppen, bedenken dat we allemaal gehecht zijn aan Zwarte Piet (het sublieme 'Pietitie' was dan weer een typisch Nederlandse vondst) en beseffen dat we ondanks alles meer gemeen hebben dan we willen toegeven. Volgend jaar kunnen we dan, bij de kwartfinale België-Nederland op het voetbal-WK in Brazilië, weer even uiting geven aan die oude gevoelens en rancunes. Maar niet langer dan 90 minuten plus extra-time.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234