Dinsdag 25/02/2020

Kazakhgate

"Dat Chodiev afkoopwet kon gebruiken, kwam Frankrijk goed uit"

Claude Guéant in de onderzoekscommissie Kazakhgate.Beeld EPA

Frankrijk had er wel degelijk groot belang bij dat de omstreden miljardair Patokh Chodiev gebruik kon maken van de aangepaste Belgische afkoopwet. "Het zou gunstig zijn voor onze zakenbelangen", heeft Claude Guéant, de voormalige rechterhand van ex-president Nicolas Sarkozy gezegd in de onderzoekscommissie Kazakhgate.

"Dat de heer Chodiev via de afkoopwet geen strafzaak heeft moeten ondergaan, is een goede zaak geweest voor Frankrijk. Dat is een eenvoudige, objectieve vaststelling." Claude Guéant bevestigde in de commissie Kazakhgate dat de omgeving van president Nicolas Sarkozy zich verheugde over het feit dat de Belgisch-Oezbeekse miljardair aan zijn proces kon ontkomen door de toepassing van de minnelijke schikking.

De commissie onderzoekt in welke omstandigheden de afkoopwet in ons land tot stand is gekomen. Via toenmalig MR-senator Armand De Decker zou die wet in maart 2011 versneld door het parlement zijn gejaagd. Chodiev maakte er als eerste gebruik van. De Decker zou in opdracht van het Elysée hebben gehandeld. De Franse president Sarkozy zou op die manier de Kazachse president Nazarbayev gunstig hebben willen stemmen om zo een helikopterdeal tussen de twee landen af te sluiten.

"Geen rol gespeeld"

Guéant, die jarenlang de rechterhand was van Sarkozy en vanaf maart 2011 minister van Binnenlandse Zaken, is vandaag over de materie gehoord in de commissie. "Eind 2009 heeft Kazachstan ons er in de aanloop van een economische missie naar het land via diplomatieke weg op gewezen dat er iets moest gebeuren voor Chodiev en twee andere zakenpartners." 

Nazarbayev en Chodiev zijn persoonlijke vrienden. Het Elysée heeft dan een team samengesteld om de zaak op te volgen. Op die manier nam het Elysée contact op met Cathérine Degoul en Armand De Decker. Zij zouden optreden als advocaten voor de steenrijke zakenman. "Om onze zakenbelangen te vrijwaren, is het goed voor Frankrijk dat daar een oplossing kwam."

Het is de eerste keer dat een rechtstreeks betrokkene dit met zoveel worden zegt. Op de meer pertinente vragen aan Guéant kwamen er mindere klare antwoorden. Zo wilde hij niet bevestigen of er een rechtstreekse link was met de helikopterdeal die op til was tussen Frankrijk en Kazachstan. Tegelijk bleef hij erop hameren dat Frankrijk geen enkele rol heeft gehad bij de totstandkoming van de afkoopwet in ons land. "We hebben Chodiev enkel aan advocaten geholpen", herhaalde hij verschillende keren.

Felicitaties

Toch is er correspondentie aan zijn adres waarin wordt gewezen op de rol van De Decker. Die wordt gefeliciteerd met de invloed die hij heeft uitgeoefend op de toenmalige ministers Didier Reynders (MR), Steven Vanackere en Stefaan De Cleck (beiden CD&V). 

"Het is niet omdat die nota's aan mij waren gericht dat ik ze ook gelezen heb", zei Guéant ontwijkend. "Ik kreeg er in die tijd een tiental per dag. U moet weten dat er toen belangrijkere zaken waren: de bankencrisis, het uitbreken van de Arabische Lente." Hij voegde er wel aan toe dat hij in die periode "nooit, op geen enkel moment" contact heeft gehad met de Belgische gezagsdragers.

In februari 2011 heeft hij een lunch georganiseerd, met Degoul en De Decker als aanwezigen. Daar is gesproken over de zaak van Chodiev en de afkoopwet, bevestigde Guéant. Maar over de precieze inhoud van de gesprekken kon hij zich geen verdere details herinneren. "De Decker was daar aanwezig omdat hij een belangrijke persoonlijkheid is in België." Kort daarop is de wet onverwacht goedgekeurd in het parlement.

"Uitstekend werk verricht"

In de zomer van 2011, toen hij al minister was, heeft Guéant in een geschreven nota aan Damien Loras, een diplomatieke topper in Frankrijk en vertrouweling van Chodiev, erop aangedrongen dat de uitbetaling van de erelonen aan de advocaten snel zou gebeuren. Want per slot van rekening had Armand De Decker "uitstekend werk" verricht, "ten dienste van de Franse staat". 

Geconfronteerd met die informatie stelde Guéant dat hij niet meer gedaan had dan beleefd te antwoorden op een vraag die hij had gekregen. Over zijn banden met De Decker blijft hij erg vaag. Hij herhaalde telkens dat hij niet meer heeft gedaan dan enkel advocaten te hebben aangeraden.

"Dat maak je niemand wijs", antwoordde commissielid Vincent Van Quickenborne (Open Vld). "U had twee medewerkers die zich bezighielden met deze zaak. U moet maar al te goed op de hoogte zijn geweest. U bent intelligent genoeg om op de bewuste lunch een laatste stand van zaken te kennen van hoe het zit met de afkoopwet. Maar als u zegt dat u zich geen details meer herinnert, dan kan u niet betrapt worden op een leugen. Ook dat is zeer intelligent." 

Georges Gilkinet (Ecolo) reageerde dat de gaten in het geheugen van Guéant hem maar al te goed uitkwamen. Hij vroeg om Damien Loras zo snel mogelijk te horen in de commissie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234