Zaterdag 08/08/2020

Tv-recensie

‘Dark’: unheimlich pleidooi voor groene stroom

De Duitse Netflixserie ‘Dark’ vergt van de kijker veel puzzelwerk.Beeld Netflix

Verdwenen kinderen, een monster in een duister bos, kwistig uitgestrooide referenties aan de jaren 80: dat moet Stranger Things zijn, denkt u? Mis: de Duitse spookthriller Dark, nu te zien op Netflix, drijft op dezelfde kernelementen. Al parkeerden de makers er ook een ecologische boodschap in.

Nooit gedacht dat ‘Irgendwie, Irgendwo, Irgendwann’ van Nena, een van die vergeten popdeuntjes uit de jaren 80 die u soms eens midscheeps komen vervelen in de namiddagprogrammatie van Radio Nostalgie, eind 2017 er nog in zou slagen om onze nekharen omhoog te doen gaan.

Dat vloeit puur voort uit de krachtige, schrikwekkende beelden waarmee we het lied associëren na tien afleveringen Dark, een griezelthrillerserie van Duitse makelij die al vanaf haar eerste minuten een unheimlich sfeertje over uw tv-scherm drapeert. Een Alptraum met de duistere kracht van een Grimm-sprookje. Een spookverhaal met een snuif sciencefiction en retromania ook, want de jaren 80 komen er letterlijk in om de hoek piepen.

Europese Stranger Things

Aan de oppervlakte is Dark een politiethriller over de zoektocht naar twee vermiste tieners in een fictief Duits dorp, maar showrunners Baran bo Odar en Jantje Friese haasten zich om te tonen dat er véél méér in zit. Die diepere laag zit niet alleen in de manier waarop de verdwijningen de levens van vier gezinnen in het dorp ontwricht, maar ook in een bovennatuurlijk element dat vrij snel in de afleveringen - en met een minimum aan speciale effecten - naar boven wordt gewoeld. 

Het begint met een zelfmoord waarbij de ongelukkige een profetische afscheidsbrief achterlaat - uiteraard met een ‘niet openen voor...’-opschrift op de enveloppe - en eindigt met interdimensionale reizen, zwarte gaten en andere kernelementen uit het rijk der sciencefiction. Het verhaal knoopt uiteindelijk dríe verdwijningsgolven - één in 2019, één in 1986 en één in 1953 - aan elkaar via een aantal gebeurtenissen en personage die de kijker als puzzelstukken in elkaar mag schuiven. (Wie is bijvoorbeeld die rare knakker in die parka, die als uit het niets uit de grot komt gewandeld en prompt zijn intrek neemt in het chicste hotel in de buurt?)

‘Dark’ speelt zich deels af in de jaren tachtig, toen de mode nog net iets anders was.Beeld Netflix

Het is niet moeilijk om in te zien waarom Dark zo'n beetje als de Europese Stranger Things wordt onthaald. Zintuiglijk drijft de serie, net als zijn Amerikaanse tegenpool, op een eighties-vibe (inclusief parafernalia als He-Man-actiefiguurtjes en een Walkman), maar ze brengt u de jaren 80 zoals ze in West-Europa werden beleefd, met referenties aan de MTV-cultuur en de maatschappelijke angst die hier toen leefde.

Ecoparabel

Want tegelijkertijd heeft Dark ook iets van een ecoparabel. Door een kerncentrale in de buurt van het dorp een pivotale rol te doen spelen plaatst de reeks haar contemporaine verhaal in de al decennia lopende discussie over de uitstap uit kernenergie en de nood aan andere manieren om aan onze collectieve energievraag te voldoen. Het metafysische monster in Dark hebben we zelf gecreëerd, zo lijkt de reeks te suggereren. Maar in de wijze waarop de makers dat thema er iets té dik op leggen, laat de ervaring van Dark haar naden zien.

Datzelfde geldt uiteindelijk ook voor de hele zintuiglijke presentatie van de serie. De sfeer wordt zeer doeltreffend gebricoleerd, maar Odar en Friese bedienen zich daarbij van technieken die we allemaal al eens elders - en beter! - hebben gezien. De manier waarop ze u als kijker soms doen binnenlopen in een scène uit de handel en wandel van een aantal rare snuiters in het dorp komt bijvoorbeeld zo uit Twin Peaks. En de grommende en grienende soundtrack die u het gevoel moet geven dat er ieder moment iets vreselijks kan gebeuren; is inmiddels zelfs al een Hollywood-cliché.

Dark is een nieuwe Europese productie van Netflix, na het Franse Marseille en het Britse The Crown. Ook voor die niet-Amerikaanse investeringen tast het streamingbedrijf duidelijk diep in zijn buidel, maar het resultaat is kwalitatief ongelijk. Net zoals niet iedere Amerikaanse Netflixreeks een Godless of House of Cards is, blijft Dark op het spectrum tussen misbaksel Marseille en fenomeen The Crown ergens in het midden.

Nu te zien op Netflix.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234