Zaterdag 12/06/2021

Danone onder vuur na campagne die moeders misleidt

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

Voedselproducent Danone ligt onder vuur. In Turkije zette Danone een marketingcampagne op, volgens hen gesteund door de Wereldgezondheidsorganisatie en Unicef, die borstvoedende moeders raakt waar ze het meest onzeker zijn: hun melkproductie. Het werkte: de verkoop van door Danone gemaakte kunstvoeding is in Turkije met 15 tot 26 procent gestegen.

Een Turks koppel getuigt aan The Independent: "Vlak na de geboorte van onze dochter in 2011 werden we ongevraagd bestookt met sms'en van Bebelac (een merk van Danone). In het begin gingen de sms'en enkel over borstvoeding en het belang ervan. Maar na een tijdje veranderde de boodschap van de sms'jes. Ze waarschuwden voor 'ondervoeding' bij borstvoedingsbaby's of opdrogende melkproductie. Als we ons zorgen maakten, mochten we altijd naar een hotline bellen", getuigt vader Sezai Ozan Zeybek.

De berichten bleven komen naarmate de dochter groter werd. "Na zes maanden werden we gewaarschuwd dat de baby 500 ml melk nodig had. Als de moeder dat niet kon leveren, konden zij ons goede supplementen aanraden." Hoeveel Turkse ouders de berichten kregen is niet duidelijk, maar het effect was onmiskenbaar: de verkoop van kunstvoeding nam met 15 procent toe.

Bij een workshop in een Baby World-winkel in Istanboel werd vastgesteld hoe een voedingsdeskundige kunstvoeding aanraadt voor baby's ouder dan zes maanden die niet genoeg borstmelk kregen. Tegelijk werden staaltjes Aptamil (een van de Danonemerken in Turkije) uitgedeeld.

Op zich klopt dat: baby's hebben melk nodig, en als de borstvoeding niet volstaat, dan moet het vervangen worden, met kunstvoeding dus. Het probleem zit in de hoeveelheden die Danone afvuurt op de moeders, en de onzekerheid die ze zaaien.


Danone zegt de richtlijnen van de WHO te volgen en gesteund te zijn door Unicef. Beide organisaties wijzen het verband af.

De voedingsdeskundige van Danone: "Wij houden contact met de Wereldgezondheidsorganisatie en zij zeggen ons dat een baby jonger dan zes maanden minstens 750 ml melk per dag moeten drinken. Tussen 6 en 36 maanden moet dat nog een halve liter borstmelk of flesjesmelk zijn."

Danone is niet dom: ze volgen de algemene richtlijn om een baby de eerste zes maanden enkel borstvoeding te geven, en richten zich op de moeders die na zes maanden blijven borstvoeding geven.

Het bedrijf berekende de cijfers zelf op basis van een rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie dat een onafhankelijk onderzoek citeerde over de energie die kinderen ouder dan 6 maanden moeten halen uit andere bronnen dan melk. Fruit en groenten bijvoorbeeld.

Het rapport bewijst niet hoeveel melk kinderen moeten drinken, en de cijfers worden door niemand erkend als een aanbeveling voor hoeveel borstmelk een kind nodig heeft. Toch is dat wat Danone deed.

Hoeveelheid moedermelk
Nog een probleem: bij borstvoeding is niet gekend hoeveel je kind drinkt, tenzij via afgekolfde flesjes. En dan nog weet niemand zeker of de hoeveelheid die baby's drinken uit een fles overeenkomt met die uit de borst. Misschien drinken ze meer omdat het gemakkelijker gaat en aangeboden wordt, of net minder omdat ze zo'n fles maar niets vinden.

Danone deed daarvoor zelf een onderzoek. In 2009 liet het bedrijf 577 kinderartsen de melkproductie meten van moeders van zes maand oude baby's. Dat deden ze door een afkolfmachine of het wegen van de baby voor en na een voeding.

Gemiddeld zouden de moeders 290 milliliter geproduceerd hebben. Dat resultaat is niet door een onafhankelijk bron gecontroleerd en ook is algemeen gekend dat het resultaat van een kolfsessie lager is dan een borstvoedingsbeurt.

Zelftest
Terzelfdertijd lanceerde Danone een online test waarbij borstvoedende moeders konden nagaan of ze 500 ml produceerden. Er werd gevraagd naar de lengte en de frequentie van de voedingen. 19.000 vrouwen vulden de test in, en volgens Danone produceerden de meeste (71 procent of 13.400 vrouwen) geen 500 ml.

Deze vrouwen kregen het advies om te starten met kunstvoeding. Een reclamecampagne 'Een halve liter per dag' met foto's van een baby die de fles krijgt deed de rest. "Je baby heeft een halve liter melk per dag nodig. Als je niet genoeg borstmelk hebt, geef dan Aptamil en ondersteun de weerstand van je baby." Gezien de stijging in verkoop van kunstvoeding werd het advies massaal opgevolgd.

null Beeld THINKSTOCK
Beeld THINKSTOCK
null Beeld THINKSTOCK
Beeld THINKSTOCK


Borstvoedingen vervangen door kunstvoeding verlaagt de productie omdat borstvoeding werkt volgens één simpel principe: vraag en aanbod. Begin je voedingen te vervangen door andere melk (minder vraag), dan daalt de productie (minder aanbod).

Als je voedt op verzoek, is er dus weinig kans dat je baby ondervoedt raakt aangezien hij net zoveel vraagt als hij wil. Wil de baby meer, dan zal hij vaker een voeding vragen, tot hij verzadigd is. Ook kan je kolven tussen de voedingen om de productie op te drijven.

Reacties van experten
Borstvoedingsexperten en kinderartsen zijn niet te spreken over de campagne van Danone.

Dokter Gonca Yilmaz, directeur van een van de grootste kinderafdelingen in Turkije, veroordeelt de campagne.

"Het beïnvloedt de moeders, ze beginnen te twijfelen of hun melk wel voldoende is. De gezondheidsvoordelen van moedermelk zijn gigantisch, en moeders moeten niet onder druk gezet worden om kunstvoeding te kopen, zeker niet als het gebaseerd is op onjuist advies", zegt ze.

"De schattingen van hoeveel een kind nodig heeft zijn bedoeld voor kinderen die gevoed worden met kunstvoeding of gekolfde melk. Dat is niet hetzelfde als een aanbeveling over de hoeveelheid borstmelk die een moeder moet maken. In Turkije geven veel vrouwen exclusief borstvoeding en een campagne als deze kan moeders onnodig op kunstvoeding doen overschakelen door te goochelen met hoeveelheden die onbereikbaar lijken", argumenteert Helen Crawley, directeur van First Steps Nutrition Trust.


"Een vaste hoeveelheid gebruiken is niet relevant en het is moeilijk om betrouwbaar te meten. Bovendien verandert de samenstelling van moedermelk afhankelijk van de leeftijd van de baby en het tijdstip van de dag. 50 ml op één moment van de dag heeft waarschijnlijk een andere samenstelling dan 50 ml van dezelfde moeder op een ander moment", aldus Mary Renfrew, professor moeder- en kindgezondheid en lid van Unicef UK.

Reactie Danone
Danone zelf reageert: "Onze campagne is gericht op het ontmoedigen van ongepaste vervangingen voor melk, zoals rijstbloem, en niet op het vervangen van borstvoeding." Nochtans lijkt de campagne geen vermelding te maken van aanvullingen, die de melk zwaarder maken. Voor vrouwen die borstvoeding geven, zonder te kolven, is het ook redelijk moeilijk rijstbloem bij de melk te doen.

Het bedrijf beweert ook geholpen te hebben bij de stijging in exclusief borstvoeden tijdens de eerste zes maanden. Volgens eigen cijfers steeg de gerapporteerde hoeveelheid moedermelk per vrouw van 214 naar 337 ml, al is niet duidelijk waar die cijfers vandaan komen en hoe oud de gevoede baby's waren.

Ook de Turkse nationale pediatrische associatie steunt Danone. "We werken al drie jaar samen met Danone en hun merk Numil, en we stellen vast dat ze als ultiem doel hebben de eerste zes maanden exclusief borstvoeding aan te prijzen."

Bizarre conclusie
Kan goed zijn, maar op het einde van vorig jaar was de verkoop van Numil wel met 26 procent gestegen. Daarmee is de Turkse tak de meest succesvolle van alle Europese afdelingen.

Dat blijft bizar voor een land met een traditie van borstvoeding en geen gewoonte om kunstvoeding te geven. Turkse moeders geven hun kinderen over het algemeen wel te snel vaste voeding, die melkvoedingen vervangt.

De officiële richtlijn van de Wereldgezondheidsorganisatie raadt aan de eerste zes maanden enkel borstvoeding te geven, en daarna de voedingen aan te vullen met groenten, fruit, granen en een beetje vlees, vis of vegetarisch.

null Beeld THINKSTOCK
Beeld THINKSTOCK
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234