Zondag 17/11/2019

Brexit

'Dancing Queen' May gaat swingend de brexit-climax tegemoet

Beeld EPA

Swingend op de tonen van Abba’s Dancing Queen kwam Theresa May het podium op van de Symphony Hall in Birmingham. Een dag nadat Boris Johnson op het partijcongres de show had gestolen en een uur nadat alweer een oud-bewindsman voor haar aftreden had gepleit, stoomde de Britse premier stug door. 

Het geheime wapen van May heet deze dagen Jeremy Corbyn. Het vooruitzicht van een socialistische regering is genoeg om de Conservatieve Partij onder haar leiding bijeen te houden. Voorlopig althans, tot de brexit-ontknoping.

Lees ook: Premier of dancing queen? May haalt opnieuw haar beste danspassen boven

Normaal gesproken groeien er ijspegels aan de plafonds van zalen waar May spreekt, vandaar dat ze bij binnenkomst meteen het ijs wil breken. Dansen op Abba is een knipoog naar de grappen die onlangs volgden op haar danspassen tijdens bezoeken aan Zuid-Afrika en Kenia (zie onder). Met zelfspot kijkt ze ook terug naar de congrestoespraak van vorig jaar, toen een activist haar in de rede viel, ze haar stem verloor en letters van de muur vielen. Dit keer zijn de letters "Opportunity" op de wand geprojecteerd, zodat er geen "porn" zal staan na afloop.

In een rede, jaren geleden, zei Johnson dat elke crisis mogelijkheden biedt (en, uiteraard, mogelijkheden tot nieuwe crises). Voor May geldt hetzelfde. De brexit-onderhandelingen zitten in een impasse, maar de vele vijanden van May schatten in dat dit nog niet het moment is de leider te verwijderen – wat oud-staatssecretaris James Duddridge er niet van weerhield om woensdagochtend een brief te schrijven waarin hij zegt geen vertrouwen meer te hebben in Mays leiderschap.

Lees verder onder de video.

Kies voor Boris, en krijg Corbyn

Haar redding is dus Corbyn, zeker na diens gepolijste toespraak op het partijcongres vorige week in Liverpool. May houdt de congresgangers voor dat het idee van Corbyn in 10 Downing Street te erg voor woorden is. Labour en de Conservatieven hebben altijd meningsverschillen gehad, klinkt het, maar er waren altijd waarden die een brug vormden tussen de twee partijen: waardigheid, patriottisme en trots op de nationale instituties, de gewapende strijdkrachten voorop. Dat alles ontbreekt volgens haar bij "de Jeremy Corbyn Partij".

Ze wijst op eerdere Labour-leiders. "Zou Neil Kinnock hebben gedoogd dat hard links gematigde Kamerleden eruit zet? Zou Jim Callaghan, zoon van een marinier, de Russen hebben gevraagd gif te verifiëren dat ze hebben gebruikt op Britse bodem? Zou Clement Attlee, de vice-premier onder Winston Churchill tijdens de Tweede Wereldoorlog, Britse joden hebben verweten dat ze geen Britse ironie begrijpen?" Ze parafraseert de sociaal-democraat Chuka Umunna die zijn partij "institutioneel racistisch" had genoemd.

Kies voor Boris, en krijg Corbyn, is de strekking van haar betoog. Een dag eerder reageerde ze met ingehouden woede op Johnson, die geen letter heel had gelaten van haar Chequers-voorstel voor de brexit. Ze noemt zijn naam niet, maar deelt wel enkele steken uit naar haar voormalige minister van Buitenlandse Zaken. Deze had op een onbewaakt moment de woorden "Fuck Business" laten vallen. May zegt dat ze liever een ander vierletterwoord gebruikt dat met een "k" eindigt: "Back Business".

Lees verder onder de video.

Immigratieplannen

Dat bedrijfsleven gruwt juist weer van haar immigratieplannen. May wil dat er alleen nog maar hooggekwalificeerde immigranten naar het eiland komen en overweegt een inkomensgrens van liefst 50 duizend pond per jaar te hanteren. Elders in de toespraak wijst ze nog trots op kansen die immigranten hier altijd hebben gehad, specifiek verwijzend naar de Pakistaanse vaders van haar minister van Binnenlandse Zaken en de burgemeester van Londen, die bij aankomst in de jaren zestig achter het stuur van een stadsbus waren gekropen. Zulke immigranten wil ze voortaan de toegang ontzeggen.

May deelt strooigoed uit om de sceptische achterban tevreden te houden, zoals het opnieuw bevriezen van de accijns op benzine, dit tegen de wens van haar minister van Financiën. Nu Labour naar links is uitgeweken, ziet ze kans om naar het politieke midden te marcheren. Zo mogen gemeenten voortaan geld lenen om sociale huurwoningen te bouwen, een van Labour gestolen idee. May wil de partij leiden bij de verkiezingen van 2022, maar leden van haar kabinet zouden al hebben aangegeven dat daar geen sprake van kan zijn.

Haar lot ligt nu in handen van Brussel. In de rede, waarin de beladen term "Chequers" niet voorkwam, toonde ze zich buitengewoon optimistisch over de gesprekken met de EU. Volgens haar is het mogelijk om gewoon handel te kunnen drijven, het door haar gehate vrij verkeer van personen aan banden te leggen, vrijhandelsakkoorden te sluiten met landen als China en om Noord-Ierland bij het Verenigd Koninkrijk houden.

‘Dream world, you’ve been living in a dream world,’ zouden Europese leiders haar mogelijk laten weten. Vrij naar Abba.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234