Woensdag 20/11/2019

Terreurniveau

Daling dreigingsniveau komt dichterbij

Gaat het terreurniveau in ons land volgende week na meer dan twee jaar eindelijk weer van 3 naar 2? De kans bestaat, al zullen dan niet alle militairen van de straat verdwijnen.

Volgende week maandag komt de Nationale Veiligheidsraad, met daarin de top van de regering en veiligheidsdiensten, samen voor zijn maandelijkse vergadering. Het terreurorgaan OCAD presenteert er zijn update van de dreigingsanalyse voor het land. Gaat het terreurniveau een trapje lager? De kans wordt steeds groter. 

Binnenlandminister Jan Jambon (N-VA) wijst naar inspanningen van politie en justitie, waardoor er steeds minder potentiële terroristen rondlopen in ons land. Sinds de aanslag op het Joods Museum in mei 2014 zijn er driehonderd mensen veroordeeld in terreurdossiers, zo blijkt uit cijfers van het OCAD. 

Onder controle

Tegelijk is de buitenlandse situatie fors geëvolueerd. IS heeft klappen gekregen in het Midden-Oosten. Terwijl terreuracties in Europa vroeger vanuit de Syrische stad Raqqa werden gecoördineerd, is dat sinds de val van dat IS-bolwerk niet meer mogelijk. Bovendien heeft IS volgens de veiligheidsdiensten aan aantrekkingskracht verloren. "Het aantal Belgen dat naar Syrië is vertrokken is teruggevallen tot 5 in 2017, heel wat minder dan de jaren voordien", zegt Jambons woordvoerder, Olivier Van Raemdonck. 

"De dreiging is inderdaad steeds beter onder controle", zegt Willy Bruggeman, voorzitter van de Federale Politieraad en een van de experts bij de parlementaire onderzoekscommissie van 22 maart. "Bovendien beschikken de inlichtingendiensten over steeds accuratere informatie. Zo leveren de laptops die strijders hebben achtergelaten in veroverd gebied bijzonder interessant materiaal op."

"We hebben er goede hoop op dat we naar een lager niveau kunnen", besluit Van Raemdonck. "Is het niet nu, dan hopelijk in de komende maanden." We zouden dan teruggaan naar niveau 2, wat wil zeggen dat de dreiging 'weinig waarschijnlijk' is. Sinds de terroristische raid in Parijs in november 2015 zijn we nooit lager gegaan dan 3, wat wil zeggen dat een aanslag 'mogelijk en waarschijnlijk' is. 

Voor alle duidelijkheid: het is het OCAD dat onafhankelijk de analyse maakt op basis van input van de veiligheidsdiensten. De veiligheidsraad beslist vervolgens welke maatregelen worden genomen. "De politieke afspraak is altijd geweest dat militairen pas worden ingezet vanaf niveau 3", zegt Peter Mertens, woordvoerder bij de crisiscel van Binnenlandse Zaken.

Nog steeds militairen op straat

Dat wil niet zeggen dat álle militairen uit het straatbeeld zouden verdwijnen. Specifieke evenementen of bepaalde zones, zoals de Amerikaanse ambassades of de Joodse wijk, kunnen nog steeds onder dreigingsniveau 3 vallen. Daar kunnen nog steeds militairen worden opgesteld.

Bovendien kan de veiligheidsraad beslissen om extra federale politie in te zetten, ook al zit het terreurniveau voor die specifieke plaatsen nog op 2. Zelfs al is er geen echte dreiging, dan nog kunnen luchthavens en treinstations bijvoorbeeld extra scherp in het oog worden gehouden. Dat gebeurt dan door de politie, niet door het leger. In het jargon wordt zoiets 'niveau 2+' genoemd. 

"Niveau 2 betekent niet dat alle gevaar is geweken", waarschuwt veiligheidsexpert Bruggeman nog. "Het zal sowieso meer waakzaamheid van de politie in de straat vergen. Wel komt er meer ruimte vrij voor politie en leger, die zich nu meer op hun eigenlijke taken kunnen concentreren."

De vier niveaus

Niveau 1 (laag): Geen dreiging dat er aanslag komt

Niveau 2 (gemiddeld): Dreiging is weinig waarschijnlijk

Niveau 3 (ernstig): Dreiging is mogelijk en waarschijnlijk

Niveau 4 (zeer ernstig): Dreiging is ernstig en zeer nabij

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234