Zondag 24/10/2021

Dalai lama stopt als politiek leider

Het Tibetaanse volk zal dan officieel wel een nieuwe politieke vertegenwoordiger kunnen kiezen, echt democratisch is de regering in ballingschap niet. Zo mogen monniken twee keer stemmen en is er kritiek op de ongelijke vertegenwoordiging van de bevolking, ook al gaat het niet om een autoritair systeem zoals in China zelf.

De 76-jarige dalai lama zet binnenkort een stap opzij als politiek leider van Tibet in ballingschap. “Al vanaf begin jaren 60 heb ik benadrukt dat de Tibetanen een leider nodig hebben die gekozen wordt door het Tibetaanse volk, en aan wie ik de macht kan overdragen”, verklaarde hij in het ballingschapsoord Dharamsala. “Nu zijn we op dat punt aangekomen.” Hij wil zijn opvolging regelen bij de eerstvolgende zitting van het Tibetaanse parlement in ballingschap.

Dat hij die aankondiging gisteren deed, was niet toevallig. Het is precies 52 jaar geleden dat de opstand van het Tibetaanse volk bloedig werd neergeslagen door de Chinese autoriteiten en dat de dalai lama en zijn gevolg naar India moesten vluchten. Verser in het geheugen liggen de rellen in de hoofdstad Lhasa exact drie jaar geleden, waarbij tweehonderd doden vielen.

“Mijn wens om mijn autoriteit over te dragen, heeft niets te maken met een wens om mijn verantwoordelijkheden te ontlopen”, benadrukte de dalai lama. “Dit is in het belang van het Tibetaanse volk.” Op deze manier wil de ‘reïncarnatie van de Godin van de barmhartigheid’ zich ervan verzekeren dat de Tibetanen een verkozen leider hebben die buiten de controle valt van China. Zelf wil hij zich meer concentreren op zijn rol als spirituele leider.

Toch klinkt er ook kritiek op het democratische bestel van de Tibetaanse regering in ballingschap. Het volk zal dan wel officieel een nieuwe politieke vertegenwoordiger kunnen kiezen, echt democratisch verloopt de stemming niet, want monniken mogen twee keer stemmen. Bovendien klinkt er al geruime tijd kritiek op de ongelijke vertegenwoordiging van de bevolking in het parlement in Dharamsala. Daar zijn de zetels verdeeld volgens de regio’s in Tibet, niet volgens het aantal mensen.

“Het overgrote deel van de Tibetaanse vluchtelingen is afkomstig uit Utsang, de huidige Tibetaanse Autonome Regio, terwijl die provincie maar evenveel parlementariërs heeft als de twee andere”, stelt Dhondup Dorjee, vicepresident van het Tibetaans Jeugdcongres (TYC) in het boek Het gewicht van Hemelse Vrede (2009) van journaliste Catherine Vuylsteke. TYC, met 30.000 leden de grootste ballingenorganisatie, klaagt regelmatig de gebreken in het Tibetaanse bestuur aan.

Ook de beslissing van de dalai lama in 1988 om niet langer de onafhankelijkheid van Tibet na te streven, maar autonomie, viel niet bij alle Tibetanen in goede aarde. Desondanks geniet de kleine, charismatische leider nog steeds de volle autoriteit en blijft hij de verenigende factor voor alle Tibetanen.

Dat zal na deze beslissing niet veranderen, benadrukt Kate Saunders van de International Campaign for Tibet aan de Britse krant The Guardian. “Hij blijft sowieso de woordvoerder van het Tibetaanse volk. De dalai lama kan eenvoudigweg niet met pensioen.” Wie ook in de politieke voetsporen van de Tibetaanse leider treedt, staat voor een moeilijke taak.

In Peking noemt het ministerie van Buitenlandse Zaken de aankondiging een ‘bedriegerij’. “Hij heeft de voorbije jaren al vaak over pensioen gepraat. Dit zijn allemaal trucs om de internationale gemeenschap te misleiden”, aldus woordvoerder Jian Yu. “De regering in ballingschap is een illegale politieke organisatie, die door geen enkel land ter wereld wordt erkend.”

Tussen de Tibetaanse regering in ballingschap en de Chinese autoriteiten woedt een machtstrijd over wie de dalai lama zal opvolgen als hij sterft. Volgens heel wat waarnemers zullen er na zijn dood twee figuren op de voorgrond treden: een spirituele leider aangeduid door de Volksrepubliek en een leider gekozen door de Tibetaanse ballingen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234