Donderdag 17/10/2019

Daklozen vinden een onderkomen op het net

In Los Angeles surfen daklozen

een eind weg dankzij gratis internettoegang

Clochards die vroeger communiceerden via symbolische boodschappen die ze met krijt op treinwagons schreven, sturen nu e-mails rond en ontmoeten elkaar on line via de computers van de stadsbibliotheken van Los Angeles. 'Op weekdagen wordt driekwart van de terminals door daklozen gebruikt', schat een medewerker van de Grand Library. Af en toe is er zelfs één die zich geroepen voelt cyberondernemer te worden, al verloopt de business niet altijd even succesvol.

Emanuelle Richard

David en Greg zijn allebei daklozen uit Los Angeles. Ze schuiven aan bij de soepverdeling en slapen in een tehuis vlakbij het beruchte Skid Row. Hoewel ze natuurlijk niet over een computer beschikken, surfen David en Greg dagelijks op het net in de verschillende stadsbibliotheken die gratis internettoegang aanbieden. "Op weekdagen wordt driekwart van de terminals door daklozen gebruikt", schat een medewerker van de Grand Library in Downtown, het administratief centrum van Los Angeles. Hij kan er een twintigtal vaste klanten zo uitpikken: net als David en Greg zijn het vooral zwarte mannen in versleten sportkleren, of latino's die ontelbare zakken meezeulen. Het zijn informatica-autodidacten die met twee vingers typen, maar toch gretig gebruikmaken van de sinds twee jaar sterk uitgebreide gratis internettoegang. Vooral de elektronische post is erg in trek.

Clochards die vroeger communiceerden via symbolische boodschappen die ze met krijt op treinwagons schreven, sturen nu e-mails rond en ontmoeten elkaar on line. "Op het internet kan je niet ruiken dat iemand zich al drie dagen niet gewassen heeft", zegt Anita Freeman, een voormalig dakloze die onder de naam StreetWrites met een chatbox voor daklozen is begonnen. Niet slecht bekeken, als men weet dat "90 procent van de mannen vooral meisjes wil ontmoeten via het internet", zoals Chris Gambol beweert. Hij is directeur van het educatief centrum van Union Rescue, een immens missietehuis voor daklozen met maar liefst duizend bewoners. "Het is best leuk om on line te flirten met vrouwen die denken dat ik een mooie jongen ben", grapt Donald Fowler, een kale 48-jarige zwarte die zich vroeger in het rockmilieu bewoog en nu tijdelijk in een tehuis vlakbij de Grand Library logeert.

Pikante boodschappen worden beter niet verstuurd via de computers in de tehuizen: de meeste worden immers beheerd door religieuze instellingen die 'soep, zeep en welzijn' prediken. De terminals van Union Rescue worden gebruikt om onderzoek te doen en te grasduinen in de werkaanbiedingen. Elk jaar krijgt een honderdtal gasten die er een ontwenningskuur volgen (en van wie een vierde analfabeet is), een informaticaopleiding, natuurlijk met initiatielessen over het internet. "De voorbije twee weken zijn drie daklozen uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek nadat ze hun cv op het net hadden geplaatst", zegt Chris Gambol trots. Hij voegt eraan toe dat een 40-jarige dakloze onlangs een studiebeurs kreeg toegewezen dankzij een aanvraag die hij on line had doorgestuurd.

Zelfs daklozen voelen zich soms geroepen cyberondernemers te worden. Neem David, een gespierde 43-jarige kerel met een stevige snor die in een olieraffinaderij werkte voor hij junkie werd. Nu hij van de drugs af is, wil hij er dankzij de e-commerce weer bovenop raken. David is gestart met een on-linewarenhuis (www.alexland.pyar.com) dat een eindeloze reeks links naar andere sites biedt, onder meer eentje waarop Viagra wordt verkocht. Maar eenvoudig is het allemaal niet: "Ik ben allerminst tevreden over de leveranciers; de klanten klagen over de slechte dienst na verkoop", moppert David, gebogen over een pc in de Grand Library, waar deze onwaarschijnlijke nieuwkomer in de interneteconomie zijn site komt bijwerken. Op de tafel naast hem ligt een aktetas vol notities die hij ijverig op schoolschriftpapier heeft neergepend. "Op het internet heb je je leven beter onder controle: dankzij al die gratis apparatuur gaan voor ons dezelfde deuren open als voor iedereen. Je hebt om te beginnen al een e-mailadres, zodat je altijd te bereiken bent." Achter hem komt Greg aanzetten, een Spice Girls-pet op het hoofd en de financiële bijlage van de Los Angeles Times onder de arm: "Zo, miljonair, om 3 uur mag ik achter het kastje kruipen." David heeft geen tijd te verliezen: elke gebruiker mag een halfuur, soms één uur achter dezelfde computer blijven zitten. Tot sluitingstijd (acht uur 's avonds) moet hij van zaal naar zaal hollen. "Niet echt handig als je een bedrijf wil leiden."

Chris Gambol kan de voordelen van het internet erg lyrisch bezingen: "Het is geweldig om zien hoe mensen die aan de rand van de maatschappij leven, er toch in slagen om zich uit hun isolement los te rukken en in contact komen met de buitenwereld, die volop in beweging is." Maar dat enthousiasme mag best wat getemperd worden. Slechts een fractie van de 240.000 daklozen in Los Angeles zit op het net. Soms zit het ook tegen. Een dakloze die vanuit de Grand Library opereert, wordt door de politie gezocht omdat hij via Yahoo een computerzwendel had opgezet. Hij ging met 18.000 dollar (meer dan 600.000 frank) aan de haal. Een andere dakloze, Mauricio Tellez, had een site opgezet waarop fietsgereedschap werd verkocht. Na enkele e-mails en een gemiste afspraak bleek Mauricio spoorloos. Zijn vrienden in de bibliotheek hebben hem al weken niet meer gezien. "Het zou me niks verbazen als hij de moed heeft laten zakken", werpt David op. "De verkoop liep niet bijster goed."

Anderen, zoals de oude rocker Donald, zetten wel door. Hij heeft geprobeerd een virtuele versie te maken van de stripwinkel in Los Angeles waarvoor hij tien jaar geleden werkte. Zijn site, die een onmogelijke naam en twijfelachtige spelling meekreeg (www.theememorabillaexper.bigstep.com) biedt strips en kaarten voor baseballwestrijden aan. Hij heeft er drie weken over gedaan om de verschillende rubrieken te maken volgens een gratis beschikbaar websitemodel. Net zoals zijn collega's in de bibliotheek gebruikt hij in cyberspace de typische overlevingstrucs van de daklozen: zoveel mogelijk gebruikmaken van gratis diensten om gevonden voorwerpen of snuisterijen tegen spotprijzen te verkopen. Donald beweert dat hij elke dag een vijftal e-mails krijgt van potentiële klanten. "Op het net ben ik iemand anders; daar voel ik me belangrijk." Toch nog lang geen Bill Gates. Zijn onderneming vanniks.com brengt hem hooguit honderd dollar per maand op: een paar cheques die worden opgestuurd naar het tehuis waar hij verblijft.

© Libération

Vertaling: Wim Coessens

'Op het net ben ik iemand anders; daar voel ik me belangrijk'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234