Maandag 10/05/2021

Dag twee voor Jacques Langlois: een horrorshow met een open plot

Hij was net zo rustig, net zo voorkomend en net zo goed gedocumenteerd als maandag. De tweede dag van de getuigenis van onderzoeksrechter Jacques Langlois zal echter worden herinnerd als die van de onbegrijpende blikken. En een groeiend begrip voor de ouders van Julie en Mélissa, die dit proces omschrijven als een 'klucht'. Jacques Langlois kon gisteren tijdens zijn uitleg over het lot van Julie en Mélissa maar zelden overtuigen: 'Ik moet toegeven dat ik me vooral moest baseren op de verklaringen van Marc Dutroux en Michelle Martin.'

Aarlen

Van onze verslaggevers

Douglas De Coninck /

Anne de Graaf

'Ijzersterk, solide. Zijn getuigenis is van beton." Er schoten Olivier Slusny, de advocaat van Michel Lelièvre, na afloop woorden te kort. En dat dreigt een beetje een probleem te worden voor de rol die onderzoeksrechter Jacques Langlois vervult op dit proces. Ook na dag twee van zijn vierdaagse getuigenis kwam de lof vooral uit de hoek van drie van de vier beklaagden. Ook op de geheel aan het onderzoek naar het lot van Julie Lejeune en Mélissa Russo gewijde procesdag bleven hun ouders, als statement, weg. Omdat het diezelfde Langlois is die hen elk geloof in de ernst van het gerechtelijke onderzoek deed verliezen. Georges-Henri Beauthier, advocaat van Laetitia, kwam 's middags met een wanhopig trekje op zijn gezicht en een diepe zucht de zaal buiten gewandeld: "Het is gewoon niet te vatten. Die man kijkt in één richting en heeft nooit eens links of rechts gekeken."

Met behulp van een videofilmpje van de reconstructie schetste Langlois de luttele zekerheden die er zijn over de ontvoering, op 24 juni 1995 in Grâce-Hollogne. Wat de jury te zien kreeg, was een kortfilm met maar een fractie van het afgelegde traject, veel gefluit van vogeltjes en af en toe een zich in de lens werkende Langlois in ribfluwelen colbert. "We hadden wél elementen om mee te werken", verzekerde Langlois. "De enige die de meisjes als laatste zag, is mevrouw Marie-Louise Henrotte, die op de hoek van de straat woont die naar de autosnelweg leidt. Zij is oud en ziet niet zo goed, ik geloof zelfs dat ze dood is, maar enfin, ze zag de kinderen vanuit haar slaapkamervenster voorbijwandelen en in een donkere auto stappen, die erg geleek op de Toyota Starlet van haar dochter. De meisjes stapten zonder tegenstribbelen in en de auto reed daarna weg."

Langlois stak tijdens zijn uiteenzetting zijn aversie voor procureur Michel Bourlet niet onder stoelen of banken. Hij is niet helemaal zeker of wat Henrotte zag, werkelijk de ontvoering was. Een politiehond snoof immers sporen van de meisjes tot op enkele tientallen meter daar vandaan, tot op de brug over de E42. "Mijnheer de procureur geloofde wel in de hondenpiste", ridiculiseerde Langlois zijn procureur. "Dat is volgens mij onterecht. De hond heeft op de brug immers niet Julie geroken, maar wel de moeder van Julie, die er meteen na de verdwijning in het struikgewas ging woelen met mevrouw Russo. De hond was volgens mij heel erg in de war."

De daders? Langlois heeft geen bewijzen, wel verklaringen: "Volgens wat Martin zegt te hebben vernomen van Dutroux, ging het om hem en Bernard Weinstein. Volgens wat zij hoorde, hadden ze zich vergist en waren de meisjes veel te jong." Een versie die Marc Dutroux, zoals bekend, ten stelligste betwist. Hij zegt dat Julie en Mélissa hem enkele weken na de ontvoering werden "gebracht". In een eerste versie door Weinstein en door Lelièvre en in zijn laatste - vorige week - door Lelièvre, Weinstein, Martin en Michel Nihoul. Kan allemaal niet, aldus Langlois. Gezien de plannen die Dutroux in die periode al twee jaar aan het smeden was, kan er volgens hem weinig twijfel over bestaan: de ontvoerder was Marc Dutroux. De betrokkenheid van Lelièvre sluit hij uit, al slaagde de onderzoeksrechter er niet meteen in om te verduidelijken waarom. "Lelièvre was op 24 juni in België, maar vertrok op 30 juni naar Slowakije. Het kan dus niet wat Marc Dutroux verklaart, dat hij de meisjes in die periode 'gebracht' zou hebben. Bovendien kenden Lelièvre en Dutroux elkaar, volgens onze gegevens toen nog niet."

Het is een van de grote punten van kritiek van de ouders van Mélissa Russo, die inmiddels naar het buitenland zijn vertrokken: Lelièvre heeft geen alibi voor 24 juni. Dat hij Dutroux nog niet kende, is een wetenswaardigheid die berust op wat hij zelf verklaart. Volgens hen is er maar één reden waarom Langlois Lelièvre ontziet. Lelièvre was eerder het hulpje van oplichter Nihoul dan van Dutroux. En als er één man in wiens onschuld Langlois tot in het diepst van zijn vezels gelooft, dan is het Nihoul.

"Ik moet toegeven dat ik me vooral moet baseren op de verklaringen van Martin en Dutroux", zo begon Langlois 's namiddags zijn uitleg over het verblijf van Julie en Mélissa in de kinderkooi in Marcinelle. Nee, geeft hij toe, er zijn weinig zekerheden. Maar je kunt bij gebrek daaraan wel één en ander deduceren. Het was het enige moment van de dag waarop Langlois wél een paar stevige punten had. Hij citeerde uitvoerig uit een aantal verklaringen die Marc Dutroux kort na zijn arrestatie aflegde. "Hij vertelde ons dat hij de twee meisjes wilde doen opgroeien buiten de samenleving, om dan later van hen te kunnen profiteren. Hij legde ons uit hoe hij de meisjes conditioneerde, hen naakt in zijn huis liet rondlopen, en hen zo ver kreeg dat ze bij het minste geluid meteen wegdoken in de kelder en zich daar onder een deken verstopten. Dit is wellicht de verklaring waarom de meisjes geen geluid hebben gemaakt tijdens de huiszoekingen, of toen Michelle Martin de poort van de kinderkooi naar beneden liet vallen. Volgens Dutroux spraken de meisjes na een tijdje al niet meer over hun ouders. Mélissa weende in het begin, zo zei hij, maar na een maand 'was ze haar ouders al vergeten'. Hij zei ons dat hij de meisjes nieuwe namen had doen kiezen. Mélissa Russo, zei hij, liet zich Isabelle noemen, maar van Julie Lejeune kon hij zich de nieuwe naam niet herinneren.

"Hij wilde samen met Weinstein een eigen wereld opbouwen, waarbij Mélissa voor Weinstein was, en Julie voor hem. Julie en Mélissa gehoorzaamden hem, zoals ook Sabine en Laetitia dat tot de dag van hun bevrijding bleven doen. Ze wilden pas uit de cel komen na toestemming van Dutroux en gaven hem bij hun vertrek allebei nog een zoen. Sabine en Laetitia waren twaalf en veertien jaar oud, deze meisjes acht en negen. Dat geeft te denken." Marc Dutroux, zo benadrukte Langlois, houdt al sinds de dag van zijn arrestatie vol dat hij Julie en Mélissa nooit seksueel misbruikte. Hij maakt er enkel melding van hoe Weinstein op zekere dag zijn vinger in de vagina van Mélissa zou hebben geduwd. De autopsierapporten vertellen een ander verhaal. Langlois bracht het kil, en met een paar reserves: "Mélissa vertoonde een vaginale opening van 15 millimeter en een diepte van 12 centimeter. Het maagdenvlies was compleet verdwenen. Bij Julie was het maagdenvlies nog aanwezig, maar ook haar lichaam vertoonde lichte vaginale verwondingen. Op beide lichamen werden bovendien anale openingen van 4 en 5 centimeter vastgesteld." De conclusie van het team van Belgische wetsdokters was in augustus 1996 erg affirmatief: Mélissa Russo is herhaaldelijk op brutale wijze vaginaal verkracht, beide meisjes zijn bovendien anaal verkracht.

"Ik weet dat ik hiervoor zwaar ben bekritiseerd", ging onderzoeksrechter Langlois rustig verder, "maar die laatste vaststellingen intrigeerden me. Op basis van wat we konden vernemen van vroegere vriendinnen en Michelle Martin weten we dat Marc Dutroux geen adept is van sodomie. Daarom heb ik de Franse wetsdokter Michel Durigon het hele dossier, en met name de foto's van de autopsies, laten herbekijken. Volgens hem kan niet worden uitgesloten dat de anale verwondingen zijn ontstaan na hun dood, als gevolg van de wijze waarop Marc Dutroux de lichamen begroef. Alvorens ze in vuilniszakken te stoppen, bond hij ze samen in embryo-houding, waardoor vanuit de rug een zekere druk naar beneden toe ontstond." Zekerheid of dat de juiste verklaring is, is er echter niet, zo moest Langlois schoorvoetend toegeven. "Ik ben ook geen arts. Maar de heer Durigon komt weldra op dit proces zelf getuigen. U kunt hem dan zelf ondervragen."

Dutroux zat inmiddels driftig te bellen met advocaat Magnée. Je kunt er gif op innemen wat donderdag, wanneer de diverse partijen Langlois mogen interpelleren, een van zijn eerste vragen zal zijn: "Hebt u er dan helemaal nooit stilgestaan bij de mogelijkheid dat anderen Julie en Mélissa kunnen hebben misbruikt?"

Na de bevrijding van Sabine en Laetitia werd er in het huis en de kelder in Marcinelle verwoed gezocht naar dna-sporen. Opnieuw moest Langlois erkennen dat zijn these over le prédateur isolé hier en daar hapert. "Wij hebben dna-materiaal van de vier verdachten, van de kinderen van Dutroux, van alle slachtoffers, van Bernard Weinstein en ook van enkele bekende kompanen van Dutroux vergeleken met de aangetroffen dna-profielen. We hebben het ook laten vergelijken met de nationale gegevensbank bij het NICC. We bleven achter met twintig 'onbekenden'. Het gaat hier dus om mensen die in het huis in Marcinelle genetisch materiaal hebben achtergelaten. Daar kan een onschuldige verklaring voor zijn, maar ik moet toegeven dat ik geen verklaring heb voor dat onbekende dna in het bloed van Julie Lejeune op de muur van de kinderkooi."

Zoals De Morgen eerder al meldde, gaat het hier om bloed van Julie Lejeune vermengd met dna-materiaal van een persoon van onbekende sekse (DM 11/2/2003). Langlois staat hier voor een raadsel, zo geeft hij toe: "Volgens wat de wetenschappers mij zeggen, is er een kans dat hier, al of niet toevallig, iemand bloed heeft verloren op een plek waar Julie Lejeune dat daarvoor deed. Wat ook kan, is dat het gaat om een dna-profiel ontstaan door vermenging van een derde of een vierde onbekende, maar die kans is driehonderd keer kleiner dan de eerste hypothese." Uitleg over de herkomst van het bloed heeft ook Langlois niet. In totaal werd er op negen plaatsen in de kinderkooi bloedplekken aangetroffen van Julie of Mélissa. "Maar ook genetische sporen van Dutroux én Mélissa op dezelfde kussensloop", aldus Langlois.

Vandaag geeft Langlois uitleg over het onderzoek naar de ontvoeringen en het misbruik van An Marchal, Eefje Lambrecks, Sabine Dardenne en Laetitia Delhez. Opnieuw horror verzekerd.

'Ik moet toegeven dat ik me vooral moet baseren op de verklaringen van Michelle Martin en Marc Dutroux'

'Ik heb geen verklaring voor dat onbekende dna vermengd met het bloed van Julie Lejeune in de kinderkooi'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234