Woensdag 21/04/2021

OnderzoekDe 22 maart files

Daders aanslagen 22 maart pleegden eerst willekeurige moord om te ‘testen’ hoe het voelt om te doden

Ibrahim El Bakraoui. Beeld DM
Ibrahim El Bakraoui.Beeld DM

Ibrahim El Bakraoui, die zich op 22 maart 2016 in Zaventem opblies, pleegde eind 2014 met de hulp van zijn broer Khalid, die in de metro in Maalbeek een bom deed ontploffen, een willekeurige moord. Ze wilden ‘testen’ hoe het is om te doden. Het slachtoffer werd de 76-jarige Paul-André Vanderperren.

Dat blijkt uit ‘De 22 maart files’, een onderzoeksreeks waarin De Morgen de totstandkoming van de aanslagen in Brussel en Zaventem reconstrueerde aan de hand van het onderzoeksdossier en de verhoren van de overlevende terroristen, Mohamed Abrini en Osama Krayem.

Het is die laatste die zijn ondervragers op 20 december 2016 verbaasde met informatie die hij twee dagen voor de aanslagen van 22 maart meekreeg van medeterrorist Khalid El Bakraoui. “Khalid vertelde me dat hij en Ibrahim op straat iemand hadden doodgeschoten”, zo verklaarde Krayem. “Een willekeurig gekozen iemand. Ik vroeg hem wat er verder was gebeurd. Hij zei dat de politie het lichaam had geborgen en dat dat het was. Hij glimlachte toen hij me dit vertelde.”

In een volgend verhoor, op 19 juni 2018, verduidelijkte Krayem: “Khalid legde me uit dat het een bejaarde persoon was, en dat ze wilden testen hoe het was om iemand te vermoorden.”

Het Brusselse parket lanceerde eind mei 2018 een oproep rond de cold case rond Paul-André Vanderperren uit Jette. Die 76-jarige gepensioneerde bediende was een Anderlecht-fan en ging op zondagavond 14 december 2014 naar wekelijkse gewoonte de wedstrijd van zijn club bekijken in café Mercure, enkele honderden meters van zijn woning in Jette. De moord was totaal onbegrijpelijk voor de speurders. Geen motief klonk aannemelijk.

Zijn weduwe zegt aan De Morgen dat ze pas een jaar geleden via haar advocaat te horen kreeg dat met wijlen de broers El Bakraoui de daders zo goed als zeker zijn geïdentificeerd. “Ergens is dat een opluchting, toch zit ik nog met veel vragen”, zegt ze. “Destijds verscheen in de krant dat het misschien iets met drugs kan hebben te maken gehad. Komaan zeg, mijn Paul-André? Drugs?”

De dader en mededader kregen nu wel een gezicht, maar zijn allebei overleden. Dat had tot gevolg dat het onderzoek op 21 oktober 2020 eindigde met een buitenvervolgingstelling door de Brusselse raadkamer. “Dat is natuurlijk cynisch voor mijn cliënte”, zegt Thierry Vanwinsen, advocaat van de weduwe. “Maar zo werkt justitie. Als alles erop wijst dat de dader overleden is, dan sluit men het onderzoek af.”

De crimineel Khalid El Bakraoui kwam in maart 2013 vrij met een elektronische enkelband, zijn broer in mei 2014. Uit ‘De 22 maart files” blijkt dat vooral Ibrahim El Bakraoui meteen begon met de uitbouw van de Brusselse terreurcel. Paul-André Vanderperren was het eerste dodelijke slachtoffer, waarna er nog 138 (Parijs, 2015) en 35 (Brussel, 2016) zouden volgen. Volgens het Brusselse parket nam het federaal parket het onderzoek naar de moord op Vanderperren over zodra de link met 22 maart duidelijk werd. Het federaal parket liet deze week aan De Morgen in een mail weten “niet (te) zullen communiceren over de inhoud van het onderzoek”.

Sinds zijn arrestatie werkt Osama Krayem verrassend constructief mee aan het onderzoek rond de aanslagen. In zijn verklaringen benadrukt hij telkens opnieuw dat hij op geen enkel moment van plan was om zich op te blazen in Brussel, maar er geen andere uitweg was dan op het laatst weg te rennen met zijn bom. “In Syrië was ik bereid om te sterven. Hier? Nee.”

Nieuwe reeks: ‘De 22 maart files’

De Morgen start morgen met een nieuwe, driedelige onderzoeksreeks. Met ‘De 22 maart files’ reconstrueren we de totstandkoming, uitvoering en nasleep van de aanslagen van 22 maart 2016, aan de hand van de verhoren van de overlevende terroristen Mohamed Abrini en Osama Krayem en het onderzoeksdossier.

Waarom werden Brussel en Zaventem uitgekozen als doelwitten? Hoe verklaren Abrini en Krayem dat ze hun bommen niet lieten ontploffen? Hoe bleven ze weken uit de handen van het gerecht? En staan ze nog achter de daden van hun terreurcel? U leest het in ‘De 22 maart files’, drie dagen lang op De Morgen.

Lees deel 1 hier: ‘Zonder Salahs arrestatie waren er nog veel meer aanslagen’: de laatste dagen voor 22 maart, door de ogen van de overlevende terroristen

In de video hieronder geeft journalist Douglas De Coninck meer uitleg over de onderzoeksreeks.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234