Zaterdag 04/12/2021

Daar zijn de donkere jaren tachtig weer

Vandaag begint voor het Brusselse assisenhof het proces tegen Jean-François Buslik. De wapenfreak, van wie wordt gezegd dat hij bescherming geniet van de Amerikaanse inlichtingendiensten, werd al eens bij verstek tot de doodstraf veroordeeld wegens de moord op Sabena-geldkoerier Francis Zwarts in 1982, maar krijgt nu een nieuw proces.

Brussel

Van onze medewerker

Jean-Pierre De Staercke

De kans lijkt klein, maar sommigen hopen dat er deze week minstens een klein stukje duidelijkheid komt rond een aantal intrigerende gerechtelijke dossiers uit de duistere jaren tachtig. Bende van Nijvel, Westland New Post, de 'verhanging' van de neonazi Paul Latinus, de zelfmoord van topgangster Patrick Haemers, de mysterieuze extreem-rechtse Groep G binnen de rijkswacht... Wie zich ooit voor deze zaken heeft geïnteresseerd, zal vanaf vandaag met grote belangstelling het proces volgen dat voor het Brusselse assisenhof van start gaat tegen Jean-François Buslik, spilfiguur in tal van schandalen.

Buslik, die op 10 november 1952 werd geboren in New York, werd op 28 februari 1995 bij verstek tot de doodstraf veroordeeld, een straf die automatisch werd omgezet in levenslang. De man bleef jarenlang spoorloos voor de Brusselse justitie - wat ook niet hoeft te verbazen, want er werd niet bepaald ijverig gezocht - en werd op 10 oktober van vorig jaar aan België uitgeleverd vanuit Florida, waar hij een rijkeluisleventje leidde. Hoewel tot de doodstraf veroordeeld, werd Buslik kort daarna weer vrijgelaten, wat erg uitzonderlijk mag worden genoemd. Buslik, die altijd zeer goed bevriend was met tal van politiemensen, is dan ook een uitzonderlijke figuur. Hij moet zich nu verantwoorden voor twee feiten: een aanslag op een rijkswachtvoertuig en de moord op Sabena-veiligheidsagent Francis Zwarts. Beide feiten dateren van bijna twintig jaar geleden.

Op 11 oktober 1981 wordt de auto opgeblazen van rijkswachtadjudant Goffinon. Hij leidt bij de BOB Brussel het onderzoek in de geruchtmakende zaak-François, waarbij blijkt dat een aantal hooggeplaatste rijkswachters onder het mom van infiltratie zelf drugshandelaren zijn geworden. De aanslag op Goffinon mislukt. Van het in de autokoffer geplaatste materiaal ontploft alleen het ontstekingsmechanisme, niet de bom zelf. Er vallen geen slachtoffers. Lange tijd wordt BOB'er-gangster Madani Bouhouche ervan verdacht deze aanslag te hebben beraamd. Bouhouche is een jeugdvriend van Buslik, hij is jarenlang een van de hoofdverdachten in het Bendedossier en - raar maar waar - als BOB'er is hij een tijdlang de man die het onderzoek leidt in de zaak-Goffinon. Een zaak waarin hij dus zelf de verdachte is.

Bouhouche ziet zich voor deze feiten begin 1995 echter vrijgesproken door het Brusselse assisenhof. De enige zekerheid die er omtrent de aanslag op de inmiddels overleden Goffinon is, is dat Buslik heeft bekend dat hij de bom in elkaar heeft geschroefd. Hij zegt dat hem was verteld dat de explosieven zouden moeten dienen om een garagepoort mee op te blazen. De speurders ontdekten echter dat bij het vervaardigen van de bom plakband is gebruikt, waarvan later blijkt dat hetzelfde rolletje ook al eens heeft dienst gedaan bij een andere aanslag. Identieke stukjes plakband worden teruggevonden in de auto waarmee kort na de aanslag op Goffinon een poging is ondernomen om een andere hoge rijkswachter te vermoorden. Hier ging het om majoor Herman Vernaillen, eveneens betrokken bij het binnen de rijkswacht zeer gevoelig liggende onderzoek in de zaak-François. Onbekenden namen eind 1981 de woning van Vernaillen onder vuur. De majoor en zijn familie overleven de aanslag. Zijn meermaals geraakte echtgenote zal op de operatietafel wel een tijdlang voor haar leven moeten vechten. Buslik is in de vroege jaren tachtig al eens gearresteerd - tweemaal zelfs - als verdachte voor deze feiten, maar verschijnt nooit voor een rechtbank. Voor het zover kan komen, vlucht hij naar Florida, waar hij een valse identiteit aanneemt.

Naarmate de jaren vorderden, werden Bouhouche, Buslik en Bouhouches collega bij de BOB Robert Beijer ook verdacht van een ander misdrijf: de roofmoord op Sabena-geldkoerier Francis Zwarts. Hij verdween in Zaventem van de aardbodem in de nacht van 25 op 26 oktober 1982, en zo ook een lading goud, geld en documenten met een waarde van ongeveer 80 miljoen frank. Het lichaam van Zwarts werd nooit teruggevonden. Zijn moeder hoopt dan ook dat Buslik tijdens het proces, dat hoofdzakelijk hierover zal gaan, "de moed zal hebben om te vertellen waar het lijk van Francis begraven ligt".

De bewijzen tegen Bouhouche en Buslik zijn, hoewel beiden altijd elke betrokkenheid ontkenden, vrij overtuigend. De speurders legden destijds de hand op een foto van een nieuwjaarsfeestje in 1984 waarop te zien is hoe de vriendin van Buslik om haar pols een uiterst zeldzaam Cartier-horloge draagt. Er zijn er op dat ogenblik in de wereld zo maar 21, en enkele ervan maakten deel uit van de lading die Zwarts die avond vervoerde. De vriendin van Buslik verklaarde tegenover de politie dat het horloge beslist geen namaak was, en dat haar vriend er extreem veel waarde aan hechtte. Toen zij hem erover aansprak, zei hij dat hij het ding in bruikleen had gekregen "van Bouhouche". De jonge vrouw verklaarde ook dat Bouhoucke haar had verteld dat het juweel afkomstig was van de roofmoord op Zwarts. Ze zou die verklaring later intrekken, maar dat kon niet beletten dat Bouhouche begin 1995 voor deze feiten werd veroordeeld tot twintig jaar cel (de man werd inmiddels alweer vervroegd vrijgelaten). Buslik kwam tijdens dat proces niet opdagen: reden waarom hij de zwaarste straf kreeg. De Belgische strafwet voorziet echter dat wie bij verstek tot de doodstraf wordt veroordeeld en achteraf alsnog komt opdagen, automatisch recht heeft op een nieuw proces.

Uit verder onderzoek is inmiddels gebleken dat Buslik na de verdwijning van Zwarts 6 miljoen frank heeft uitgegeven, daar waar zijn officiële inkomsten als zaakvoerder van het luchtvaartbedrijfje Aviation Benelux zoiets nooit mogelijk konden maken. De aanwijzingen van schuld, zowel in de zaak-Goffinon als in de zaak-Zwarts, blijven 19 jaar na de feiten sterk, maar Busliks advocaten Fernande Motte de Raedt en Pierre Chomé kondigen aan dat zij deze week voor het assisenhof de onschuld van hun cliënt zullen pleiten. Zij voeren voorts aan dat de redelijke termijn om iemand te berechten in deze zaak zichtbaar is overschreden, en dat het zovele jaren later praktisch onmogelijk is om naar bewijzen à charge of à décharge te zoeken. Verwacht wordt dat het proces twee weken zal duren. Uitgekeken wordt vooral naar de ondervraging van de beklaagde, deze namiddag. Het openbaar ministerie wordt waargenomen door advocaat-generaal Pierre Morlet.

Buslik moet zich verantwoorden voor de aanslag op een rijkswachtvoertuig en de moord op Sabena-veiligheidsagent Francis Zwarts

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234