Zaterdag 18/01/2020

Daar staat Ierland opnieuw te kijk

Mario Danneels is freelancejournalist en woont en werkt sinds 2004 in Ierland. Hij heeft er onder meer voor The Irish Times geschreven.

Gisteren trok een betoging door Dublin om de site aan te klagen waar een nieuwe kraamkliniek voor de hoofdstad moet verrijzen. De bouwgrond is eigendom van een kloosterorde, de aanleiding van een wekenlang controverse over de invloed van de katholieke ethos op het nieuwe ziekenhuis. De combinatie jonge moeders en kloosterzusters ligt net nu bijzonder gevoelig, met het heroplaaien van het schandaal van een achthonderdtal babylijkjes onder een voormalig klooster, en een aanstormend abortusreferendum.

Na Malta heeft Ierland de strengste wetgeving terzake in West-Europa, al staat die al jaren fel ter discussie en is een volksbeweging aangezwollen die verwoed campagne voert voor het legaliseren van zwangerschapsonderbreking. Twee weken terug beval de Citizens' Assembly, een zorgvuldig samengesteld doorsneestaal van de Ierse bevolking, de opheffing van de draconische restricties op abortus aan. De regering wil het vraagstuk nu zo snel mogelijk in een referendum aan het volk voorleggen.

Diezelfde procedure werd in 2015 gevolgd, toen de Citizens' Assembly het homohuwelijk groen licht gaf. In een daaropvolgend referendum sloot een ruime meerderheid zich bij dat oordeel aan, en zo werden de Ieren het eerste volk ter wereld dat marriage equality rechtstreeks omarmde. Vele duizenden Ieren bouwden een straatfeest. Ze juichten omdat ze de rest van de wereld een signaal hadden gezonden dat het hedendaagse Ierland vooruitstrevend en liberaal is, dat het land de ooit almachtige, verstikkende wurggreep van de katholieke kerk voorgoed heeft afgeworpen.

Toch is het niet de oppositie tegen de kraamkliniek of de steun voor abortus die afgelopen weekend het internationale nieuws haalde. Het Ierland dat nog steeds door het Vaticaan achterlijk werd gehouden terwijl de bidstoelen in de rest van Europa allang leeg bleven, leek daarentegen levend en wel. Eén kijker van een interviewprogramma met filosofische inslag op de Ierse staatszender klaagde het Britse tv-icoon Stephen Fry aan onder de wet op heiligschennis. De welbespraakte, diep gerespecteerde atheïst Fry had God tijdens het gesprek veroordeeld als 'een complete maniak', die kinderen aan kanker laat sterven en ander onmenselijk leed tolereert. Die God was, als hij al bestond, uit 'puur kwaad' opgetrokken, en waarom zou Fry zo'n 'grillige, gemene en domme God' respecteren? En Ierland stond alweer ten kijk.

Het is pijnlijk dat één pilaarbijtende televisiekijker of kinderlijkjes in een klooster dat al sinds 1961 dicht is, het beeld van dat godvrezende, dom gehouden eiland elders in stand blijven houden. In werkelijkheid is de Ierse Republiek het tweede snelst ontkerkelijkende land ter wereld, aanvaardt het bisdom Dublin niet langer aanvragen tot ontdoping omdat het de hoeveelheid niet kan verwerken, is het aantal Ieren dat in de census van vorig jaar stelde geen godsdienst aan te hangen met bijna 74 procent gestegen ten opzichte van 2011. Europees onderzoek toont dat de Ierse verdraagzaamheid tegenover minderheden Scandinavische niveaus bereikt. Het land ondergaat al sinds de jaren 90 middels parlementaire onderzoekscommissies een cathartische reiniging van de religieuze machtsmisbruiken van het verleden.

Volgend jaar krijgt Ierland voor het eerst sinds 1979 pauselijk bezoek. Terwijl Johannes Paulus II een miljoen bedevaartgangers naar een openluchtmis lokte, klinkt nu al vijandigheid over de aangekondigde komst van Francis, die als een relikwie van een vervlogen tijd wordt beschouwd. Het eiland der papenvreters is al ruim een kwarteeuw dood en begraven, en niet in gewijde grond.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234