Woensdag 08/12/2021

Daar komen dan eindelijk de poppetjes

Morgen zitten de partijvoorzitters van de Franstalige en Vlaamse liberalen en socialisten een eerste keer officieel bij elkaar om zich te buigen over de verdeling van de bevoegdheden voor de tweede regering onder leiding van Guy Verhofstadt. Tegen het weekend moet dat plaatje helemaal duidelijk zijn en zullen ook de namen van de nieuwe ministers bekend zijn. Zaterdag of zondag leggen die de eed af in handen van koning Albert.

Brussel

Eigen berichtgeving

Ruud Goossens / Bart Eeckhout

Uitentreuren herhaalden de kopstukken van VLD, MR, PS, SP.A en Spirit het de afgelopen weken: eerst de inhoud, dan pas de poppetjes. Of in de iets ruwere versie van een van de onderhandelaars: "Eerst de jobs van de mensen, dan de postjes voor de beesten." Toch zaten liberalen en socialisten kort na de verkiezingen al eens rond de tafel om een eerste worp te doen. In talloze apartjes en bilateraaltjes werd die oefening de afgelopen weken verder bijgesteld.

Over de verdeling van de vijftien ministerposten is er een akkoord: de VLD krijgt de premier en drie vakministers, SP.A en PS krijgen beide vier ministers, de MR moet het stellen met drie excellenties. De rest van het evenwicht wordt verzekerd via staatssecretariaten, regeringscommissarissen, het voorzitterschap van Kamer en Senaat en de opvolging van Philippe Busquin in de Europese Commissie. Ook de bevoegdheden liggen nog niet helemaal vast.

VLD

Bij de VLD zijn er twee heren die de komende dagen op beide oren kunnen slapen: Guy Verhofstadt en Patrick Dewael. De eerste mag zichzelf zoals bekend opvolgen als eerste minister. Patrick Dewael mag ervan uitgaan dat hij de opvolger van Antoine Duquesne wordt op Binnenlandse Zaken. Bij de andere partijen is er niemand die dat nog echt betwist. Enkel wanneer het departement Justitie toch in VLD-handen zou blijven, kan de toekomst van Dewael nog veranderen.

Buiten Dewael en Verhofstadt kan voorzitter Karel De Gucht nog twee en misschien zelfs drie partijgenoten gelukkig maken. In VLD-kringen rekent men immers ook nog op een staatssecretariaat. Vraag is of in dat geval het kamervoorzitterschap niet gecontesteerd zal worden; de VLD-top wil het in ieder geval niet kwijt om het projectiel genaamd Herman De Croo enigszins onder controle te houden. Over wie die andere VLD-excellenties zijn houdt De Gucht de lippen voorlopig stijf op elkaar, zeker zolang de andere liberale bevoegdheden niet helemaal vastliggen.

Toch kan Marc Verwilghen wellicht vrij gerust zijn: een topkabinet zoals justitie zit er niet meer in, maar wellicht kan de West-Vlaming zijn vel redden als minister van KMO en Middenstand. Zo kan Vincent Van Quickenborne, eerste opvolger in West-Vlaanderen, meteen zijn intrede in de Kamer doen. Daarnaast kan De Gucht niet anders dan ook een vrouw naar de regering sturen. Het meest geciteerd is nog steeds het Gentse kamerlid Fientje Moerman, al heeft ze het ongeluk dat nogal wat andere VLD-topmandaten in handen van Oost-Vlamingen zijn. Welke bevoegdheid er uiteindelijk in Moermans handen zou kunnen belanden is nog minder zeker. Vast staat dat de VLD niet geïnteresseerd is in Begroting, zelfs wanneer de SP.A er vanaf wil.

Daarnaast lijkt er een ex-Spiritist beloond te zullen worden. Zou Patrik Vankrunkelsven geen goed minister of staatssecretaris van Ontwikkelingssamenwerking kunnen zijn, was de afgelopen dagen wel eens te horen in VLD-kring. Nadeel voor Vankrunkelsven: hij komt uit Antwerpen, de provincie die in de Vlaamse regering met Bart Somers, Marleen Vanderpoorten en Dirk Van Mechelen al drie ministerposten bezet. Andere ministerabele met Volksunie-roots en met iets meer kans: Annemie Van de Casteele uit Vlaams-Brabant. Weinig tot geen kans lijken Annemie Neyts, momenteel onderminister van Buitenlandse Zaken, en Rik Daems, momenteel minister van Overheidsbedrijven, te maken.

SP.A

Ook bij de Vlaamse socialisten zijn er twee heren die er wel gerust op kunnen zijn: Johan Vande Lanotte en Frank Vandenbroucke. De eerste wordt opnieuw vice-premier en zal ongetwijfeld een zware portefeuille in handen krijgen. De SP.A-top mikt op een departement Publieke Dienstverlening, met daarin bijvoorbeeld de voogdij over de overheidsbedrijven zoals de NMBS, De Post en Belgacom. Minder zeker is of Vande Lanotte daarnaast ook nog Begroting in handen kan houden. In liberale kring is men alvast niet geïnteresseerd: "De socialisten hebben genoeg gehamerd op het feit dat de rekeningen moeten sluiten, dan moeten ze er nu ook maar zelf voor zorgen."

Een stevig departement is ook weggelegd voor Frank Vandenbroucke. Samen met de PS mag de SP.A de sociale departementen beheren. Wellicht komt er een minister van Volksgezondheid en Sociale Zaken en een minister van Arbeid en Pensioenen. Die laatste zal dan wellicht Vandenbroucke zijn, die Sociale Zaken dus zou laten schieten. Toch heet het bij de SP.A dat die kwestie nog niet volledig beklonken is met de PS.

Ook staat vast dat kartelpartner Spirit een minister mag leveren: de komende dagen moet duidelijk worden of dat boegbeeld Bert Anciaux dan wel voorzitster Els Van Weert wordt. En welke bevoegdheid krijgt Spirit in handen? De afgelopen weken circuleerde vooral Ontwikkelingssamenwerking, de laatste dagen rukt vooral Mobiliteit op. Bij de kartelpartner van de SP.A luidt het alvast dat dat laatste "een interessante uitdaging" zou zijn. In tegenstelling tot Ontwikkelingssamenwerking zou het family man Anciaux of moeder van vier kinderen Van Weert ook heel wat uithuizigheid besparen.

En dan moet Steve Stevaert nog minstens één en wellicht zelfs twee witte konijnen uit zijn hoed toveren. Bij de SP.A willen ze boven op de vier vakministers ook nog een staatssecretaris leveren. Dat betekent dat de voorzitter twee mensen kan lanceren. Voorlopig is er meer duidelijkheid over wie het zeker niet wordt dan over wie wel geroepen is. Kathleen Van Brempt valt af omdat haar opvolging in het Europees Parlement (Kathy Lindekens of Jef Sleeckx) 'problematisch' zou zijn, de Limburgse Ingrid Lieten zou zeker directeur-generaal van De Lijn blijven en Freya Van den Bossche wordt naar alle waarschijnlijkheid gespaard tot in 2004.

Maar wie dan wel? Daarover liet toptubbie Stevaert voorlopig slechts één uitspraak noteren: "Een spectaculaire keuze is mogelijk." Leuvens lijsttrekker Saïd El Khadraoui? Een vrouw uit Limburg zou ook een goede kans maken. Maar wie? Meer dan 'Er zit veel talent in Limburg' wil Stevaert voorlopig niet kwijt. Voert de SP.A ook een switch in de Vlaamse regering door? Het is mogelijk. Veel hangt ook af van welke bevoegdheden bij de socialisten terechtkomen. Alvast een staatssecretariaat voor Financiële Fraudebestrijding zouden ze wel zien zitten. Maar geeft de MR die bevoegdheid zomaar af? Energiebeleid? Ook daar zou de SP.A niet neen tegen zeggen.

PS

De belangrijkste Franstalige socialist heeft al duidelijk gemaakt dat hij niet tot de regering toetreedt: ook het komende jaar zal Elio Di Rupo vanuit het PS-hoofdkwartier in de Keizerslaan en het Bergense stadhuis de werkzaamheden van de regering met argusogen blijven volgen. Net als de afgelopen jaren vaardigt de PS een sterke vrouw als vice-premier af naar het kernkabinet: dat wordt Laurette Onkelinx. Zij mag VLD'er Marc Verwilghen naar alle waarschijnlijkheid opvolgen op Justitie.

Daarnaast ligt er een sterke sociale portefeuille in het vet voor de Franstalige socialisten: het meest geciteerd daarvoor is Rudy Demotte. Demotte was bij de start van de paars-groene regering al even minister van Economische Zaken maar verkaste dan naar de Franse Gemeenschapsregering om daar, met succes, de begroting op orde te brengen. Alvast bij de VLD zien ze Demotte wel zitten.

Of Defensie in PS-handen blijft is minder zeker, al is de kans groot. De liberale familie is op het internationale forum nu al allerminst slecht bedeeld met het premierschap (VLD) en Buitenlandse Zaken (MR). De VLD toont wel interesse, maar beseft dat het wellicht wat overdreven is. Heeft de MR meer belangstelling? Wellicht kan André Flahaut toch nog vier jaar langer op post blijven. Ook vaak genoemde PS'ers: Marie Arena, momenteel Waalse minister van Werkgelegenheid, en Michel Daerden, in het verleden al eens federaal minister en nu ook Waals minister.

MR

Het zag er de afgelopen weken vaak benard uit, maar Louis Michel zal zichzelf opvolgen op Buitenlandse Zaken. De afgelopen weken werd het boegbeeld van de Mouvement Réformateur vanuit tal van hoeken onder vuur genomen maar gisteren bleek dat niemand hem echt onderuit wil halen. Zo ontkenden de Franstalige socialisten dat ze op Buitenlandse Zaken azen, ook de SP.A en de VLD willen voort met Big Loulou.

De andere certitude van de Franstalige liberalen is Didier Reynders, de afgelopen weken altijd present op de onderhandelingen. De Luikenaar wil de verlaging van de personenbelasting, die de komende jaren op kruissnelheid komt, zelf oogsten en blijft op Financiën. Ook François-Xavier de Donnea, onlangs gewipt als Brussels minister-president, hoopt dat er voor hem nog iets uit de bus komt. Voor Armand De Decker geldt hetzelfde, al blijft die misschien gewoon nog vier jaar langer voorzitter van de Senaat.

Louis Michel denkt er zelf ook nogal nadrukkelijk aan om ook Sabine Laruelle, die het bijzonder goed deed bij de jongste verkiezingen, te lanceren. Laruelle beschikt bovendien over een christen-democratische roots: interessant in een politiek landschap waarin de cdH steeds verder verschrompelt.

De VLD krijgt premier en drie ministers, SP.A en PS krijgen beide vier en MR drie excellenties

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234