Zaterdag 18/09/2021

pensioenen

Daar is het pensioen op punten weer

Minister van Pensioenen Daniel Bacquelaine (MR). Beeld Photo News
Minister van Pensioenen Daniel Bacquelaine (MR).Beeld Photo News

De regering heeft dan wel een pensioenakkoord voor werkloze vijftigplussers beet, het belangrijkste debat moet nog beginnen. Na jaren stilte staat het pensioen op punten weer bovenaan de agenda.

“Onze pensioenen zijn geen tombola.” ABVV-topvrouw Caroline Copers waarschuwde al in deze krant voor het pensioen op punten. Vanochtend troepen 500 à 600 vakbondsleden samen aan het Jubelpark in Brussel met dezelfde slogan. Daar starten de sociale partners, eindelijk, de gesprekken in het Nationaal Pensioencomité over het dossier.

Even leek het befaamde pensioen op punten een stille dood te sterven, nu staat het weer bovenaan de agenda. Het basisprincipe is simpel: per gewerkt jaar krijg je een punt. Op het einde van je carrière worden die punten opgeteld en vermenigvuldigd met een bepaalde waarde in euro. En dat wordt dan je pensioenbedrag.

Meer dan twee jaar heeft het geduurd vooraleer bonden en werkgevers zich konden buigen over dit sluitstuk van de pensioenhervorming. Nu maakt Pensioenminister Daniel Bacquelaine (MR) zich sterk om tegen het einde van de legislatuur de wettelijke basis gelegd te hebben. Ook Open Vld zet druk op de ketel. De bedoeling is om het systeem in 2025 ingang te laten vinden, allicht zonder overgangsperiode.

Maar betekent dat nieuwe systeem ook complete willekeur, zoals de vakbonden suggereren? Lang niet, al hangt alles af van de concrete invulling. Hoeveel euro een punt waard is en hoe dat berekend wordt, is nu voorwerp van debat onder sociale partners. De bedoeling is om de hoogte van het pensioenbedrag af te stemmen op het gemiddelde loon op dat moment. Op die manier wordt gegarandeerd dat iemands pen­sioen voldoende koopkracht oplevert.

Tegelijk worden factoren als de gemiddelde levensduur of de samenstelling van de bevolking in rekening gebracht. Want hoe meer oudere mensen (die ook nog eens lang leven), hoe meer de overheid aan pensioenen zal moeten uitbetalen.

Onzekerheid

Het systeem wil zo twee uitgangspunten aan elkaar koppelen: hoe houd je pensioen betaalbaar voor de overheid en geef je alle burgers tegelijk een kwaliteitsvol pensioen? Na de huidige hervormingen slaagt de regering voorlopig enkel in het eerste opzet. De stijging van de pensioenkosten wordt dan wel afgeremd, uit een Europees rapport blijkt de Belg met een te lage uitkering achterblijft.

De vakbonden zijn vooral bevreesd omdat de waarde van het punt ieder jaar opnieuw bepaald wordt. Terwijl momenteel iemand jaren op voorhand kan voorspellen hoe hoog zijn pensioen zal zijn, kan hij dat in het puntensysteem pas op het laatste moment weten.

De bedragen zullen normaal gezien robuust zijn en geen grote schokken vertonen, maar de bonden houden hun hart vast voor die relatieve onzekerheid. Wat als de regering de waarde plots naar beneden haalt om de begroting te doen kloppen? “Een punt zal nooit kunnen dalen”, stelt Koen Peumans, woordvoerder van Bacquelaine.

En dan is het ook zo dat niet elk werkjaar in gelijke mate zal doorwegen. De doelstelling is om jaren van zware arbeid harder te laten doortellen, en periodes van werkloosheid of inactiviteit een lagere score te geven bij de berekening. Vooral dat laatste baart de vakbonden grote zorgen. Denk daarbij aan de discussie over de werkloze vijftigplussers van de afgelopen weken. Gaan die er alsnog slechter vanaf zijn?

Bij de werkgevers is enkel het Verbond van Belgische Ondernemingen voluit voorstander. “Dit systeem vermijdt dat we hervormingen blijven uitstellen om pas op het laatste moment, zoals nu, drastische maatregelen te nemen.” Unizo is voorzichtiger en wijst ook op de onzekere factoren.

Erg proactief is de minister tot nu toe niet geweest in dit dossier. Vorig jaar leek het pensioen op punten ten dode opgeschreven toen de pensioenadministratie meldde dat het onuitvoerbaar was, wegens veel te complexe berekeningen.

Frank Vandenbroucke, voorzitter van de raad van experten die de regering bijstaat bij de pensioenhervorming, heeft achter de schermen aan de kar getrokken. De administratie is inmiddels helemaal overtuigd.

Tegelijk heeft zijn raad van experten afgelopen zomer een lijst met vragen voorbereid die de basis kunnen vormen voor het debat onder sociale partners. Bacquelaine heeft die haast integraal overgenomen, waardoor het debat eindelijk kan starten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234