Woensdag 24/07/2019

Energie

Daar is een winterprik, daar dreigen de stroomtekorten

Krijgt ons land deze week te maken met stroomtekorten? Zo ver is het nog niet. Maar er mag nu stilaan echt niets meer fout lopen.

De kerncentrale van Tihange. Beeld ANP

Energiespecialisten waarschuwen al lang: stroomtekorten zijn niet alleen een probleem voor exotische bananenrepublieken, ook België dreigt ermee geconfronteerd te worden. Doemdenkerij? Ze lijken deze week het gelijk - toch een beetje meer - aan hun kant te krijgen.

De stroombevoorrading van ons land loopt heel moeilijk door een opeenstapeling van tegenvallers. In Frankrijk, normaal een land dat stroom uitvoert, zijn een derde van de kerncentrales gesloten door 'onregelmatigheden'. In België liggen de kerncentrales van Tihange 1 en Doel 3 stil. De eerste nadat een van de bijgebouwen werd beschadigd tijdens bouwwerken. De andere omwille van een langer geplande onderhoud.

Bovendien werkt ook Moeder Natuur tegen. De volgende dagen wordt er weinig zon en weinig wind verwacht. Hierdoor zullen de zonnepanelen en windmolens in ons land amper elektriciteit kunnen opwekken. En omdat een ongeluk nooit alleen komt, voorspelt de weerdienst deze week een winterprik, met temperaturen net boven het nulpunt en misschien de eerste sneeuw. Als het vriest, schiet het stroomverbruik de hoogte in.

Omgezet in concrete getallen betekent dit dat België ruim 12.000 megawatt aan stroom nodig heeft, terwijl het zelf nog geen 11.000 megawatt produceert. Op een of de andere manier moet dit gat gedicht worden. Dat kan door stroomimport uit Duitsland - onze oosterburen hebben nog stroom op overschot. Het nadeel is dat de vraag naar Duitse elektriciteit zo groot is dat de prijs ervan enorm is gestegen.

Afschakelplan

"Momenteel importeren we stroom vanuit Duitsland en is er geen probleem voor de bevoorradingszekerheid van ons land", verduidelijkt Marleen Vanhecke, de woordvoerder van hoogspanningsnetbeheerder Elia. "Maar als de prijs blijft stijgen, kan het zijn dat we overschakelen op onze strategische reserve." In die reserve zitten twee gascentrales, in Vilvoorde en Seraing, die alleen in uiterste nood worden opgestart tegen betaling.

"We zijn alert", benadrukt ook energieminister Marghem. Ze zat gisterenmiddag een uur samen met Elia.

In het beste geval blijkt de winterprik toch niet zo fel en volstaat het om meer Duitse stroom te importeren. In het slechtste geval moet de strategische reserve en misschien zelfs het 'afschakelplan' worden opgestart.

De vorige regering heeft dit afschakelplan opgemaakt. Dat moet ervoor zorgen dat als er ooit een stroomtekort is, dat niet tot een grootschalige black-out leidt, maar dat het probleem relatief onder controle blijft.

In een eerste fase komt dit erop neer dat minister Marghem de bevolking zou oproepen om minder te verbruiken. Industriële bedrijven zouden geld krijgen om hun grote, stroomverslindende machines stil te leggen. Als dat niet zou volstaan, moeten er 'afschakelingen' komen. Daarbij wordt om beurten een groep gemeenten van het stroomnet afgesloten voor een paar uur. Daarna komt een andere groep aan de beurt, enzovoorts.

Alex Polfliet van Zero Emission Solutions: "Wij houden net het hoofd boven water." Beeld Emy Elleboog

Maar, we zijn nog lang niet zo ver, onderstreept Elia-woordvoerder Vanhecke. "We ontkennen niet dat de situatie ernstig en moeilijk is. We hebben ook onderhoudswerken aan onze hoogspanningslijnen opgeschort om zoveel mogelijk te kunnen importeren. Maar op dit moment spreekt er niemand over het afschakelplan."

Toch is niet iedereen er gerust op dat ons licht aanblijft. "We houden het hoofd net boven water. Er mag nu niets meer fout gaan", waarschuwt Alex Polfliet van het consultancybureau Zero Emission Solutions. Hij is een van de energiespecialisten die al lang waarschuwt voor stroomtekorten. "Het is te hopen dat er niet nog eens een kerncentrale onverwacht uitvalt. En dat is geen doemdenkerij. De laatste maanden is het meermaals gebeurd."

Het gelijk van de minister

Nog dit: hoe bizar het ook mag klinken, voor Marghem biedt deze crisissituatie ook een kans. Zij grijpt de bevoorradingsproblemen aan om haar eigen gelijk te bewijzen over de kerncentrales Doel 1 en 2.

Marghem besliste eind vorig jaar om die twee reactoren langer open te houden dan gepland, tot 2025, om stroomtekorten te voorkomen. Die beslissing botste toen op verzet van de milieubeweging en de oppositie.

"Zonder die productie zou ons land zich vandaag in een veel complexere situatie bevinden. Dit is het bewijs dat de verlenging van die centrales onontbeerlijk was", benadrukte Marghem gisterenochtend in een persbericht.

De milieubeweging vindt dit een perverse redenering. Op Twitter reageerde Mathias Bienstman, de beleidscoördinator van Bond Beter Leefmilieu cynisch: "Strakke logica van Marghem: meer kerncentrales openhouden om onbetrouwbaarheid van kerncentrales op te vangen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden