Dinsdag 19/10/2021

Daar gaat de koningszoon eindelijk

Maureen Dowd over de verlichting na het vertrek van W. en de warme sfeer in Washington na de eedaflegging.

Maureen Dowd is columniste van The New York Times en was in die hoedanigheid de jongste acht jaar een van de scherpste critici van Bush.

H et was het ogenblik waarop de aarde stilstond. Zelfs toen Klaatu landde in een vliegende schotel op de Ellips in Washington was niemand zo betoverd door hetgeen in het luchtruim vloog (Klaatu is de humanoïde held uit de sf-film 'The Day the Earth Stood Still', nvdr).

Dit toestel landde niet. Het steeg op.

Toen W. niet langer president was, vloog hij weg, over het Capitool, langs de Mall, op weg naar Andrews Air Force Base. Vandaar ging het richting Texas.

Ik heb heel wat presidenten zien komen en gaan. Maar nooit eerder heb ik een schouwspel gezien zoals afgelopen dinsdag. Vier miljoen ogen waren naar de hemel gericht. Ze volgden het traject van de helikopter, weg uit de stad. Het leek erop dat iedereen de ex-president uitwuifde, met een of twee handen. Het gewuif schoof op naar het westen, de Mall af, richting het Lincoln Memorial. De mensen bleven gebiologeerd naar de groene metalen vogel staren. Ze wilden er minstens honderd procent zeker van zijn dat W. écht weg was. Het leek een zware last die van hun schouders viel. Het klonk bijna als een zucht van verlichting: "Godzijdank. Ben je er zeker van dat Cheney ook zijn rolstoel heeft meegenomen?"

De massa werd bijna uitzinnig omdat George W. Bush nu een ex-president was. De 43ste president zelf bleef joviaal, zo verklaarde zijn laatste persattaché Dana Perino: "Net zoals hij het altijd geweest is".

Het leek op de catharsis uit een Grieks drama. De antagonist werd van de scène geplukt, in de lucht geheven, terwijl de protagonist bijna miraculeus in zijn plaats verscheen. Die zou op magische wijze alle problemen oplossen. Alleen verraadden Barack Obama's ietwat trieste houding en sterk afgelijnde retoriek dat hij geen godheid is. Deze plot krijgt geen eenvoudige oplossing.

Het was een ochtend boordevol emotie en voorbodes. Monden vielen open, de Dow viel nog dieper en grenzen vielen weg. Zelfs deze coole, nieuwe president moet wat ontmoedigd zijn geraakt toen hij de ellenlange autocolonnes en twee miljoen op hoop verzotte zielen op zich af zag komen. Hij droomt dat hij ze allemaal uit de nood kan redden.

Het optimisme werd getemperd door pessimisme, een gevoel "dat deze kerel misschien een unieke kans kan aangrijpen. Maar lieve deugd, de problemen zijn allesbehalve uniek: ze zijn overal, altijd". In tegenstelling tot W. is Obama een realist. Hij weet dat het zou kunnen dat hij al deze uitverkoren zielen in de steek moet laten.

Er was ook wat nervositeit die dag. Ted Kennedy bezweek heel even, Robert Byrd reageerde verstrooid. En er was het partijtje tussen de pientere titanen: de nieuwe democratische president die oog in oog kwam te staan met het conservatieve hoofd van Justitie, aan wie hij zijn stem niet had gegeven.

John Roberts moest even "Easy, cowboy" zeggen toen Obama "I" vergat te vermelden aan het begin van de eedaflegging. Vervolgens bood de president, die duidelijk iets fout gelezen had, het hoofd van Justitie de kans om zijn slordige zinsconstructie te hernemen. Hij deed het terwijl hij de term "faithfully" en een aantal andere woorden op de verkeerde plaats zette.

Onder het platform waar ik zat, glunderden Denzel Washington, Beyoncé, Jay-Z en P. Diddy. Ze zagen hoe de nieuwe bevelhebber aantoonde dat hij het land én het scenario in handen had. Nadat hij president Bush bedankt had "voor zijn diensten aan het land" deed Obama nog eens over wat in 2006 gebeurde tijdens een diner voor correspondenten op het Witte Huis. Toen vloerde Stephen Colbert de president voor het gezicht van de natie.

Terwijl W. erbij stond en ernaar keek, vroeg hij zich langzamerhand én geïrriteerd af op wie Obama het gemunt had. "Heeft hij het over mij? Zegt nummer 44 dat ik er een zootje van heb gemaakt?" De pasbenoemde president gaf zijn voorganger het nakijken: "Als het op landsverdediging aankomt, verwerpen we de keuze tussen veiligheid en idealen". Onder luid applaus (en sprekend tot Bartlett, de president in de tv-serie 'The West Wing', nvdr) ging hij verder: "Onze idealen verlichten nog altijd deze wereld. We hoeven ze niet opzij te schuiven uit opportunisme". Hij zei dat Amerika de hoop boven de angst verkiest, de eenheid boven de tweedracht, en dat "valse beloften" en "kinderachtigheden" tot het verleden behoren.

Om aan te tonen dat een mens, zelfs "de" mens, tot veel in staat is, benadrukte hij het woord "ons". Hij benadrukte dat de heropbouw van de puinhoop die W. en Cheney achterlieten een gedeelde last is. Als we ons allemaal van deze moeilijke taak kwijten, kan het nog best meevallen.

Ik ben hier opgegroeid en het is de allereerste keer dat ik de stad als geheel gelukkig en onverdeeld heb gezien. De sfeer deed denken aan de weken na 9/11. De Obama's hebben een nooit gezien pleidooi gehouden om iedereen te betrekken bij de echte stad, die achter het politieke Oz ligt. Ze hebben het op verschillende manieren gedaan. Zo begonnen ze hun avond al op het D.C. Neighborhood Inaugural Ball.

De binnenstad leek een euforisch winkelcentrum, waar handel werd gedreven en vriendelijkheid onder de goegemeente heerste. Volgens een enquête van The Times is het geduld dat Amerika aan Obama verleent te voelen in de hele hoofdstad. De massa straalde warmte uit, geen zenuwachtigheid. Voorbijgangers lachten toen een fietser met een rastamuts zijn 'Barack Obamawierook' probeerde te slijten. De feestvierders begaven zich naar een plek waar je een magische kleurstift kon nemen en posters mocht aanvullen die begonnen met de zin: "Meneer de president, ik hoop dat..."

De reacties varieerden. Van "minder olie verbranden" en "gezondheidszorg voor iedereen" tot "een geneesmiddel voor kanker". Maar deze was nog het treffendst: "een geschift feestje na de beëdiging".

'De mensen bleven gebiologeerd naar de groene metalen vogel staren. Ze wilden er minstens honderd procent zeker van zijn dat W. écht weg was'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234