Woensdag 28/10/2020

DAAN

"Where's Rick?" Het kost me moeite om de vraag niet te stellen, maar ik kan me zo voorstellen dat de bediening dagelijks met tientallen lollige toeristen te maken krijgt die op precies dezelfde manier spitsvondig denken te zijn.

Ik bevind me in Rick's Café, Casablanca. Het is de tent van Humphrey Bogart - Rick - in de naar de stad vernoemde film, waarin hij vanuit de schaduw cynisch over zijn vele gasten waakt.

Rick laat zich, zoals wel vaker, vanavond niet zien. Aanleiding genoeg om me in te beelden dat ik hem ben, dat ik mijn Europese leven ben ontvlucht, dat dit mijn tent is, waar iedereen mijn naam weet maar niemand me kent. (De waarheid: hooguit ben ik de schaamte ontvlucht, schaamte voor de afwezigheid van iets om te ontvluchten; geen trauma's, geen gepleegde misdaden, geen fatale mislukkingen.)

Vertellingen scheppen orde in de chaos. Mensen lezen boeken of kijken naar films op zoek naar een interpretatie van het leven, dat bizarre geheel van feiten, toevalligheid en vergissingen. Zonder interpretatie, zonder orde, is het leven betekenisloos en dus onleefbaar.

Trompetjazz klinkt uit de speakers, soms zingt Frank Sinatra een deuntje mee, de ruimte loopt vol, vrouwen in jurken, mannen in pak. De obers dragen een fez, de onbespeelde piano staat eenzaam in de hoek. Ik bestel een tweede whisky, mijn handen geuren naar zon en komijnzaad, waarmee het ochtendbrood hier besprenkeld wordt.

Mannen dobbelen om geld, vrouwen moedigen hen aan, terwijl hun vingers zich sluiten om de smalle hals van een cocktailglas. Achter in de zaal staat een televisiescherm aan waarop Casablanca voortdurend wordt herhaald. Ik durf er niet naar te kijken, wetend dat mijn zorgvuldig opgebouwde fantasie de confrontatie niet zou overleven. Ik wenk de ober, krijg nog een drankje, loop rond, dat niemand me aanspreekt past bij mijn personage, de fantasie werkt nog. Mijn ogen blijven op de deur gericht, hopend op Ingmar Bergman.

Iedereen kent dergelijke fantasieën. Compassie en empathie bestaan bij de gratie van de illusie dat we de ander (kunnen) zijn. We leven mee met een film omdat we ons kunnen voorstellen dat hij over ons leven gaat, dat wij (als) die hoofdpersonen zijn.

Maar uiteindelijk ga ik dan toch voor het televisiescherm zitten. De film ontvouwt zich, mijn fantasie verdwijnt. En daar loopt Rick, in zwart-wit, onverstoorbaar. Uiteindelijk koop ik het whiskyglas waaraan ik in de loop van de avond zo gehecht ben geraakt en verlaat het café zoals ik het binnengekomen ben, als een toerist. Even was ik Humphrey Bogart, en niemand weet ervan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234