Dinsdag 18/05/2021

DAAN

Hoe rustiger mijn leven is, hoe meer ik fantaseer over dynamiek (en andersom), over actie, over revolutie. Dit is natuurlijk een vrij decadente hobby, maar goed, het is beter dan Pokémon GO.

Revolutie dus. Op de gekste momenten spookt het begrip door mijn hoofd, werkelijk als een fantoom uit vergane tijden. Want de revoluties die ik in mijn leven heb meegemaakt, gingen alle gepaard met zo'n droevig verzachtend adjectief dat welbeschouwd in tegenspraak is met het principe van de revolutie zelf. Fluwelen revoluties, stille revoluties, geleidelijke revoluties. Revoluties kortom, die geen revoluties waren, maar gewoonweg veranderingen.

Wat is een revolutie precies? Een revolutie is een fantasie die in noodtempo wordt geïmplementeerd op de werkelijkheid. Revoluties hebben geen adjectief nodig. Ze voltrekken zich, en sleuren alles met zich mee, zowel medestanders als vijanden. Maar wat gebeurt er wanneer de revolutie de status quo wordt? Wanneer de fantasie opgaat in de werkelijkheid van alledag?

Vanmorgen las ik het antwoord op deze moeilijke vragen, in romanvorm. 33 revoluties. Geschreven door Canek Sánchez Guevara. Het zou me verbazen als ergens ter wereld iemand rondloopt die bij het horen van het woord 'revolutie' niet binnen enkele minuten denkt aan de naam Che Guevara. En via de naam aan het begrip, het symbool, de industrie, de tatoeage op de rechterarm van Diego Maradona, de posters, de graffiti, de T-shirts. Che Guevara is de verpersoonlijking van revolutie. Vandaar dat ik met bovengemiddelde interesse de eerste en enige roman van zijn kleinzoon oppakte, zojuist in het Nederlands verschenen.

De hoofdpersoon ('hij') is een ineengedoken man, stil en melancholisch. De idealen van de voorbije generaties waaien door de Cubaanse straten, door de huizen en langs de muren, ze hollen alles uit, ze ontdoen de werkelijkheid van elk reliëf. Hoe ziet de dag eruit? 'Stilzwijgend doen wat er van je verwacht wordt, huichelen door af en toe "leve de revolutie" te roepen - iedereen tevreden.'

In werkelijkheid: niemand tevreden. 'Nu het epische eraf is, blijft er nog slechts verveling, verzuim en luiheid over.'

In drieëndertig kleine, poëtische hoofdstukken wordt een leven geschetst van betastingen bij de bushalte, van huiselijke paranoia, van schaamte en leegte. De enige hoop voor de hoofdpersoon is kunst. Hij leest Russische romans en laat zich meevoeren, raakt betoverd. Intussen betovert de schrijver ons.

Neem deze passage. 'Hij hangt op. Rum, sigaret, bank. Hij pakt lukraak een boek, slaat het op een willekeurige bladzijde open en begint vanaf een willekeurige bladzijde, een willekeurige regel te lezen maar hij kan zijn aandacht er niet bijhouden.'

Zelden heb ik verveling zo krachtig beschreven gezien. De leegte ervan, maar ook het valse gevoel dat bij verveling hoort; dat de wereld jou maar moet vermaken.

De helden zijn verdwenen, de glorie is vervangen door routine. De routine slokt alles op. 'Telkens opnieuw, als een plaat met een kras, vraagt hij zich af waarom alles zo onveranderlijk lijkt, in weerwil van de heftigheid van elke verandering. Het gebouw houdt stand, ja, maar al het andere gaat ten onder in de algen en de dode dingen die het tij achterlaat.'

Canek Sánchez Guevara stierf vorig jaar op 40-jarige leeftijd aan een hartaanval. Een verlaat slachtoffer van de revolutie, die veel meer mooie boeken had moeten schrijven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234