Woensdag 12/05/2021

Nederlandse formatie

D66 heeft bijna geen keus meer: nu is de ChristenUnie aan de beurt

Gert Jan Segers arriveert op het Binnenhof voor een gesprek met informateur Edith Schippers.  Beeld ANP
Gert Jan Segers arriveert op het Binnenhof voor een gesprek met informateur Edith Schippers.Beeld ANP

Alexander Pechtold (D66) vindt het "onwenselijk", maar nu lijkt het toch zover: de ChristenUnie maakt zich op om te onderhandelen met VVD, CDA én D66 over een nieuw kabinet in Nederland.

Het zijn de vier krachtigste woorden in de Nederlandse politiek: er is geen alternatief. Met die boodschap van informateur Edith Schippers gaat Pechtold morgen naar zijn fractie. "Er ligt nog maar één meerderheidsvariant op tafel en dat is de variant met VVD, CDA, D66 en ChristenUnie", concludeerde de informateur vandaag.

Morgenochtend moeten de fracties van de vier betrokken partijen nog hun zegen geven, maar alle ogen zijn gericht op het tegenstribbelende D66. Kan die partij nog terug? Waarschijnlijk niet. ChristenUnie-leider Gert Jan Segers toont zich daarvoor te meegaand. Voor de ChristenUnie is "alles bespreekbaar", herhaalde hij vandaag na zijn gesprek met Schippers.

Is het D66-voorstel voor stervenshulp bij 'voltooid leven' dan geen breekpunt meer? Segers: "Het is een heel ingewikkeld onderwerp, maar ook ingewikkelde onderwerpen liggen op tafel."

Dat klinkt al heel anders dan voor de verkiezingen. Toen sprak Segers over een "huiveringwekkend voorstel", waaraan de ChristenUnie "op geen enkele manier" zou meewerken. Nog altijd is de partij mordicus tegen, maar Segers wil niet dat Pechtold de kwestie kan aangrijpen om de ChristenUnie buiten de deur te houden.

SP-leider Emile Roemer.  Beeld ANP
SP-leider Emile Roemer.Beeld ANP

Pechtold heeft tijdens de "bijna-impasse" van de afgelopen week op alle manieren laten zien dat hij na het afvallen van GroenLinks dolgraag een nieuwe linkse partner wil. Zo stelde hij vandaag nog voor om SP én PvdA uit te nodigen voor onderhandelingen met VVD, CDA en D66.

Zijlijn

Een klein uur later was al duidelijk dat zo'n coalitie er niet komt. Lodewijk Asscher nam na zijn gesprek met Schippers alle hoop over de PvdA als reddingsboei weg: "We zijn niet beschikbaar voor onderhandelingen met het zogenoemde motorblok van VVD, CDA en D66." Volgens Asscher is het een illusie om te denken dat zijn partij met negen schamele zeteltjes "drie rechtse partijen op sociaal-economisch vlak" kan bijsturen.

D66-fractievoorzitter Alexander Pechtold op weg naar informateur Schippers voor een overleg. Beeld ANP
D66-fractievoorzitter Alexander Pechtold op weg naar informateur Schippers voor een overleg.Beeld ANP

Ook Emile Roemer houdt vast aan de verkiezingsbelofte dat de SP niet met de VVD gaat samenwerken. Tegelijkertijd weet de SP-leider wat hem te wachten staat als er nu toch een centrum-rechts kabinet met VVD, CDA, D66 en ChristenUnie komt: hij zal worden achtervolgd met het verwijt dat de SP weer aan de zijlijn bleef tijdens de formatie.

De SP-leider probeert die kritiek voor te zijn door onvermoeibaar te pleiten voor een centrum-links kabinet-Buma I. Zonder de VVD, maar met CDA, D66, SP, PvdA, GroenLinks én 50Plus. Asscher sluit medewerking aan zo'n coalitie op voorhand niet helemaal uit - "Ik ga erover denken als Buma me belt" - maar de voorman van het CDA blijft onwrikbaar in zijn afwijzing, al zou hij de functie van premier krijgen in het monsterverbond tussen zes partijen. "Zo'n coalitie bestaat alleen in het hoofd van Roemer", sneerde Buma vorige week.

Pechtold en zijn fractie hebben nu bijna geen keus meer. Een kabinet met GroenLinks was de droomcoalitie; toen dat misliep ging bijna iedereen op het Binnenhof er al van uit dat de ChristenUnie aan de beurt zou komen.

Ook D66 zal morgen tegen heug en meug tot de conclusie komen dat er voorlopig geen alternatief is voor de ChristenUnie. Iedere andere beslissing leidt tot een echte impasse.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234