Maandag 21/06/2021

Cyrano op de camping

Cyrano de Bergerac: in ons hedendaags theater wordt deze Franse klassieker van Edmond Rostand (1879) nog zelden opgevoerd. Maar is onbeantwoorde liefde niet van alle tijden? Dat moeten ze gedacht hebben bij NTGent.

Of dacht Julie Vandenberghe, door NTGent binnengehaald als jonge regisseuse binnen het ensemble, toen ze haar eerst keuze voor Le Square van Marguerite Duras inruilde voor deze Franse tragikomedie. "Uit artistieke noodzaak werd gekozen om toch ander spelmateriaal te nemen, weliswaar op basis van dezelfde thema's: mannen versus vrouwen, spreektaal als communicatiemiddel en als hindernis", zo luidde de verklaring. Eén pot nat, Duras en Rostand. "Waarom ook niet?", zeiden wij meegaand, veronderstellende dat een bewerking van Cyrano toch een stuk uitdagender is dan gebeiteld te zitten met Duras.

Die uitdaging van de grondige bewerking is NTGent met Cyrano zeker aangegaan. Scenograaf Pol Heyvaert plaatst de protagonisten in een caravan. Een tang op een varken om een Frans edelmilieu naar een trailerpark te transponeren, maar het biedt dramaturgische mogelijkheden. De caravan doet in de beginscène dienst als projectiescherm om het romantisch landschap te verbeelden alwaar Cyrano (Bert Luppes) de mooie Roxane (Ann Miller) modelleert tot zijn muze, de zon waar rond zijn poëzie draait. Zij laat het zich welgevallen, maar haar hart klopt niet voor hem. Zij valt voor het uiterlijk schoon en is verliefd op een van zijn jonge rekruten, de viriele maar onmondige Christian (Harm Duco Schut). In hun passie voor dezelfde vrouw vinden ze elkaar: Cyrano, verlegen man van het geschreven woord, zal Christian de poëzie leveren die Roxanes hart sneller doet kloppen, en Christian zal tot aantrekkelijke spreekbuis dienen van Cyrano's liefde voor Roxane. Zo'n dubieuze ménage à trois moet naast de nodige hilariteiten wel tot miserie leiden.

Zwart-wit

Het is iets waar Vandenberghe duidelijk mee worstelt: met het genre van de tragikomedie, én met het opgehangen vrouwbeeld van de naar romantiek smachtende naïevelinge Roxane. Ze countert dit door haar hier als de spelverdeelster te laten opduiken, met een play in the play, waarin de camera het voor het zeggen heeft. De caravan als trailer voor de media/emotiegeile generatie met een Roxane met zangaspiraties en een Christian als posterboy als antipode voor die lelijke poëet Cyrano. Maar is ironie dezer dagen dan echt nog ons enige wapen om met een klassieke tragikomedie om te kunnen? En de snelle hap het enige om het verteerbaar te houden? Daar heeft het alle schijn van in deze Cyrano, die zich in de beperking van drie personages tot de snelste baan van het verhaal vertellen dwingt.

Van de secuur uitgewerkte beginscène die het beste laat vermoeden is het - holderdebolder -de sleutelscènes afwerken. Degen in de hand en de verkleedkast op het plan. Waarbij - om in de Franse sfeer te blijven - Miller zich aan het lippen van Frans chanson mag wagen (want is niet elke vrouw actrice in het spel der liefde?) en het psychologische duel tussen de twee mannen zich verhoudt tussen de man van de daad, Christian, en de man van het woord, Cyrano. Zwart-wit zijn de verhoudingen: "Ik heb de poëzie maar niet de fysionomie, ik heb de neus (voor vrouwelijk schoon) maar helaas de neus", dixit Cyrano. Bernard Dewulf mag zich als vertaler uitleven in de liefdesrijmelarij, maar het is pas bij de bekentenis van Cyrano aan Roxane, dat we ook daadwerkelijk iets voelen bij hetgeen zich op scène afspeelt.

Met dank aan de cameraclose-up en acteur Bert Luppes die het touw langzaam naar zich toetrekt en in die innige omhelzing - dat pakken van het been van Roxane! - ons even een zinder door het lijf jaagt. Al de rest is historie, en zal ook zo vervlieden.

www.ntgent.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234