Dinsdag 19/01/2021

Cynisch dat er eerst doden moeten vallen

Acht jaar geleden schoot een Vlaams Blokker in Schaarbeek haar ouders dood. Deze week werd Kenza Isnasni (27) opnieuw geconfronteerd met fluitende kogels. Ze was een van de vier Belgen aan boord van het hulpkonvooi voor Gaza. ‘Wat Israël ook zegt, ik kan u verzekeren dat geen van ons ook maar de minste gewelddadige bedoeling had.’

Kenza Isnasni was erbij op de Marmara toen Israëlische kogels de opvarenden om de oren vlogen

Kort nadat het nieuws over de dramatische Israëlische raid op het hulpkonvooi voor Gaza bekend was geraakt, bleek dat er maar liefst vijf Belgen aan boord waren. Op de koop toe was het ook perfect communautair geregeld allemaal: twee Vlaamse meisjes - Griet Deknopper (32) en Inge Neefs (26) - twee Franstalige meisjes - Kenza Isnasni (27) en Fatima El Mourabiti (26) - en een Belgisch-Libanese cameraman voor Al Jazeera, Isaam Zaatar.

“Het is wel een beetje cynisch dat er eerst doden moesten vallen om Gaza onder de aandacht te brengen”, zegt Kenza Isnasni vrijdag aan de telefoon vanuit Istanbul, waar ze de dag tevoren nog de begrafenis bijwoonde van de negen Turkse opvarenden van de Marmara. “Maar misschien is het uiteindelijk toch ergens goed voor geweest: wat er gebeurd is op de Marmara heeft heel veel mensen gemobiliseerd omtrent de situatie in Gaza.”

Zo moeilijk als het deze week was om de Belgische Gaza-vrouwen te pakken te krijgen, zo makkelijk was het vorige week. Eigenlijk hadden er vijf Belgische meisjes moeten zijn, maar Julie Jaroszewski, een 27-jarige Brusselse kunstenares, besloot op het allerlaatste moment niet aan boord van de Marmara te gaan. Ze had daar zo haar redenen voor. Tijdens de voorbereidingsfase van het Gazakonvooi was het haar taak om de media geïnteresseerd te krijgen voor de actie. Dat bleek niet zo makkelijk.

“We hebben één kort radio-interview gedaan en dat was het”, zegt Jaroszewski. Ook de Belgische politiek leek vorige week belangrijker zaken aan het hoofd te hebben dan het doorbreken van het embargo tegen Gaza. Voor Jaroszewski was dat genoeg reden om niet mee te gaan. “Israël had vooraf heel duidelijk gemaakt dat het de boten onder geen beding zou laten passeren. Gezien de geringe belangstelling in België voelde ik me niet beschermd als Belg. Daarbij kwam ook dat ik helemaal geen ervaring heb met dit soort dingen. Kenza en Fatima waren al eerder in Palestina geweest, ik niet.”

Kenza Isnasni is geen onbekende in België. Op 7 mei 2002 werden haar beide ouders in Schaarbeek vermoord door hun mentaal gestoorde bejaarde buurman. De 79-jarige Henry Vyt, die zelf omkwam in een vuurgevecht met de politie, stond in de buurt bekend als een racist en aanhanger van extreem rechts. Op de begrafenis maakte de toen 19-jarige Kenza Isnasni indruk met haar waardige optreden en haar oproep tot kalmte.

Isnasni haalde sindsdien nog een paar keer de media: toen eind 2002 in Borgerhout de 27-jarige islamleraar Mohamed Achrak werd vermoord - ook al door een gestoorde buurman -, bij de eerste herdenking van de moord op haar ouders, en opnieuw in 2006, toen Hans Van Themsche in Antwerpen Oulema Niangando en Luna Drouart doodschoot. Daarna werd het in de media stil rond Kenza Isnasni. Toen ze dit jaar ter gelegenheid van de achtste verjaardag van de moord op haar ouders een opiniestuk probeerde te slijten aan de Belgische kranten, werd het overal geweigerd. Vorige week dook het op in een aantal Marokkaanse media.

“Het België van vandaag de dag spreekt me niet meer aan”, schrijft Isnasni in het artikel. “Van mijn België verwacht ik dat het naar me luistert, dat het me antwoorden aanreikt, dat het ageert en dat het eenieder in staat stelt er een plek te vinden.” In de plaats daarvan stelt ze vast dat het racisme in België alleen maar toeneemt. “Telkens wanneer zich een drama voordoet, worden er hoogdravende toespraken gehouden, maar het blijft altijd op het emotionele vlak en de banalisering van het racistische discours krijgt steeds opnieuw de bovenhand.”

Nee, zegt ze, ze heeft België niet de rug toegekeerd. Toen Isnasni en Al Mourabiti donderdagochtend in Istanbul aankwamen, hulden ze zich zelfs ostentatief in de Belgische vlag. “Wat ik hier doe, ligt in het verlengde van wat ik in België heb proberen te doen. Ieder heeft zijn eigen parcours; voor mij is dat het verdedigen van de humanitaire zaak, of dat nu in Schaarbeek, Congo, de Filippijnen of in Gaza is”, zegt Isnasni.

De vrouwen gingen eind 2009 al eens naar Gaza, maar de situatie was niet vergelijkbaar. “Het was een konvooi over land, via de Rafah-grensovergang met Egypte”, zegt Fatima El Mourabiti, die in Brussel als pedagoge werkt. “Op die reis kon ik met eigen ogen zien hoe precair de situatie van de bevolking van Gaza is onder de Israëlische blokkade. Toen het plan werd opgevat voor een nieuw Gazakonvooi over zee leek me dat heel pertinent: we zouden hulpgoederen bezorgen aan de bevolking en tegelijkertijd de aandacht vestigen op de Israëlische blokkade.”

Geen van beiden had verwacht dat het konvooi een dodelijke afloop zou krijgen. “We hadden via de Israëlische pers wel begrepen dat Israël alles zou doen om te verhinderen dat we Gaza zouden bereiken. Maar niemand van ons had ooit gedacht dat ze met scherp op de mensen zouden schieten.”

El Mourabiti bevond zich in de perszaal van de Marmara toen het schip in internationale wateren werd onderschept door het Israëlische leger. “We wisten dat ze eraan kwamen toen plotseling het internet uitviel. Omdat ik ook een documentaire maakte over het konvooi ben ik onmiddellijk naar buiten gelopen met mijn videocamera. Wat ik daar zag, kan ik alleen maar omschrijven als een oorlogsscène uit een Hollywoodfilm. Er werd geschoten en er ontploften geluidsbommen. Zoiets is angstaanjagend als je het nog nooit meegemaakt hebt, en al helemaal als je op een boot zit.”

Beide vrouwen verwerpen resoluut de Israëlische lezing van de gebeurtenissen aan boord van de Marmara dat de soldaten in een ‘lynchpartij’ waren beland. Israël heeft videobeelden vrijgegeven waarop slingers, knikkers en ijzeren staven te zien zijn. Het zegt ook dat een aantal soldaten is neergeschoten met hun eigen handvuurwapens nadat die door de activisten waren buitgemaakt. In de woorden van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu: “Dit was niet de love boat; dit was de hate boat.”

“Wat Israël ook zegt, ik kan u verzekeren dat geen van ons ook maar de minste gewelddadige bedoeling had”, zegt Isnasni. “Maar er is ook nog zoiets als wettige zelfverdediging: mensen hebben zich verdedigd om hun leven te redden.”

Ironisch genoeg zijn zowel Isnasni als El Mourabiti ongedeerd gebleven, hoewel alle negen doden op de Marmara vielen, terwijl de twee Vlaamse meisjes, die op een andere boot zaten, wel gewond raakten. Inge Neefs werd in het gezicht geraakt door een Israëlische rubberkogel.

“We hebben geluk gehad”, zegt El Mourabiti. “We hebben op elkaar gelet en waren blijkbaar op de juiste plek op het juiste moment. We hebben de Vlaamse meisjes gezien toen we werden vastgehouden in Beersheba in Israël; dat zij gewond zijn geraakt, bewijst dat het niet waar was dat er alleen op de Marmara geweld is gebruikt.”

Dat België zich woensdag onthield toen de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties een internationaal onderzoek naar het Gaza-incident vroeg, hebben ze nog maar pas vernomen. “We beginnen ons nu pas rekenschap te geven van wat er allemaal in de wereld is gebeurd sinds maandag”, zegt Isnasni.

Maar voor Julie Jaroszewski is het een zoveelste bewijs dat “onze politici geen voeling meer hebben met de mensen die ze verondersteld worden te vertegenwoordigen”. Voor haar zijn de opvarenden van de Marmara en de andere boten “mensen die besloten hebben dat ze niet langer willen wachten op hun politieke leiders om iets te ondernemen”.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234