Zaterdag 19/10/2019

terreurdreiging

Cyberexperts waarschuwen: "Terroristen blijven online de baas dankzij darknet"

. Beeld EPA

"Terroristen hebben vrij spel op internet. Bekende internetbedrijven mogen dan wel enkele inspanningen leveren om extremistische content te blokkeren, op het darknet Tor zijn criminelen heer en meester. En dat zal zo blijven", vreest cyberexpert Nico Cool.

Na de aanslagen in Londen uitte de Britse premier Theresa May felle kritiek. "We kunnen niet toestaan dat deze ideologie ruimte krijgt om zich te verspreiden. Toch is dat exact wat het internet en de grote bedrijven die internetdiensten leveren, doen", benadrukte de premier. "We moeten internationale akkoorden sluiten die het internet reguleren en de verspreiding van online extremisme en terreurplannen verhinderen."

Facebook-directeur Simon Milner zegt dat zijn bedrijf nu al actief is in het verwijderen van terroristische content: "We verwittigen de overheden bij vermoedens van een mogelijke aanslag."

De Vlaamse cyberexpert Nico Cool twijfelt aan die goede intenties. "Bij Google en Facebook kan je nog altijd een account aanmaken zonder je identiteit bekend te maken. Je kan valse e-mailadressen in elkaar knutselen en een man van pakweg 34 kan een Facebook-account samenstellen alsof hij een meisje van 12 is. Je kan ook probleemloos anoniem surfen op het internet. Het enige wat naar je kan wijzen, is je IP-adres. Maar dit kan je makkelijk veranderen of omzeilen."

Cool vergelijkt het internetverkeer met het gewone verkeer. "Het grote verschil is dat elke weggebruiker in ons gewone verkeer zichtbaar en identificeerbaar is. Wie een auto bestuurt, moet een rijbewijs hebben en aan de wagen hangen een nummerplaat en een chassisnummer. Andere weggebruikers hebben minstens een identiteitskaart en moeten herkenbaar zijn. Op het internet bestaan al deze regels niet. Dat kan alleen veranderen als elke surfer wereldwijd verplicht wordt in te loggen met zijn identiteitskaart of paspoort. Maar willen we onze privacy opgeven? Voor internetbedrijven die nu gigantische winsten maken, zou dat remmend werken bij het sprokkelen van persoonsgegevens die ze nu voor fortuinen kunnen verkopen aan adverteerders."

Maar terwijl (licht) erotisch beeldmateriaal vaak zeer vlug verdwijnt van Facebook, Twitter en YouTube, blijven jihadistische boodschappen soms dagenlang circuleren. "Foto's en video's met pornografische inslag worden kennelijk vlugger opgemerkt en/of gedeeld. Meestal melden de afgebeelde mensen schade."

Vandaar dat deze content vlug wordt weggehaald. "Extremistische boodschappen kunnen langer meegaan omdat surfers ze vaak maar half lezen en zich niet geroepen voelen om stappen te ondernemen. Ik geloof niet dat de internetbedrijven de haatboodschappen bewust langer online laten, tenzij de politie dit zou vragen om de tijd te krijgen om de auteurs op te sporen." Maar zelfs al mochten alle reguliere leveranciers van internetdiensten en alle overheden ter wereld surfers identificeren, dan bestaan er nog darknetwerken zoals Tor. "Via dit systeem met talloze tussenstations die het IP van de initiële afzender ontraceerbaar maken, kan elke gebruiker onzichtbaar blijven. Dit is een gedroomde wereld voor onder meer terroristen, criminelen en pedoseksuelen die beelden willen uitwisselen."

Wapens kopen

Cool: "Op Tor kan je van alles kopen: wapens, drugs, chemische spullen om bommen mee te maken... De aankopen kan je betalen met bitcoins (virtuele munt). Ook alle mogelijke recepten met springstoffen kan je raadplegen. Gespecialiseerde politiediensten proberen Tor en zijn verdachte gebruikers te infiltreren, maar dit zwarte netwerk is zo mondiaal dat het niet meer te controleren valt. IS lamleggen op internet? IJdele hoop."

Volgens de Noorse professor Thomas Hegghammer, expert in gewelddadige islam, konden jihadi's recent in alle vrijheid gebruikmaken van het net. "De gevolgen worden onderschat. We zullen dit probleem niet zomaar oplossen, maar strengere regels zullen helpen. Het tij zal keren als brede lagen van moslims extremisme 'uncool' vinden, zoals de Europeanen het neonazisme verwerpen. Die kentering zal plots plaatsvinden, maar we kunnen niet voorspellen wanneer."

Ook justitieminister Koen Geens (CD&V) zegt te ijveren voor meer controle op het net. Hij vindt dat ons land nu al een voortrekkersrol speelt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234