Vrijdag 15/01/2021

Technologie

Cyberarcheologie: in elkaar zetten wat IS kapot maakt

Een screenshot uit een video van IS.Beeld ANP

IS trekt een spoor van vernieling door Syrië en Irak. Kunstschatten, cultureel erfgoed en heiligdommen worden in stukken achtergelaten. Archeologen Matthew Vincent en Chance Coughenour konden het niet aanzien en verzamelen sinds kort zo veel mogelijk foto's van de artefacten, om ze daarna online weer tot leven te wekken. "Onze 3D-modellen kunnen de destructie door IS nooit goedmaken, maar wel herinneren aan het verbazingwekkende erfgoed dat is verdwenen."

Ze deden pijn, de beelden van IS-strijders die de kunst in het Mosul-museum met hamers en ander zwaar gereedschap te lijf gingen, zegt Vincent. "Ik werd verliefd op archeologie vanwege Assyriologie, de studie van oude talen en cultuur in precies die regio. Ik zag IS monumenten vernietigen voordat ik de kans had ze van dichtbij te zien."

Coughenour en Vincent werken bij het Initial Training Network for Digital Cultural Heritage (ITN-DCH), een project dat zich specialiseert in het toepassen van nieuwe technologie in kwesties rond cultureel erfgoed. "Toen we het filmpje van de vernietiging door IS zagen, stelde Chance voor om de reconstructie van deze beelden te crowdsurfen", vertelt Vincent aan de Nederlandse krant de Volkskrant in een Skype-gesprek. "Met behulp van fotogrammetrie en beelden uit het publiek. En dat werd Project Mosul."

Fotogrammetrie is een populaire techniek in projecten rondom cultureel erfgoed. Het gebruikt software om meerdere 2D-foto's van een enkel object om te zetten in 3D-beelden. Meer foto's betekent een beter 3D-model.

Tot nu toe ontvingen de archeologen ruim 700 afbeeldingen - veel meer dan verwacht - van een zeer diverse groep mensen. "De eerste series foto's kregen we van Amerikaanse militairen die in Noord-Irak waren gestationeerd, maar we kregen ook beelden van andere archeologen, iemand die in het Mosul Museum werkte en burgers uit Irak."

De burgerwetenschapper

Naast foto's kregen de mannen ook een allerlei hulp aangeboden, waardoor ze momenteel met negen vrijwilligers online replica's construeren. Project Mosul is een goed voorbeeld van de burgerwetenschapper, vindt Vincent. Op deze manier kan iedereen kan meedoen en helpen met restaureren.

Het uiteindelijke doel is een compleet virtueel museum, zegt Coughenour. "Een interactieve manier om verloren erfgoed toch te kunnen bekijken." Modellen 3D-printen is volgens hem ook een optie, al kunnen de wetenschappers nooit de exacte afmetingen garanderen. Het enige wat ze kunnen en proberen, benadrukken de archeologen van Project Mosul, is de herinnering preserveren.

Het werk dat ze doen voelt vaak dubbel, moeten ze toegeven. "Het is spannend om objecten op het scherm tot leven te zien komen, maar het is ook verdrietig. Sommige dingen zijn voor altijd verloren."

Met het lot van het Syrische Palmyra, een van de belangrijkste archeologische plekken in het Midden-Oosten en momenteel het strijdtoneel van IS en het Syrische leger, proberen Vincent en Coughenour zich niet teveel bezig te houden. Vincent: "Ik hoop dat er genoeg foto's van zijn, maar nog veel meer dat we die beelden nooit aan ons project hoeven toe te voegen."

In een video lieten IS-strijders zien hoe ze cultureel erfgoed in het Mosul-museum vernielden.Beeld ANP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234