Maandag 05/12/2022

Cyberaanval is beste verdediging

Het Nederlandse leger zet vijftien hackers in om zich te wapenen tegen digitale aanvallen. Naast het verdedigen van het eigen netwerk mag die cybermacht zelfs offensief optreden. Ook bij ons zoekt Defensie versterking, maar dan uitsluitend in een verdedigende rol.

De Nederlandse hackers kwamen bovendrijven uit een interne competitie. Vierhonderd militairen deden mee aan de selectie. De gekozen cybercommando's worden nu opgeleid voor het aanvallen van vijandige computers. Ze worden toegevoegd aan de bestaande cybermacht van zo'n tweehonderd man.

Daarmee zet Nederland een eerste stap naar offensieve, digitale operaties. Dat is nodig, meent de Taskforce Cyber. In militaire conflicten gaat er erom dat je de vijand het gebruik van zijn middelen ontzegt. Van tanks tot computers. Hoe de Nederlanders precies zullen opereren, moet de overheid nog bepalen.

Ook België bouwt de capaciteit van cyberdefence verder uit. Naar schatting zijn er op dit moment zo'n dertig militairen met de digitale beveiliging bezig. Uit hoeveel militairen de cybersecurity exact bestaat, wil Defensie niet kwijt. De komende twee maanden komen er wel tien nieuwe krachten bij. En net als in Nederland zoekt het leger die versterking binnen de eigen rangen.

Wettige zelfverdediging

"Om het onbekende talent op te sporen hebben we een online test gelanceerd", zegt luitenant-kolonel Miguel De Bruycker van de Algemene Dienst Inlichtingen en Veiligheid (ADIV). "Via onze website Capture the Flag kunnen kandidaten zich kenbaar maken. Maar het is geen rekruteringsmiddel, daar hebben we standaardprocudures voor. In zulke selecties zijn kenmerken als diploma van groot belang. Maar misschien hebben we ook potentiële experts zonder universitaire opleiding in huis. Hen willen we wakker schudden en motiveren om zich te verdiepen in de materie."

Aan de finish ligt niet onmiddellijk een nieuwe job. Maar met de test kunnen interne kandidaten zich wel in de kijker zetten. Belangrijk verschil met Nederland: bij ons is er van training in offensieve aanvallen geen sprake. "Het wettelijke kader laat ons enkel toe om te reageren op aanvallen op onze systemen", zegt De Bruycker. "Het is te vergelijken met de wettige zelfverdediging binnen gewapende conflicten. Wij mogen bij een cyberaanval uitsluitend defensief reageren binnen het militaire kader en proportioneel ten aanzien van de aanval. Op dit moment heeft Defensie nog nooit zo'n digitale tegenaanval ingezet, omdat er niet aan alle voorwaarden werd voldaan."

Dat Nederland openlijk voor zijn cyberplannen uitkomt, is uitzonderlijk. "Al verbaast het me niet", zegt Bart Preneel, hoogleraar informatiebeveiliging aan de KU Leuven. "Nederland heeft altijd zwaar ingezet op veiligheid. Daarnaast hebben de Verenigde Staten vier jaar geleden openlijk verklaard dat ze een cybermacht zouden oprichten. De Amerikanen hebben er geen geheim van gemaakt dat deze militaire eenheid defensief en offensief zou optreden." Ook Frankrijk, Duitsland en China zijn met actieve cyberdefence bezig.

Waarom ook Nederland overstag gaat, kan Preneel niet verklaren. "De beste verdediging is de aanval, zeker? Maar ik vrees dat zo'n cybermacht ook civiele infrastructuur gaat treffen. Er bestaat geen apart internet voor militairen. Alles gebeurt op hetzelfde netwerk waar ook burgers op werken. Zij krijgen er dus ook mee te maken als landen elkaar digitaal gaan treffen."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234