Donderdag 19/05/2022

Cyberaanval: het waren de Britten

De cyberspionage bij Belgacom is volgens documenten van klokkenluider Edward Snowden het werk van de Britse geheime dienst GCHQ. Het federaal parket neemt de piste ernstig en gaat ze onderzoeken. De Britten hullen zich in stilzwijgen.

Gealarmeerd door de afluisteraffaire bij Belgacom raadpleegde het Duitse magazine Der Spiegel de omvangrijke hoeveelheid gelekte documenten van NSA-klokkenluider Edward Snowden. Daarin vonden ze enkele Top Secret-slides van een presentatie waarin de Britse afluisterdienst Government Communications Headquarters (GCHQ) de balans opmaakt van de succesvolle 'Op(eratie) Socialist' tegen Belgacom.

Doel was om Belgacom "beter te exploiteren", wat dus betekent dat de telecomreus ook vroeger al doelwit was van cyberspionage door de Britten. GCHQ stelde zich tijdens deze operatie tot doel om in het hart van het internationale Belgacombelverkeer door te dringen met een zogeheten 'Man in the Middle Attack' tegen gebruikers van smartphones, een beproefde cyberaanval waarbij de luistervink zich in het midden plaatst tussen zender en ontvanger om alle communicatie te onderscheppen.

Sinds 2010

De presentatie is ongedateerd, maar er valt uit af te leiden dat GCHQ minstens sinds 2010 inbrak bij Belgacom. De Britten tapten ook verbindingen tussen dochteronderneming Belgacom International Carrier Services (BICS) en andere telecomproviders af. Mogelijk richtte men zich daarbij vooral op communicatie met BICS-minderheidsaandeelhouder MTN, omdat deze Zuid-Afrikaanse telecomprovider ook voor 49 procent participeert in MTN Irancel - een parastataal telecombedrijf waarlangs veel Iraanse staatscommunicatie verloopt.

Ook sleutelwerknemers van BICS en Belgacom werden doelwit van de spionagesoftware Quantum Insert (QI), waarbij een internetgebruiker wordt omgeleid naar websites die spionagesoftware op zijn harde schijf uploaden. Het hoofd van GCHQ's Network Analysis Centre (NAC) beschreef Operation Socialist als een 'succes'.

De eerste verdenking in de afluisteraffaire bij Belgacom viel begin deze week bij het Amerikaanse NSA. Of zij vrij te pleiten zijn is onduidelijk. GCHQ en NSA werken nauw samen, zowel op vlak van technologie als gegevensuitwisseling.

Het federaal parket vergaderde gisteren over de nieuwe informatie. "Het is een piste die ernstig wordt genomen en verder onderzocht", vertelde magistrate Wenke Roggen na afloop.

GCHQ zelf klemde gisteren de lippen op elkaar. "We geven geen commentaar op mediaberichten over lekken of over inlichtingenkwesties", zei een woordvoerder. De man stipte wel aan dat al het werk "uitgevoerd wordt binnen een strikt wettelijk kader, dat verzekert dat de activiteiten toegestaan, noodzakelijk en proportioneel zijn". Hij wees er ook op dat ze zelf worden gecontroleerd, onder meer door het Intelligence and Security Committee van het Britse parlement.

Deze Kamercommissie wenste niet op de Belgacomzaak te reageren. Een woordvoerder van premier David Camerons kabinet verwijst wel naar een onderzoek van de commissie naar Snowdens onthullingen over massale datamining, waarbij ook GCHQ betrokken zou zijn geweest. De Lagerhuisleden oordeelden toen dat GCHQ de Britse wet niet overtrad, maar ging wel de "complexe interactie tussen de inlichtingen- en mensenrechtenwetgeving opnieuw onderzoeken".

Premier Di Rupo is not amused. Hij waarschuwt dat ons land "gepaste stappen" zal zetten als wordt bevestigd dat een ander land achter de spionage zit. Hij verwees naar de Braziliaanse presidente Rousseff, die een staatsbezoek aan de VS annuleerde omdat de NSA haar afluisterde.

Eerder lekte al uit dat Di Rupo's kabinet ook doelwit werd van afluisterpraktijken (zie hiernaast). Of de Britse 'Operatie Socialist' daaraan zijn naam ontleende is nog onduidelijk.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234