Woensdag 01/12/2021

CVP wilde in november geen volksraadpleging en nu weer wel

Nog maar zeven weken geleden heeft de CVP in de Commissie Politieke Vernieuwing het standpunt ingenomen dat een volksraadpleging niet kan zonder een grondwetswijziging, en dus op dit ogenblik niet georganiseerd kan worden. Die houding staat haaks op de vraag van diezelfde CVP om een volksraadpleging te houden over euthanasie. Die zou meteen na goedkeuring van het wetsvoorstel in de Senaat moeten plaatsvinden, en bij simpele wet georganiseerd moeten worden.

Brussel

Eigen berichtgeving

Sybille Decoo / Jan de Zutter

De Commissie Politieke Vernieuwing werkt aan een systeem om volksraadplegingen en referenda te organiseren. Het verschil tussen beide is dat de uitslag van een referendum bindend is, en die van een volksraadpleging slechts adviserend.

Het staat buiten kijf dat de grondwet moet worden gewijzigd om referenda mogelijk te maken. Dat kan ten vroegste na de volgende verkiezingen omdat de grondwet maar kan worden herschreven als het vorige parlement een Verklaring tot Inherzieningstelling goedkeurde.

Of de grondwetswijziging ook nodig is voor volksraadplegingen, is geen uitgemaakte zaak. Het gros van de grondwetsspecialisten beweert van wel, een deel beweert van niet. Dus liet Dirk Van der Maelen, SP-fractieleider in de Kamer en voorzitter van de commissie, de knoop doorhakken door de fracties. Indien een meerderheid zou vinden dat een grondwetswijziging niet noodzakelijk is, zouden volksraadplegingen immers bij gewone wet kunnen worden ingevoerd.

Hij vroeg elke fractie om zich uit te spreken, en wat bleek? De CVP opteerde, net als een meerderheid van de commissie, voor de grondwetswijziging. Van der Maelen: "Volgens VLD, PRL en Agalev kun je het riskeren om het te doen zonder grondwetswijziging. Maar de CVP was formeel: ook voor een volksraadpleging is een grondwetswijziging nodig." Zo blijkt ook uit de notulen van de vergadering.

Pikant detail: voor de CVP was Mia De Schamphelaere aanwezig. Zij is tevens lid van de senaatscommissie die zich over het wetsvoorstel over euthanasie buigt.

De Schamphelaere kantte zich tijdens het debat overigens tegen de volksraadpleging tout court. Verwijzend naar wat gewone verkiezingen al kosten aan inzet van mensen en middelen, vroeg ze zich af of een volksraadpleging "wel het meest wenselijke instrument (is) om de geloofwaardigheid van de democratie te verbeteren. De volksraadpleging heeft geen beslissende impact. Al die middelen worden dus enkel gemobiliseerd om zich te informeren over een tendens, of een mening van de bevolking. Zou het niet verstandiger zijn te opteren voor het referendum, ook al moet dan nog enkele jaren gewacht worden?"

Die inconsequentie zet de stelling kracht bij dat de CVP de euthanasiewet enkel wil doen vertragen. Een grondwetswijziging kan namelijk pas ten vroegste na de volgende parlementsverkiezingen. Tenzij de regering eerder valt, zijn die voorzien voor 2003.

Omdat de Franstalige partijen voor de parlementsverkiezingen van 13 juni 1999 zo misnoegd waren over de verregaande eisen van het Vlaams Parlement over een staatshervorming, gingen ze maar akkoord met een erg beperkte Verklaring tot Inherzieningstelling. Daarbij sneuvelde het artikel dat het referendum mogelijk had moeten maken.

"Ik kan enkel besluiten dat de CVP wel erg flexibel omspringt met haar uitspraken en dat de eis voor een volksraadpleging slechts pour besoin de la cause uit de kast is gehaald", besluit Van der Maelen.

CVP-senator Mia De Schamphelaere op 27 november: 'Is een volksraadpleging wel het meest wenselijke instrument om de geloofwaardigheid van de democratie te verbeteren?'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234